काठमाडौं– हरितालिका (तीज) व्रतका लागि शक्ति सञ्चय गर्न नेपाली महिलाले आज दर खाँदैछन्। दर खाएसँगै चारदिने तीज पर्व औपचारिक रूपमा सुरु हुनेछ।
हरितालिका तीजको पहिलो दिन अर्थात् भाद्र शुक्ल द्वितीयाका दिन दर खाने परम्परा छ। यस दिन विशेषगरी माइतीले चेलीबेटीलाई बोलाएर दर खुवाउने चलन छ। दरका रूपमा दूधबाट बनेका विभिन्न परिकारसहित मीठा तथा आडिला खानेकुरा खाने गरिन्छ।
धर्मशास्त्रविद् प्रा. तोयराज नेपालका अनुसार व्रतका दिन शरीरलाई आडिलो बनाउन गहुँको रोटी र घिउलगायतका परिकार उपयोगी हुने धार्मिक तथा सामाजिक अनुभव रहँदै आएको छ।
तीजको व्रतमा निराहार बस्ने महिलाले अघिल्लो दिन शक्ति सञ्चयका लागि दर खाने गर्छन्। विशेषगरी माइती तथा दाजुभाइले छोरी, चेली, दिदीबहिनीलाई बोलाएर दर खुवाउने परम्परा छ। धर्मशास्त्रविद् नेपालका अनुसार दर दुई भाग रात हुँदै खाइसक्नुपर्ने शास्त्रीय विधान छ।
तीज धार्मिक पर्वका साथै महिलाले वर्षभर आफूले भोगेका दुःख, पीर र मर्का व्यक्त गर्ने अवसरका रूपमा पनि मनाउने गरेका छन्। तीजका गीतमार्फत महिलाले जन्मघर छाडेर कर्मघरमा बस्दा भोगेका दुःख, पीडा र सामाजिक अवस्थालाई सार्वजनिक गर्ने परम्परा छ।
दर खाएपछि सुरु हुने तीज पर्व ऋषि पञ्चमीसम्म मनाइन्छ। तृतीयाका दिन हरितालिका व्रत बस्ने, चौथीका दिन गणेशको पूजा गर्ने र पञ्चमीका दिन स्नान गरी अरुन्धतीसहित सप्तऋषिको पूजा गरेपछि तीज पर्व समापन हुन्छ।
यस वर्ष भदौ ३० गते मंगलबार गणेश चौथी पर्व मनाइनेछ। भगवान् गणेशको उत्पत्ति भएको विश्वासका आधारमा गणेश चौथी मनाउने गरिन्छ।
पात्रो स्वीकृत गर्ने समितिले स्वीकृति दिएका पात्रोमा भदौ ३० गते मंगलबार ऋषि पञ्चमी पर्व पनि उल्लेख गरिएको छ। शास्त्रीय विधिअनुसार गणेश चौथी प्रातःकालमा चतुर्थी तिथि परेको दिन मनाइन्छ भने ऋषि पञ्चमी मध्याह्नकालमा पञ्चमी तिथि परेको दिन मनाउनुपर्ने व्यवस्था छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
