अप्रिल महिनाले अमेरिकामा विशेष अर्थ राख्छ । यो राष्ट्रिय जीवनदान महिना हो । अंगदान गरी अरुलाई जीवन उपहार दिएका मानिसका लागि यो विशेष महिना हो । आँखा लगायतका शरिरका महत्वपूर्ण अगंदान गरेर अरुको जीवनलाई कसरी बचाउन सकिन्छ भनि शिक्षा दिने अवसर पनि हो यो महिना ।
तीन दशकदेखि अंग प्रत्यारोपणका क्षेत्रमा संलग्न हुँदा मैले धेरै मानिसको उपचार गरेको छु । अंगदानकै कारण हजारौ मानिस मृत्युबाट बचेको प्रत्यक्ष देखेको छु । अमेरिकामा पछिल्ला वर्षमा अंगदान दिने प्रवृत्ति बढ्दो छ । अंगदान पाएका मानिस हुर्केर कलेज गएको प्रत्यक्ष देखेको छु । कुनैबेला थलिएका व्यक्तिले पनि आफ्नो काम र पढाइलाई निरन्तरता दिएर नयाँ करिअर बनाएका छन् । त्यस्तै कतिपयले अंग पाएकै कारण विवाह गरेर नयाँ जीवन सुरु गरेका छन्।
यहाँ अंगको अभावले उत्पन्न गम्भीर परिणामलाई पनि निहालेको छु । अंगको अभावमा बिरामीको मृत्यु हुने गरेको पनि देखेको छु । धेरैको जीवन छोटिएको छ। कतिपयका सपना अधुरा हुने गरेका छन् । अंगदानको विषयमा सार्वजनिक शिक्षा प्रदान गर्ने निरन्तर प्रयत्नका बाबजुद ‘डोनेसन’बारे गलत धारणा विद्यमान छन् । कतिपयले अझै पनि वास्तविकता बुझ्न सकेका छैनन् ।
सामान्यतया दुई प्रकारका अंगदान हुन्छन् । मृतक र जीवित मानिसबाट अंगदान गरिन्छ । जीवित छदै अंगदान गर्ने प्रवृत्ति बढ्दो भए पनि मृत मानिसको पनि अंगदान हुन्छ् । तथापी मृत्युपछि आँखा, तन्तु लगायतका अंगदान गर्दा अझै पनि गलत धारणा विद्यमान छन् । मृत्युपछि तपाईले अंगदान गर्दै हुनुहुन्छ भने अंगदानबारे व्याप्त भ्रमबाट बाहिर निस्कनुहोस । अंगदान बारे बुझ्नै पर्ने केही महत्वपूर्ण तथ्य र वास्तविकता :
जुन सुकै उमेरमा अंगदान गर्न मिल्छ
जुनसुकै उमेरका मानिसहरुले आफूलाई सम्भाव्य दाताको रुपमा लिन सक्छन् । मृत्यु शैयामा पुग्दा देखिने तपाईको मेडिकल अवस्थाले तपाईबाट कस्तो अंग र तन्तु दान गर्न मिल्छ भन्ने प्रष्ट हुन्छ।
जोसुकैबाट सम्भव छ
मृत्युको समयमा सक्षम डोनर हो की होइन भनि अंग प्रत्यारोपण सम्बन्धी विज्ञहरुले तपाईको मेडिकल र सामाजिक अवथालाई पहिचान गर्छन् । अंग प्रत्यारोपणमा भएको प्रगतिसँगै अहिले धेरै मानिसहरुले अंग दान गर्न सक्छन् । मर्नुअघि आफूले दान गर्न खोजेको अंग वा तन्तुबारे परिवारका सदस्यलाई स्पष्ट रुपमा जानाकारी दिनुपर्छ।
हदैसम्म प्रयत्न गर्छन्
तपाई बिरामी वा घाइते भएर अस्पताल भर्ना हुनुभएको छ भने चिकित्सकको पहिलो प्राथमिका तपाईको जीवन रक्षा गर्ने हो । तपाई अंग दान गर्न नाम दर्ता गर्नुभएको छ वा छैन भन्ने विषयमा चिकित्सकलाई थाहा नहुन सक्छ । चिकित्सकले ब्रेन डेथ घोषणा गरेपछि मात्र अंग प्रत्यारोपणका बारेमा बल्ल औपचारिक छलफल सुरु हुन्छ ।
खुला कफिन बक्समा राखिन्छ
अंग झिक्दा शवलाई सम्मानका साथ उपचार र रेखदेख गरिन्छ । विशेष शल्य चिकित्सकको निगरानीमा दान गरिएका अंगहरुलाई शल्यक्रिया कक्षमा राखिन्छ।
मेडिकल तत्व उपयोगी
अंग प्रत्यारोपणका लागि कोही प्रत्यारोपणको ‘वेटिङ लिस्ट’मा भएमा उनीहरुको रोग, रगतको समूह र अन्य मेडिकल सूचनलाई अध्ययन गरिन्छ ।
धर्मले पनि समर्थन गर्छ
सबै धर्म अंग प्रत्यारोपण र दानका पक्षमा छन् । यसलाई धेरैले पवित्र दानका रुपमा हेर्ने गरेका छन् ।
अंग झिक्दा खर्च लाग्दैन
अंगदान गर्दा दान गर्ने वा उसको परिवारलाई कुनै खर्च लाग्दैन । तर अंग निकालिसकेपछि मृतकको अन्तिम संस्कारको खर्च भने परिवार आफैले बेहोर्नुपर्छ । किड्नी, मुटु, फोक्सो, कलेजो, आन्द्रा, छाला, हड्डी लगायका अंग दान गरेर मानिसले पुन्य कमाउन थालेका छन् ।
अमेरिकामा सन् २०१५ मा ३० हजार ९ सय ७४ महिला र बालबालिकाले दान गरेको अंग प्राप्त गरेका थिए । हरेक वर्ष १० लाख तन्तुको प्रत्यारोपण गरिन्छ ।
प्राय दान मृतकबाट हुने गरे पनि बिरामीले जीवित मानिसबाट पनि अंग प्राप्त गर्न सक्छन् । हरेक वर्ष ६ हजार जीवित मानिसहरुबाट अंग दान गरी प्रत्यारोपण हुन्छ । जीवित दाताबाट सबैभन्दा बढी प्रत्यारोपण हुने अंग किड्नी हो । त्यसपछि कलेजो र फोक्सो हो । जीवित दाताले आफ्ना दुई किड्नी मध्ये एउटा र फोक्सोको एउटा अंश दान गर्न सक्छन् । लिभर दान गर्दा दाता र लिने मानिस दुबैमा पुनः हुर्कन्छ ।
जीवित र मृत दाताले अंग प्रत्यारोपणको पर्खाइमा रहेका करिक १ लाख २१ हजारलाई अंग दान दिदैछन् । त्यस्तै १ लाख मानिस किड्नी प्रत्यारोपणको पर्खाइमा रहेका छन् । समयमा अंग प्रत्यारोपण गर्न पाएमा उनीहरुको जीवनमा अभूतपूर्व परिवर्तन ल्याउने विश्वास गरिएको छ । तसर्थ आफ्नो अमुल्य अंग दान दिएर अरुको जीवन बचाई पुन्य कमाउन किन ढीलाई गर्ने ?
स्रोत : http://www.huffingtonpost.com
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
