काठमाडौं- एसियाली खेलकुद सुरु भएको ३३ वर्षपछि बल्ल ‘साफ गेम्स’ अर्थात सागको जन्म भयो। दक्षिण एसियाली देशका विविध आयामसँग जोडिने साग नियमित नभए पनि विस्तारै आफ्ना आयम थप्दै जाँदा नेपालको सहभागिता कस्तो छ त?
राखेपका तत्कालिन सदस्यसचिव शरदचन्द्र शाहकै ‘मास्टर माइन्ड’मा दक्षिण एसियाली खेलकुदको जन्म भएको मानिन्छ। सन् १९५१ मा भारतले पहिलो एसियन गेम्सको आयोजना भब्यतापूर्णक सम्पन्न गरायो। त्यसको नवौं संस्करणमा फेरि भारतले नै ऐतिहासिक रुपमा आयोजना गरेको थियो।
दक्षिण एसियाका राष्ट्रको एसियाली खेलकुदमा भने उपस्थिति कमजोर थियो। यो कुरा बुझेरै एसियाली खेलकुदलाई नजिकबाट नियालेका सदस्य सचिव शरदचन्द्र शाहले दक्षिण एसियाली खेलकुद प्रतियोगिताको जन्म गराए। पहिलो साफ गेम्स १९८४ मा काठमाडौंमा सम्पन्न भयो।
आयोजक नेपाल, भारत, पाकिस्तान, माल्दिभ्स, भुटान, बंगलादेश र श्रीलंकाले पहिलो साफमा भाग लिएका थिए। दोस्रो संस्करण बंगलादेशले आयोजना गर्ने गरी प्रतियोगिता सम्पन्न भयो। ‘साउथ एसियन फेडेरेसन गेम्स’ (साफ) सन् २००६ मा श्रीलंका भएको १०औँ प्रतियोगितादेखि नाम परिवर्तन भएर ‘साउथ एसियन गेम्स’ (साग) भएको हो।
सन् १९९९ मा नेपालमै भएको आठौं सागमा नेपालले सर्वाधिक ३१ स्वर्ण जितेको थियो। त्यो नै नेपालले साग खेलकुदमा जितेको सर्वाधिक स्वर्ण पदक हो। यो पटक १३औँ सागमा भने नेपालको ५० स्वर्ण जित्ने लक्ष्य रहेको छ। गएको संस्करणमा फुटबल, जुडो र उसुमार्फत तीन स्वर्ण जितेको नेपालका लागि यसपटकको लक्ष्य ठूलो छ।
पहिलो संस्करणको साफदेखि १३औँ सागसम्म आइपुग्दा नेपालले कुन खेलबाट कुन खेलाडीले कति स्वर्ण जिते? यस्तो छ नेपालले अहिलेसम्म जितेका स्वर्ण पदक,
पहिलो साफ (सन् १९८४) काठमाडौं
१. बैकुण्ठ मानन्धर – एथ्लेटिक्स
२.स्वर्गीय दलबहादुर रानामगर – बक्सिङ
३. स्वर्गीय पुस्कर शाही – बक्सिङ
४. पुरुष फुटबल टिम
दोस्रो साफ (सन् १९८५) ढाका
१. बैकुण्ठ मानन्धर – एथ्लेटिक्स
तेस्रो साफ (सन् १९८७)
१. बैकुण्ठ मानन्धर – एथ्लेटिक्स
२. स्वर्गीय दलबहादुर रानमगर – बक्सिङ
चौथो साफ (सन् १९८९) इश्लामावाद
१. चित्रबहादुर गुरुङ – बक्सिङ
पाँचौ साफ (सन् १९९१) कोलम्बो
१. गीता क्षेत्री, सिजरिन शाह, पुजा थापा र निलम तुलाधर – टेबलटेनिस
२. अनिता श्रेष्ठ – सुटिङ
छैटौ साफ (सन् १९९३) ढाका
१. पुरुष फुटबल टिम
सातौं साफ (सन् १९९५) मद्रास, भारत
१. टिका बोगटी – एथ्लेटिक्स
२. रमेश बस्नेत – जुडो
३. विरबहादुर राना – जुडो
४. जितबहदुर चौधरी – जुडो
आठौं साफ (सन् १९९९) काठमाडौं
१. प्रकाश थापागमर – बक्सिङ
२. रामचन्द्र थापामगर – बक्सिङ
३. रवि महर्जन – कराते
४. दीपक श्रेष्ठ – कराते
५. धोजमान मोक्तान – कराते
६. सुरेन्द्रलाल श्रेष्ठ – कराते
७. राजेश श्रेष्ठ – कराते
८. कृष्ण गुरुङ – कराते
९. प्रिति डंगोल – कराते
१०. टिम काता – कराते
११. गंगाराम महर्जन (सिंगल काता) – कराते
१२. निता राई – कराते
१३. निमा पाठक – कराते
१४. जुनु राई – कराते
१५. विनिता चौधरी – कराते
१६. टिम काता (महिला) – कराते
१७. रुना प्रधान, नयना शाक्या, रुविना प्रधान, स्तुति सिंह – पौडी
१८. संगिना बैद्य – तेक्वान्दो
१९. रेनुका रानामगर – तेक्वान्दो
२०. सविता राजभण्डारी – तेक्वान्दो
२१. प्रमिला थापा – तेक्वान्दो
२२. बन्दना श्रेष्ठ – तेक्वान्दो
२३. रितु जिमी राई – तेक्वान्दो
२४. किशोर श्रेष्ठ – तेक्वान्दो
२५. अशोककुमार लामा – तेक्वान्दो
२६. कोशिस खड्का – तेक्वान्दो
२७. दीपक विष्ट – तेक्वान्दो
२८. रवि उज्वज थपलिया – तेक्वान्दो
२९. कमल क्षेत्री – तेक्वान्दो
३०. राजकुमार राई – तेक्वान्दो
३१. सीता राई – तेक्वान्दो
नवौं साफ (सन् २००४) इश्लामावाद
१. दीपक श्रेष्ठ – कराते
२. संगिना बैद्य –तेक्वान्दो
३. रुपा सयाङदेन – तेक्वान्दो
४. दीपक विष्ट – तेक्वान्दो
५. निर्मल श्रेष्ठ – तेक्वान्दो
६. रेनुका रानामगर – तेक्वान्दो
७. निरञ्जन श्रेष्ठ – तेक्वान्दो
१०औं साग खेलकुद (सन् २००६) कोलम्बो
१. कमलबहादुर अधिकारी – भारोत्तोलन
२. विना लामा खड्का – उसु
३. राजकुमार रसाइली – उसु
४. सुलोचना सिज्वाखा – कराते
५. कुशल श्रेष्ठ – कराते
६. मनिता शाही – तेक्वान्दो
७ दीपक विष्ठ – तेक्वान्दो
११औं साग खेलकुद (सन् २०१०) ढाका
१. दीपक विष्ट – तेक्वान्दो
२. आयशा शाक्य – तेक्वान्दो
३. विनिता महर्जन – उसु
४. आङबाबु लामा – उसु
५. सुनिल लामा – कराते
६. विनोद शाक्य – कराते
७. गंगा अधिकारी – कराते
८. राजेन्द्र भण्डारी – एथ्लेटिक्स
१२औं साग खेलकुद (सन् २०१६) गुवाहटी–सिलोङ
१ पुरुष फुटबल टिम
२. निमा घर्तिमगर – उसु
३. फुपु ल्हामु खत्री – जुडो
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
