काठमाडौं- आन्तरिक रोजगारीलाई प्रवद्र्धन गर्ने उदेश्यले काठमाडौंमा आयोजित श्रम तथा रोजगार सम्मेलनमा सबै सरोकारवालाहरुले आन्तरिक रोजगारीलाई प्रवद्र्धन गर्नका लागि नीजि क्षेत्रसँग सरकारले हातेमालो गर्नुपर्ने उल्लेख गरेका छन्।
प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको प्रमुख आतिथ्यतामा आयोजित सम्मेलनमा उपस्थित सरोकारवालाहरुले आन्तरिक रोजगारीको प्रवद्र्धनका लागि नीजि क्षेत्रसँग सरकारले हातेमालो गरेर अघि बढ्नुपर्ने टिप्पणी गरेका हुन्।
वैदेशिक रोजगारीलाई व्यबस्थित गर्दै आन्तरिक रोजगारीलाई प्रवद्र्धन गर्न सरकारले अघि सारेको प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रमका सम्बन्धमा नीजि क्षेत्रसँग सहकार्य नगरेको सरोकारवालाहरुले बताएका छन्।
पूर्वमन्त्री तथा नेपाली काँग्रेसका नेता रमेश लेखकले सरकारले ल्याएको तीन खम्बे नीति कार्यान्वयनका लागि सरकारी, नीजि तथा सार्वजनिक तिनै क्षेत्रको सक्रिय सहभागिता रहनु पर्ने उल्लेख गरे।
उनले भने, ‘देशमा रोजगारीका लागि सरकारले बोलेर मात्रै हुँदैन, नीति बनाएर मात्रै पनि हुँदैन, आफूसँगसँगै नीजि तथा सार्वजनिक क्षेत्रहरुसँग हातेमालो गरेर अगाडी बढ्न आबश्यक छ। ’
वैदेशिक रोजगारीको जटिलतालाई न्यूनिकरण गर्दै आन्तरिक रोजगारीलाई प्रवद्र्धन गर्न सरकारले जोड दिनुपर्ने उनको भनाई छ।
राष्ट्रिय योजना आयोगका पूर्व उपाध्यक्ष पिताम्बर शर्माले आन्तरिक रोजगारीलाई प्रवद्र्धन गर्न औद्योगिक सम्बन्ध (इन्डस्ट्रियल रिलेशन ) कायम गर्न आबश्यक रहेको बताए।
पूर्व उपाध्यक्ष शर्माले भने, ‘युवाहरुलाई स्वदेशमै रोजगारीका लागि प्रोत्साहन गर्न सुरक्षित, स्वस्थ र प्रतिस्पर्धी वातावरण सिर्जना गर्नुपर्ने देखिन्छ। ’
आगामी आर्थिक वर्ष भित्रमा ५ लाख युवाहरुलाई देशभित्र रोजगारी प्रदान गर्ने उदेश्यका साथ अगाडी बढाइएको प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रमले सामाजिक सुरक्षा मात्रै प्रदान गर्ने भएकाले लक्ष्य हासिलका लागि सरकारले नीजि क्षेत्रसँग सहकार्य गर्न आबश्यक भएको दावी गरे।
‘प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रम जस्ता अन्य रोजगारमुलक कार्यक्रमहरु विश्वका विभिन्न मुलुकमा लागू गरिएपनि कार्यान्वयनमा धेरै चुनौतिहरु देखिएका छन्, त्यसैले यस विषयमा सरकार निकै सचेत हुन आबश्यक छ’ उनले भने।
वरिष्ठ अर्थविद् डिल्लीराज खनालले देशभित्रै रोजगारी सिर्जना गर्न सके देश सजिलै आर्थि विकास तर्फ अग्रसर हुने दावी गरे।
सरकारले देशमा विद्यमान बेरोजगारी समस्यालाई समाधान गर्न श्रमिक तथा रोजगारदाता दुवै पक्षलाई मिलाएर लैजानुपर्ने बताए।
नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघकी अध्यक्ष भवानी राणाले नेपाली श्रम बजारका क्षेत्रमा अवसरसँगै चुनौतीहरु पनि चुलिँदै गएकाले नीजि क्षेत्रलाई पनि यस विषयमा कसरी सामेल गर्ने भन्ने बारे सरकारले सोच्न आबश्यक रहेको उल्लेख गरिन्।
देशमा प्रशस्त रोजगारीका अबसर रहेपनि आबश्यक पर्ने खालका दक्ष, अनुभवि तथा प्राविधिक कामदारहरुको अभाव रहेकाले नेपाली उद्योगहरुले विदेशबाट कामदार ल्याउनुपर्ने बाध्यात्मक अबस्था रहेको उनको भनाई छ।
‘श्रम बजारको माग अनुसारका कामदार देशभित्रै उत्पादन गर्नका लागि सरकारले नीजी क्षेत्रसँग सहकार्य गर्न आबश्यक छ’ अध्यक्ष राणाले भनिन्।
उद्योग परिसंघ नेपालका अध्यक्ष हरिभक्त शर्माले नेपालको नीति छिमेकी मुलुक चिन र भारतको भन्दा पनि राम्रो भएको बताउँदै कार्यान्वयन पक्ष कमजोर हुँदा श्रम रोजगारका क्षेत्रमा देशले निकै जटिल समस्या सामना गर्नुपर्ने बाध्यता रहेको प्रष्ट पारे।
सरकारले श्रमिक मात्रै भनिरहँदा रोजगारदाताको सुरक्षा व्यबस्था तथा लगानी कर्ताहरुका लागि लगानी मैत्री वातावरण सिर्जना गर्न नसकिएको टिप्पणी गरे।
सामाजिक सुरक्षा योजनामा समेत श्रमिक हकहितका कुरा गर्ने सरकारले रोजगारदाताको हकहितको कुरा गर्न आनाकानी गरेको बताए।
‘सरकारले संकुचित मनस्थितिमा रहेर श्रम ऐन अघि सारको छ, श्रम ऐनमा श्रमिकका अधिकारको व्यख्या गरियो, लगानीकर्ताको अधिकार खोइ ?’ परिसंघका अध्यक्ष शर्माले प्रश्न गरे।
विदेशमा भन्दा देशभित्रै रोजगारीका अबसरहरु सिर्जना गर्न सकिने पर्याप्त वातावरण भएपनि सरकारले लगानीकताहरुका लागि लगानी मैत्री वातावरण निमार्ण गर्न आनाकानी गरेकाले नेपाली श्रम बजार खुम्चँदै गएको उनको भनाई छ।
आईतबार श्रम तथा रोजगार सम्मेलन सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले आफ्नो कार्यकालमा सबै खालका श्रमिक समस्या समाधान गर्ने दावी गरे।
प्रधानमन्त्री ओलीले देशमा शिक्षित बेरोजगार युवा सिर्जना गर्ने शिक्षा प्रणालीलाई सुधार गरी प्राविधिक शिक्षामा जोड दिने बताए।
कृषिको प्रशस्त सम्भावना रहेको नेपालमा कृषिलाई आधुनिकीकरण गरी देशको बेरोजगारी समस्या समाधान गरे स्पष्ट पारे।
देशमा रोजगारीको सम्भावना र आबश्यकतालाई मध्येनजर गर्दै सोही अनुसारको सिप विकासमा सरकारले जोड दिने उल्लेख गरे।
श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्री गोकर्ण विष्टले विश्वको श्रम बजारसँग प्रतिस्पर्धा गर्न सक्ने नेपाली श्रम बजारको निमार्णमा सरकार अग्रसर रहेको बताएका छन्।
‘नेपाली श्रम बजारलाई सुरक्षित, व्यबस्थित र मर्यादित बनाउँदै लैजान सरकार, सार्वजनि तथा निजि क्षेत्र हातेमालो गरेर अगाडी बढ्नुपर्ने देखिएको छ’ मन्त्री विष्टले भने।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।