राजविराज–हिन्दु नारीहरुले हरितालिका तीजसँगै तराईमा चौथीचाँद पर्व धुमधानसाथ मनाउँदै छन्।
मिथिलाञ्चलका हिन्दु महिलाहरूले निष्ठापूर्वक मनाउने चौथीचाँद पर्व आज मनाइँदैछ। यस पर्वमा पनि महिलाहरूले पति र परिवारको दीर्घायु तथा सुखशान्तिको कामना गर्दछन्। चौथीचाँदको अवसरमा यसवर्ष विभिन्न स्थानमा गणेश पुजनोत्सवको आयोजना गरिएको छ।
भदौको शुक्लचतुर्दशीको साँझ मनाइने चौथीचाँद पुजा यस वर्ष बुधबार मनाइँदैछ। बिहीबार साढे ५ बजेसम्म मात्र चतुर्थी तिथि गणना हुने भएकोले व्रतविधि अनुसार अघिल्लो दिनको साँझमा नै चन्द्रमालाई अघ्र्य दिई पूजा गरिने पण्डित कुमार शास्त्रीले बताए।
चौथीचाँद मिथिला नरेश हेमांगद ठाकुरद्वारा प्रारम्भ भएको हो। ठाकुर आफू ज्योतिष थिए, उनलाई यो तिथिमा शुभ फल प्राप्त भएकाले यो पर्वको सुरुवात गरेका थिए।
स्कन्द पुराणअनुसार भगवान कृष्णमाथि लोभ वंशमित्रको हत्या गरेको आरोप लागेपछि उनी चिन्तित भएको र नारदको प्रेरणाबाट चन्द्रमाको पूजा गरेर आफूमाथि लागेको कलंकबाट मुक्त भएको मान्यता छ।
अर्कोतर्फ एकपटक ब्रह्मासँग भेटघाट गरेर भगवान गणेश फर्कंदै गरेको अवस्थामा उनको बाहन लम्वोदरको रुप देखेर चन्द्रमाले व्यंग्य गरेपछि आवेशमा आएर गणेशले चन्द्रमालाई सोन्दर्यतामाथि घमण्ड भएकाले तिम्रो सुन्दरता क्षीण हुँदै जाने श्राप दिए।
तत्पश्चात चन्द्रमाको शक्ति क्षीण हुन थालेपछि देउताहरूको सल्लाहमा चन्द्रमाले गणेशको घोर तपस्या गरेपछि गणेश प्रसन्न भएर चन्द्रमालाई श्रापबाट मुक्त गर्नुका साथै ‘यो तिथिमा जसले तिम्रो पूजा गर्छ, उसलाई मिथ्या कलंक लाग्ने छैन’ भन्ने वरदानसमेत दिएको धार्मिक ग्रन्थहरूमा उल्लेख छ।
चौथीचाँदको व्रत र पूजा गर्ने पुरुष एवम् स्त्री धनवान एवम् पुत्रवान् हुनुका साथै प्रसन्नचित्त हुन्छन् भने प्रसंग पनि पुराणमा उल्लेख छ। यसको पूजा आँगनमा गरिन्छ, बिहानै लिपपोत गरी घर आँगन पवित्र बनाइन्छ।
साँझपख आँगनमा अरिपन गरी अरिपनमाथि दहीको मटकुरी (भाडो), फलफूल, खिर, पुरी, केरा मिष्ठानका साथै धूप, फूल चन्दन आदि सजाइन्छ ।
यसमा घरका पुरुष सदस्य बराबर दहीको मटकुरी र स्त्री सदस्य बराबर फलफूलको डाली राख्ने गरिन्छ।
पूजा सामग्री सजाइसकेपछि परिवारका सबै सदस्यले हातमा फल लिई चन्द्र दर्शन गर्छन् भने जेष्ठ महिलाले अरिपनमा राखिएका मटकुरी तथा डालीहरू पालैपालो उठाई अघ्र्य दिन्छिन्।
अर्घपछि परिवारका पुरुष सदस्य पूजामा राखिएको प्रसाद ग्रहण गर्छन त्यसपछि परिवारका अन्य सदस्यले खानपान गर्ने चलन छ।
सो क्रममा नयाँ माटोको भाँडोको दही, केरा, मिठाई, फलफूलका साथै विभिन्न प्रकारका पकवान राखेर विभिन्न देवीदेउतालाई चढाइने गरिन्छ। दिनभरी उपवास बसेका व्रतालुले अघ्र्यदान दिएपछि पूजा सम्पन्न भएको मानिन्छ।
पूजा सम्पन्न भएलगत्तै सम्पूर्ण परिवार एकै स्थानमा बसेर प्रसाद खाने चलन छ। यसबाट एक आपसमा सद्भाव र पे्रम बढ्ने मान्यता समेत छ।
मुख्यमन्त्रीको शुभकामना
तीज तथा चौथीचाँद पर्वको अवसरमा प्रदेश २ का मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले सम्पुर्ण नेपालीमा शुभकामना व्यक्त गरेका छन्।
पर्वको प्रभावले मुलुकमा सुख, शान्ति र समृद्धि छाओस भन्ने कामना समेत राउतले गरेका छन्।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1781580295.jpg)
-1764146706.png)
