काठमाडौं- वैदेशिक व्यापारमा वृद्धि भएसँगै मुलुकको व्यापार घाटा पनि बढ्दै गएको छ। चालु आर्थिक वर्षको पहिलो ११ महिनामा व्यापार घाटा १२ खर्ब नाँघेको छ। भन्सार विभागको तथ्यांकअनुसार चालु आर्थिक वर्षको जेठ मसान्तसम्ममा देशले १२ खर्ब ११ अर्ब ९७ करोड ७७ लाख रुपैयाँ व्यापार घाटा व्यहारेको छ।
निर्यातका तुलनामा आयात हुने वस्तुको परिणाम उच्च हुँदा नेपालको वैदेशिक व्यापार सन्तुलन कायम हुन सकेको छैन।
चालु आर्थिक वर्षको पहिलो ११ महिनामा १३ खर्ब ८७ अर्ब ६३ करोड ८६ लाख रुपैयाँको वैदेशिक व्यापारमा मुलुकले करिब ८७ अर्ब ८३ करोड ४९लाख रुपैयाँ बराबरको मात्र निर्यात गरेको छ।
गत आर्थिक वर्ष २०७४/७५ मा मुलुकले १३ खर्ब ८७ अर्ब ६३ करोड ८६ लाखको वैदेशिक व्यापारमा १२ खर्ब ११ अर्ब ९६ करोड ७७ लाख २६ हजार रुपैयाँको व्यापार घाटा व्यहोरेको थियो। गत आर्थिक वर्षको तुलनामा चालु आर्थिक वर्षको ११ महिना अवधिमा व्यापार घाटा १७ दशमलव ५० प्रतिशतले बढेको छ।
कुल वैदेशिक व्यापारमा ९३ दशलमव ७ प्रतिशत आयात र ६ दशमलव ३ प्रतिशत निर्यात भएको देखिएको छ। गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिका तुलनामा कुल वैदेशिक व्यापारमा आयात ०.०४ प्रतिशतले घटेको छ भने निर्यात ०.५९ प्रतिशतले बढेको छ।
भारतसँग मात्र ६४ दशमलव ७७ प्रतिशत व्यापार घाटा
यस अवधिमा नेपालले छिमेकी मुलुक भारतसंग मात्र ६४ दशमलव ७७ प्रतिशत व्यापार घाटा व्यहोरेको छ।
चालु आवको पहिलो ११ महिनामा भारतबाट मात्र ८ खर्ब ४१ अर्ब ६७ करोड ६७ लाख रुपैयाँको आयात भएको छ। गत वर्ष सोही अवधिमा नेपालले भारतमा ५६ अर्ब ५९ करोड रुपैयाँ बराबरको वस्तु निर्यात गरेको छ। यसरी हेर्दा भारतसँगको व्यापार घाटा मात्र ७ खर्ब ८५ अर्ब ८ करोड रुपैयाँ नाँघेको छ। गत आर्थिक वर्षमा भारतसँगको व्यापार घाटा करिब ६ खर्ब रुपैयाँ बराबर मात्रै थियो।
स्रोतः भन्सार विभाग
त्यस्तै नेपालको दोस्रो ठुलो वैदेशिक व्यापार साझेदार चीनसँग कुल व्यापार घाटाको १५ दशममलव २३ प्रतिशत रहेको छ। गत आर्थिक वर्षको फागुन मसान्तसम्ममा चीनसँगको व्यापार घाटा १३ दशमलव ५७ प्रतिशत रहेको थियो।
चीनसँग १ खर्ब ८६ अर्ब ६० करोड ४३ लाख रुपैयाँ बराबरको आयात र १ अर्ब ९६ करोड ४९ लाख रुपैयाँ बराबरको निर्यात गर्दा व्यापार घाटा १ खर्ब ८४ अर्ब ६३ लाख ९३ हजार रुपैयाँ बराबर रहेको देखिन्छ।
कुल वैदेशिक व्यापारको ६४ दशमलव ७५ प्रतिशत भारतबाट मात्र आयात र निर्यातको ६४ लशमलव ४३ प्रतिशत पनि भारतमा नै। भारतसँगको व्यापार घाटा ७ खर्ब ८५ अर्ब ८ करोड
चालु आवको ११ महिनामा संयुक्त अरब इमिरेट्स नेपालसँग वैदेशिक व्यापार गर्ने तेस्रो ठूलो मुलुकका रुपमा देखिएको छ। गतवर्ष तेश्रो स्थानमा भियतनाम थियो।
संयुक्त अरब इमिरेट्स ३२ अर्ब २८ करोड ३१ लाख रुपैयाँ बराबरको आयात र ३१ करोड ९५ लाख ३३ हजार रुपैयाँ बराबरको निर्यात हुँदा कुल ३१ अर्ब ९६ करोड ३६ रुपैयाँ बराबर व्यापार घाटा देखिन्छ।
आयातमा वीरगञ्ज र निर्यातमा विराटनगर ठूलो नाका
मुलुकको सबैभन्दा ठुलो व्यापारीक नाका विरगञ्ज आयातमा आयात गर्ने सूचीमा पहिलो स्थानमा देखिएको छ। वीरगञ्जबाट मात्र कुल वैदेशिक व्यापारमा ३४ दशमलव ७७ प्रतिशत आयात र २२ दशमलव ०५ प्रतिशत निर्यात भएको छ। यो नाकाबाट ४ खर्ब ५१ अर्ब ९३ करोड ९० लाख रुपैयाँ बराबरको आयात र १९ अर्ब ३६ करोड ९१ लाख ७० हजार रुपैयाँ बराबरको निर्यात भएको छ। गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा यस नाकाबाट ३ खर्ब ७९ अर्ब ३७ करोड ६४ लाख रुपैयाँ बराबरको आयात र १२ अर्ब ७२ करोड १६ लाख रुपैयाँ बराबरको निर्यात भएको देखिन्छ।
कुल वैदेशिक व्यापारमा ९३ दशमलव ७ प्रतिशत आयात र ६ दशमलव ३ प्रतिशत निर्यात
निर्यातमा भने विराटनगर सबैभन्दा ठूलो नाकाका रुपमा देखिएको छ। कुल निर्यातको २९ दशमलव ५२ प्रतिशत अर्थात २५ अर्ब ९३ करोड १५ लाख ८६ हजार रुपैयाँ बराबरको वस्तु यस नाकाबाट निर्यात भएको छ। विराटनगर नाका आयात गर्ने तेश्रो ठूलो नाका हो।
मुलुकको एकमात्र अन्तराष्ट्रिय विमास्थल त्रिभुवन अन्तराष्ट्रिय विमानस्थल भन्सार नाकाबाट १ खर्ब ४२ अर्ब ७३ करोड रुपैयाँ बराबरको आयात र २१ अर्ब ६४ करोड २४ लाख बराबरको निर्यात भएको छ। भन्सार विभागको तथ्यांक अनुसार त्रिभुवन अन्तराष्ट्रिय विमानस्थल आयात गर्ने चौथो ठुलो भन्सार कार्यालय हो भने निर्यातमा दोस्रो ठुलो भन्सार कार्यालयका रुपमा देखिएको छ।
८ वटा भन्सार कार्यालयबाट भने निर्यात शून्य देखिएको छ।
कुन वस्तु बढी आयात र निर्यात?
यस अवधिमा नेपालबाट निर्यात भएका प्रमुख वस्तुहरुमा ऊनी गलैंचा, तयारी पोशाक, मुसुरोको दाल, पोलिष्टर तथा अन्य धागो, टेक्सटाइल, फलाम तथा स्टील र तिनका उत्पादनहरु मुख्य रहेकाछन्। त्यस्तै हस्तकलाका सामान चाउचाऊ, टुथपेस्ट, अलैंची, चिया, अदुवा, नेपाली हाते कागज, छाला, पस्मिना सल, जडिबुटी आदि वस्तुको पनि निर्यात भएको छ।
आयाततर्फ ईन्धन, फलाम तथा स्टील र तिनका उत्पादनको आयातमा झन्डै दुई गुणा वृद्धि भएको छ।
२ खर्ब ३१ अर्ब ७२ करोड ८० लाख रुपैयाँ बराबरको पेट्रोलियम पदार्थमात्र आयात
नेपालले आयात गर्ने प्रमुख वस्तुहरुमा पेट्रोलियम पदार्थ पहिलो नम्बरमा रहेको छ। ११ महिना अवधिमा २ खर्ब ३१ अर्ब ७२ करोड ८० लाख रुपैयाँ बराबरको पेट्रोलियम पदार्थमात्र आयात भएको छ। गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा १ खर्ब ७५ अर्ब ८७ करोड रुपैयाँ बराबरको पेट्रोलियम पदार्थ मात्र आयात भएको देखिन्छ।
पेट्रोलियम पदार्थबाहेक नेपालले भारतबाट उच्च आयात गर्ने वस्तुहरुमा फलाम तथा तिनका उत्पादन, यातायातका साधनहरु, मेशिनरी तथा पाटपुर्जा र अन्न प्रशस्त मात्रामा आयात भएको देखिन्छ। चीनबाट हुने आयातमा भने दुरसञ्चारका सामाग्रीहरु, विद्युतीय उपकरणहरु, मेशिनरी तथा पार्टपुर्जा, स्याऊ तथा रासायनिक मल जस्ता वस्तुहरु प्रमुख रहेका छन्। युएईबाट भने सुन, चाँदी, प्लाष्टिकको कच्चापदार्थ, लुब्रिकेटिङ तेल र चकलेटजस्ता वस्तुहरु ठुलो मात्रामा आयात भएको देखिन्छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
