डडेल्धुरा- तेक्वान्दो भन्ने बित्तिकै साहसिक खेल भनेर बुझिन्छ। सबैले खेल्न त टाढाको कुरा, हेर्न पनि डर मान्छन् कतिपय।
साहिसिक खेल भएपनि यसमा महिलाको आकर्षण नयाँ विषय भने होइन। तर डडेल्धुराको परशुराममा महिला प्रशिक्षक नै छन्। त्यो पनि कलिलो उमेरकी गौरी हमाल।
सानै उमेरबाट खेलप्रति रुचि राख्ने गौरी डडेल्धुराको परशुराम नगरपालिका-५ परिगाउँमा तेक्वान्दो प्रशिक्षण गर्दै आएकी छिन्।
भुवनेश्वरी नमूना मावि कक्षा १२ मा अध्ययनरत गौरी हरेक दिन बेलुका बालबालिकालाई तेक्वान्दो खेल सिकाउनमा नै व्यस्त हुन्छिन्। विद्यालय बिदा हुनासाथ विद्यालयकै मैदानमा ३५ भन्दा बढी बालबालिकालाई गौरीले मार्सल आर्ट तेक्वान्दो सिकाउँछिन्। २० वर्षीया मार्सल आर्टकी ‘ब्लाकबेल्ट’ गौरीले पछिल्लो ६ महिना यता बालबालिकालाई प्रशिक्षण दिँदै आएकी हुन्।
जिल्लाको भित्रीमधेश जोगबुढा क्षेत्रमा पर्ने परशुराम नगरपालिका-५, परिगाउँमा रहेको भुवनेश्वरी नमूना माविमा अध्ययनरत गौरी सानैदेखि तेक्वान्दो खेल्दै आएकी हुन्। उनी आफू ‘ब्ल्याकबेल्ट’ भइसकेपछि बालबालिकालाई पनि आफूले सिकेको खेल सिकाउँदै आएकी छन्। उनले नै सिकाएका खेलाडी अहिले ‘ब्लुबेल्ट’ सम्म भइसकेका छन्।
आफूले सिकाउने खेलाडीलाई प्रत्येक ३/३ महिनामा बेल्ट दिने गर्छिन् उनी। खेलका आधारमा खेलका चरण सजिलै पार गर्ने बालबालिकालाई ३/३ महिनामा बेल्ट फेर्दै माथि बढाउँदै लैजाने उनले बताइन्। खेलाडीलाई प्रमोसनका साथै उत्साह दिन गौरीका गुरु राजेन्द्र मडैंले बेल्ट प्रदान गर्दै आएका छन्।
.jpg)
गौरी मार्सल आर्टको ‘ब्ल्याकबेल्ट’ भइसकेपछि ५३-५७ केजी तौल समूहमा प्रतिस्पर्धा समेत गर्दै आएकी छन्। उनले अहिलेसम्म खेलेका खेल मध्ये सातौं राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिता २०७३ अन्तर्गत क्षेत्रीय छनौट प्रतियोगितामा द्वितीय भइन्।
राष्ट्रिय खेलकुद परिषद् च्याम्पियनसिप-२०७४ सुदूरपश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय तेक्वान्दो प्रतियोगितामा गौरी प्रथम भएकी थिइन्। यसैगरी ०७५ मा राष्ट्रिय तेक्वान्दो एसोसिएसनको आयोजनामा जिल्ला तेक्वान्दो च्याम्पियनसिपमा उनी ५५ केजी तौल समूहमा च्याम्पियन बनिन्।
राष्ट्रिय तेक्वान्दो एसोसिएसन नेपादलको जिल्ला तेक्वान्दो च्याम्पियनसिप-२०७५ मा नै उनी जिल्ला च्याम्पियन पनि बनिन्। राखेप च्याम्पियनसिप २०७४ मा भने उनी तृतिय भएकी थिइन्। जिल्ला स्तरमा हुने प्रतियोगितामा कहिले प्रथत त कहिले द्वितीय स्थान हासिल गर्न उनी सफल बन्दै आएकी छन्।
प्रशिक्षण गराएबापत गौरीले सय रुपैयाँ शुल्क तोकेकी छन्। तर, त्यो सय रुपैयाँ पनि बालबालिकाका अभिभावकले दिन मान्दैनन्। ‘३५ जना मध्ये ४/५ जना मात्रैले शुल्क दिन्छन् अरु दिँदैनन्,’ उनले भनिन्, ‘धेरैको खेल्ने रहर छ, तर उनीहरुसँग अनुकूल वातावरण र पैसा हुँदैन। तैपनि म आउन खेल सिकाइदिन्छु भन्छु। उनीहरु आउँछन् खेल्छन्।’
सहयोग नपाएको गुनासो
घर नजिकैको विद्यालयमा अध्ययनरत गौरी ‘ब्ल्याकबेल्ट’ भएपछि विद्यालयमा नै गाउँका बालबालिकालाई तेक्वान्दो खेलाउँदै आएकी हुन्। तर स्थानीय सरकारले अहिलेसम्म तेक्वान्दोको विकासका लागि सहयोग गर्न नसकेको बताउँछिन्।
प्रतियोगिताका लागी काठमाडौं जानु पर्दा तीन जना प्रतियोगीका लागि नगरपालिका तथा वडाले ७ हजार मात्रै छुट्याउँदा निरास हुनुबाहेक आफूसँग कुनै उपाय नभएको उनले सुनाइन्।
‘प्रतियोगितामा भाग लिन हामी तीन जना जानुपर्ने थियो। नगरपालिका, वडासँग आर्थिक सहयोगका लागि गुहार गर्दा ७ हजार दिने कुरा भयो। म त आफ्नै खर्चमा गएँ। तर अरु २ जनाले सहभागिता जनाउन नसक्दा निरास हुनुपर्यो,’ उनले भनिन, ‘खास गरी थोरै मात्रामा खेलकुद प्रतियोगिता हुने जिल्ला हो डडेल्धुरा। त्यसमा पनि पछाडि परेको जोगबुढा क्षेत्रमा खेलकुदका प्रतियोगिता नै हुँदैनन। राम्रा क्षमतावान खेलाडी छन्। तर आर्थिक रुपमा कमजोर खेलाडीको घरपरिवारले खेलकुदका लागि समय दिन सक्दैन। जिल्ला बाहिर हुने प्रतियोगितामा सहभागिता जनाउन नसक्दा क्षमता देखाउन सकिएको छैन।’
.jpg)
सकेसम्म जिल्ला बाहिर तथा संघीय राजधानी काठमाडौंसम्म प्रतियोगितामा भाग लिइएपनि दक्ष प्रशिक्षक नहुँदा आवश्यक ज्ञान हासिल गर्न सक्ने अवस्था रहेको गौरीले बताइन्। काठमाडौंमा हुने प्रतियोगितामा सुदूरपश्चिमबाट सहभागिता जनाउने आफू मात्र हुँदा अपहेलित हुनुपर्ने र अन्य बहानामा अंक गुमाई क्षमतामाथि खेलवाड हुने गरेको उनको आरोप छ।
विपद्का दृष्टिले जोखिममा रहेको जोगबुढा र त्यसमा पनि महाकाली, रंगुन पन्तुरा नदीको कटानमा रहेको परिगाउँ विकट क्षेत्रमा मार्सलआर्ट सिकाइरहेकी गौरीले सरकारले खेलकुद क्षेत्रलाई प्रोत्साहान गर्न नसकेको बताउँछिन्। देश संघीय संरचना संघीय तहमा गएपनि काम गर्ने शैली परिवर्तन नभएको उनको बुझाइ छ।
'गाउँगाउँमा सिंहदरबार' भनिए पनि महिला तथा स्थानीयका माग बमोजिमका काम अहिले पनि हुन नसक्दा निरास बन्नुपर्ने अवस्था आएको उनले बताइन्। खेलकुद क्षेत्र तथा त्यसमा पनि तेक्वान्दो विकासमा परशुराम नगरपालिका तथा आफ्नो वडाले कुनै गतिविधि गर्न नसक्दा आफू बालबालिकाका लागि प्रशिक्षकमै सीमित बन्न पुगेको उनको बुझाइ छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
