काठमाडौं- अर्थमन्त्री डा युवराज खतिवडाले चालू आर्थिक वर्षमा आर्थिक वृद्धिदर ७ देखि ८ प्रतिशतकै बीचमा रहने अनुमान अर्थमन्त्रालयले गरेको बताएका छन्।
मन्त्री खतिवडाले अहिले नै आर्थिक वृद्धिदर यति नै हुन्छ भन्ने अवस्था नरहेपनि खर्चको अनुपात र राजस्व संकलनलाई हेर्दा आर्थिक वृद्धिदर लक्ष्य अनुरुप नै हुने विश्वास व्यक्त गरेका हुन्।
मन्त्री खतिवडाले आर्थिक वर्ष २०७५/७६ को बजेटको अर्धवार्षिक समीक्षा प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्दै यस्तो अभिव्यक्ति दिएका हुन्।
चालू आवको पहिलो ६ महिनामा कृषि उत्पादनमा भएको वृद्धि, उद्योगको क्षमता उपयोगमा भएको विस्तार, पर्यटकको आगमनमा वृद्धि, ऊर्जा आपूर्तिमा भएको सुधार, विप्रेषण आप्रवाहमा भएको वृद्धि, राजस्व असूलीमा भएको वृद्धि र पूँजीगत खर्चमा भएको वृद्धिजस्ता सूचकहरू सन्तोषजनक देखिएको बजेटको अर्धवार्षिक समीक्षामा उल्लेख छ।
सोही आधारमा आर्थिक वृद्धिदर लक्ष्यकै हाराहारीमा हुन सक्ने प्रारम्भिक अनुमान रहेको मन्त्री खतिवडाको भनाइ छ।
आर्थिक वर्ष २०७५/७६ को पहिलो ६ महिनासम्मको औसत मुद्रास्फीति ४.२ प्रतिशत र रहेको छ। विप्रेषण आप्रवाह ३०.२ प्रतिशतले वृद्धि भई ४ खर्ब ४३ अर्ब ३६ करोड पुगेको समीक्षामा उल्लेख छ। यसैगरी खुद ट्रान्सफर आय २८.७ प्रतिशतले बढी ५ खर्ब ५ अर्ब ४३ करोड भएको छ।
समीक्षा अवधिमा कुल वस्तु निर्यात १०.३ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ भने कुल वस्तु आयात ३०.५ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ। कुल व्यापार घाटा ३२.१ प्रतिशतले वृद्धि भई ६ खर्ब ७८ अर्ब ५३ करोड पुगेको अर्थ मन्त्रालयले जनाएको छ। शोधनान्तर घाटामा भने ६३ अर्ब ६८ करोडले पुगेको छ।
बजेटको अर्धवार्षिक समीक्षामा कुल विदेशी विनिमय सञ्चिति १० खर्ब ५८ अर्ब २० करोड रहेको उल्लेख गरिएको छ। यो रकम ८.९ महिनाको वस्तु आयात र ७.८ महिनाको वस्तु तथा सेवा आयात धान्न पर्याप्त रहने समेत अर्थमन्त्रालयले जनाएको छ।
कुल बजेटको २८ प्रतिशत मात्रै खर्च
समीक्षा अवधिमा ३ खर्ब ७५ अर्ब ८२ करोड रुपैयाँ मात्रै खर्च भएको छ। जुन कूल विनियोजनको २८.६ प्रतिशत हो।
चालु खर्च तर्फ २ खर्ब ९६ अर्ब ५७ करोड ५९ लाख (३५.१ प्रतिशत), पूँजीगत तर्फ ५५ अर्ब ५२ करोड ३ लाख (१७.७ प्रतिशत) र वित्तीय व्यवस्थातर्फ २३ अर्ब ७२ करोड ४७ लाख (१५.२ प्रतिशत) खर्च भएको छ।
राजस्व संकलन पनि लक्ष्यभन्दा कम
सरकारले चालू आवको पहिलो ६ महिनामा पनि लक्ष्य अनुरुपको राजस्व संकलन गर्न सकेको छैन।
सरकारले यो वर्ष ९ सय १७ अर्ब राजस्व संकलन गर्ने लक्ष्य लिएपनि ९७ प्रतिशत मात्रै संकलन हुने अनुमान गरेको छ।
६ महिनाको अवधिमा राजस्व सङ्कलन ४ खर्ब २ अर्ब ४५ करोड छ। यो गत वर्षको तुलनामा २६.१ प्रतिशत बढी हो। यसमा कर राजस्वको वृद्धि २८ प्रतिशतले बढी हो।
विभिन्न विकास आयोजना कार्यान्वयनको लागि १ खर्ब ११ अर्ब ६३ करोड वैदेशिक सहायताको प्रतिबद्धता प्राप्त भएको छ।
वैदेशिक सहायतातर्फ नेपाल सरकारको स्रोतबाट खर्च भई शोधभर्ना प्राप्त गर्नुपर्ने रकम ४८ अर्ब ५९ करोड रहेकोमा ३६ अर्ब १४ करोड शोधभर्ना प्राप्त भईसकेको अर्थ मन्त्रालयले बजेको अर्धवार्षिक समीक्षा मार्फत जानकारी दिएको छ।
नेपाल राष्ट्र बैंकको प्रथम ६ महिनाको समीक्षाका आधारमा नगद प्रवाहमा आधारित सरकारको बजेट ७९ अर्ब २२ करोड बचतमा रहेको छ।
राष्ट्रिय गौरवका आयोजनाहरूमा २२ अर्ब ८ करोड रुपैयाँ खर्च भएको छ।
वित्तीय संघीयता कार्यान्वयनका लागि संघ, प्रदेश र स्थानीय तहको विभाज्य कोषहरू सञ्चालनमा ल्याइएको अर्थ मन्त्रालयले जनाएको छ।
कुल बजेटको ९१ प्रतिशत मात्रै खर्चको अनुमान
सरकारले चालु आर्थिक वर्षमा जम्मा ११ खर्ब ९९ अर्ब १५ करोड खर्च हुने अनुमान गरेको छ। यो कुल विनियोजनका तुलनामा ९१ दशमलव २ प्रतिशत मात्रै हो।
चालुतर्फ ७ खर्ब ९८ अर्ब ४४, पूँजीगततर्फ २ खर्ब ६५ अर्ब २६करोड र वित्तीय व्यवस्थातर्फ १ खर्ब ३५ अर्ब ४४ करोड रुपैयाँ खर्च हुने अर्थ मन्त्रालयको अनुमान छ।
आर्थिक वर्षको अन्त्यसम्ममा परिचालन हुने कूल राजस्व ९ खर्ब १७ अर्ब १९ करोडमध्ये संघीय सर्वसञ्चित कोषमा ८ खर्ब ६ अर्ब ५० करोड ६४ लाख जम्मा हुने अनुमान छ।
वैदेशिक अनुदान तर्फ ३९ अर्ब ९८ करोड र वैदेशिक ऋण तर्फ १ खर्ब ६३ अर्ब परिचालन हुने संशोधित अनुमान समेत अर्थ मन्त्रालयको छ।
अर्धवार्षिक समीक्षाको पूर्णपाठ
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।