फाइब्रोमायल्जिया एक दीर्घकालीन समस्या हो, जसले शरीरभरी दुखाइका साथै थकान र निद्रामा समस्या निम्त्याउँछ। वैज्ञानिकहरूले यसको कारण के हो भनेर पूर्ण रूपमा बुझेका छैनन्, तर समस्या भएका मानिसहरूमा दुखाइप्रति उच्च संवेदनशीलता हुन्छ। फाइब्रोमायल्जियाले तपाईंको मस्तिष्क र मेरुदण्डमा पीडादायी र गैर-पीडादायी संकेतहरू प्रक्रिया गर्ने तरिकालाई असर गरेर पीडादायी संवेदनाहरू बढाउँछ।
कस्तो व्यक्तिलाई यो समस्या हुन्छ?
प्रायः कुनै घटनापछि सुरु हुन्छ, जस्तै शारीरिक आघात, शल्यक्रिया, संक्रमण वा महत्त्वपूर्ण मनोवैज्ञानिक तनाव। पुरुषहरु भन्दा महिलाहरुलाई फाइब्रोमायल्जियाको सम्भावना अधिक छ। फाइब्रोमायल्जिया भएका धेरै मानिसहरूलाई तनावले टाउको दुख्ने, टेम्पोरोमन्डिबुलर जोइन्ट (TMJ) को समस्या, इरिटेबल बोवेल सिन्ड्रोम, चिन्ता र डिप्रेसन पनि हुने गर्दछ।
डा तीर्थराज भण्डारी
फाइब्रोमायल्जिया कसरी विकास हुन्छ?
सही प्याथोसाइकोलोजिकल मेकानिजम अपरिभाषित छ। यद्यपि यो असामान्य कोर्टिकल (ब्रेन) को निरोधक दुखाइ मोड्युलेटरी संयन्त्रमा कमी र दुखाइ मार्गमा आणविक परिवर्तन भइ बहुपक्षीय कारणले हुन सक्छ।
लक्षणहरु?
दीर्घ दुखाइ, शरीरभरी वा धेरै भागमा दुखाइ। हात, खुट्टा, टाउको, छाती, पेट, ढाड, बुटटकमा अक्सर दुखाइ महसुस हुन्छ। मानिसहरूले प्राय: यसलाई दुखाइ, जलाउने वा धड्कने रूपमा वर्णन गर्छन्। थकान वा थकित भएको अत्याधिक अनुभूति हुन्छ ?
कुन कुन समस्या सँगसँगै आउन सक्छ?
इरिटेबल बोवेल सिन्ड्रोम
क्रोनिक थकान सिन्ड्रोम
माइग्रेन र अन्य प्रकारको टाउको दुखाइ
इन्टर्स्टिशियल सिस्टिटिस वा दर्दनाक मूत्राशय सिन्ड्रोम
चिन्ता
डिप्रेसन
पोस्टरल ट्याचिकार्डिया सिंड्रोम।
मापदण्ड पूरा गर्न, तपाइँसँग यी पाँचमध्ये कम्तीमा चार क्षेत्रहरूमा दुखाइ हुनुपर्छ:
बायाँ माथिल्लो क्षेत्र, काँध, हात वा बङ्गारा
दायाँ माथिल्लो क्षेत्र, काँध, हात वा बङ्गारा
बायाँ तल्लो क्षेत्र, हिप, नितंब वा खुट्टा
दायाँ तल्लो क्षेत्र, हिप, बुटटक वा खुट्टासहित
एक्जियल क्षेत्र, जसमा घाँटी, पछाडि, छाती वा पेट समावेश हुन्छ
यस्को कसरी उपचार हुन्छ?
फाइब्रोमायल्जियाको लागि कुनै उपचार छैन, तर डाक्टर र अन्य स्वास्थ्य सेवा प्रदायकहरूले लक्षणहरू व्यवस्थापन र उपचार गर्न मद्दत गर्न सक्छन्। उपचारमा सामान्यतया व्यायाम वा अन्य मोवेमेन्तस्त्रेचिङ कसरत उपचार, मनोवैज्ञानिक र व्यवहार उपचार र औषधिहरूको संयोजन समावेश छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1764146706.png)
