काठमाडौं- कमजोर भू–धरातल र बिनाअध्ययन निर्माण गरिएका सडक संरचना, बसाइँसराइ, वन फँडानी तथा अन्य मानवीय अतिक्रमणका कारण देशभर विपद्का घटनामा वृद्धि भएको छ। बैसाख र जेठमा मात्र विपद्का घटनाबाट देशभर ६९ जनाको मृत्यु भएको छ भने ३ सय ४३ जना घाइते तथा २ जना बेपत्ता भएका छन्।
नेपाल प्रहरी, विपद् व्यवस्थापन महाशाखाका अनुसार आगालागीबाट १०, पहिरोबाट ४, चट्याङ लागेर २३, विभिन्न जनावरको आक्रमणबाट ७, महामारीबाट एक, हावाहुरीबाट ८, लेक लागेर १३ तथा अन्य विपद्का घटनाबाट ३ जनाको मृत्यु भएको छ।
आगलागीबाट ३५, पहिरोबाट २, चट्याङ लागेर १२८, विभिन्न जनावरको आक्रमणबाट ३२, हावाहुरीबाट १४१, हिमपहिरोबाट एक र अन्य विपद्का कारण ४ जना घाइते भएको नेपाल प्रहरी, विपद् व्यवस्थापन महाशाखाका प्रमुख, प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक दिलीपकुमार चौधरीले जानकारी दिए।
तथ्यांक अनुसार २ महिनाको अवधिमा आगलागीबाट रु ९९ करोड ३४ लाख ९१ हजार, बाढीका कारण रु एक करोड ९७ लाख, पहिरोबाट रु १३ लाख ४५ हजार, चट्याङबाट रु २३ लाख १४ हजार, जनावरको आक्रमणबाट रु ४ लाख ४० हजार र हावाहुरीबाट रु ४ करोड ९० लाख २४ हजार बराबरको क्षति भएको छ।
२०७५ बैसाखदेखि चैतसम्म विपद्का कारण ३ सय ८८ जनाको मृत्यु हुनुका साथै एक हजार ३०५ जना घाइते र १० जना बेपत्ता भएका छन्। यस्तै ३ हजार १७५ पशुचौपाया मरेका छन् भने २ हजार ५ सय १६ घरमा क्षति पुगेको छ। ५ सय ९ परिवार विस्थापित तथा रु २ अर्ब ५१ करोड एक लाख २७ हजार बराबरको क्षति भएको छ।
प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक चौधरी नेपाल प्रहरीले सीमित स्रोत र साधनका बाबजुत पनि विपद् व्यवस्थापनको क्षेत्रमा काम गर्दै आएको बताउँछन्। २०६८ चैतमा नेपाल प्रहरीको विपद् व्यवस्थापन शाखा स्थापना भएको हो। पछि २०६९ सालमा प्रतिकार्य दल हुँदै सोही वर्ष विपद् व्यवस्थापन महाशाखाको रुपमा परिणत भएको हो। प्रहरीको विपद् व्यवस्थापनतर्फ हाल एक हजार ३ सय २२ दरबन्दी रहेको चौधरीले बताए। 'केन्द्रमा ४४७ र सातै प्रदेशमा विपद् व्यवस्थापन गुल्म स्थापना गरी १ सय २५ जनाको दरबन्दी कायम गरिएको छ,' उनले भने। विपद् व्यवस्थापनको क्षेत्रमा तालिमसमेत प्रदान गरिँदै आएको छ।
महाशाखाका प्रहरी नायब उपरीक्षक ढकेन्द्र खतिवडा महाशाखाले प्राथमिक उपचार, खोज तथा उद्धार, कुकुर परिचालन, पर्वतीय खोज तथा उद्धार, डोरीबाट खोज तथा उद्धारका साथै पौडी टोलीलाई आवश्यक तालिम प्रदान गर्दै आएको बताउँछन्।
असार लागेसँगै देशभर नै मनसुन सक्रिय भई भारी वर्षा हुन्छ। मनसुनका कारण वर्षा बढी हुने भएपछि बाढी पहिरोको जोखिम बढ्दै जान्छ। विपद् व्यवस्थापन विज्ञ एवम भूगर्भविद् डा कृष्ण देवकोटाले बिनाअध्ययन, प्राविधिक तयारी नगरी डोजरको प्रयोग गरेर सडक निर्माण गर्ने प्रवृत्तिका कारण महाभारत शृंङ्खला र पहाडी क्षेत्रमा पहिरो जाने क्रम बढेको बताए।
प्राकृतिक एवम भौगर्भिक कारणले पनि ठूलाठूला पहिरो जाने गरेको छ। चुरे तथा तराईका क्षेत्रमा पछिल्लो समय बढेको वन फँडानीका कारण पनि बाढी र पहिरो जाने क्रममा वृद्धि भएको हो। 'महाभारत शृंखला र चुरे क्षेत्रमा एकखाले चिरा परेका कारण पहिरो बढी जाने गर्छ,' डा देवकोटाले भने, 'चिरा नियन्त्रणका लागि वन संरक्षण र बायो–इन्जियरङ जरुरी छ।'
मध्यपहाडी राजमार्गको अधिकांश खण्डमा पहिरोको जोखिम छ।रासस
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
