राजनीति

सरकार निर्माणका लागि नेताहरूको दौडधुप तीव्र, गठबन्धनमा सहमति जुटाउनै सकस

नवीन झा शनिबार, पुस ९, २०७९ २१:१९

काठमाडौं– राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले आइतबार साझ सम्ममा प्रधानमन्त्रीका लागि सिफारिस गर्न दिएको समयसीमा सकिन २४ घण्टाभन्दा कम समय बाँकी रहँदा दलका शीर्ष नेताहरूको दौडधुप तीव्र देखिएको छ। यद्यपि, शनिबार साँझसम्म कुनै पनि दलले राष्ट्रपतिले आव्ह्यान गरेअनुसार दाबी गर्ने आधार बनाउन सकेको छैन।

प्रतिनिधि सभाको सबैभन्दा ठूलो दल नेपाली कांग्रेससहित नेकपा (एमाले) र नेकपा (माओवादी केन्द्र)ले आ–आफ्नो सांसदहरूको हस्ताक्षर संकलन गरेर राखेका छन्।

बहुमतका लागि आवश्यक संख्या पुुग्नेगरी चाहिने दुुई वा सोभन्दा बढी दलमा नयाँ प्रधानमन्त्री चयनका लागि सहमति भइसकेको छैन।

वर्तमान सता गठबन्धनभित्र सहमति गरेर नयाँ प्रधानमन्त्री सिफारस गर्ने बारेमा शनिबार अबेर साझसम्म बालुवाटारमा गठबन्धनका शीर्ष नेताहरूको बैठक बसेको छ। बैठक बिनाकुनै ठोस निष्कर्ष सकिएको छ र आइतबार पुनः बस्ने जनाइएको छ।

गठबन्धनको बैठकअगाडि शनिबार बिहान कांग्रेस नेता रामचन्द्र पौडेलले माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड र नेकपा एकीकृत समाजवादीका अध्यक्ष माधवकुमार नेपालसँग भेट गरेर छलफल गरेका थिए।

पौडेलेले आफूले प्रचण्ड र नेपाललाई गठबन्धन नभत्काउन आग्रह गरेको जानकारी दिएका छन्। पौडेल एकाबिहानै पौनै ७ बजे नै प्रचण्ड निवास खुमलटार पुुगेका थिए। खुमलटारमा प्रचण्डसँग एक घण्टाभन्दा बढी विताएका पौडेल त्यहाँबाट सिधँै नेपालनिवास कोटेश्वर पुुगेका थिए।

कांग्रेस नेता पौडेल शनिबार बिहानैदेखि नेताहरूसँग संवाद गर्नुुअघि शुक्रबार अबेर रातिसम्म वालुवाटारमा प्रधानमन्त्री तथा कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवासँग छलफल गरेका थिए। शुक्रबार राति राष्ट्रपतिले आइतबारसम्मका लागि दिएको दिएको समयसीमा बारेमा वालुवाटारमा छलफल भएको थियो। जहाँ प्रधानमन्त्री तथा कांग्रेस सभापति देउवाले नेता पौडलसहित पार्टीका उपसभापति पूर्णबहादुर खड्का र मन्त्रीहरू बालकृष्ण खाण र ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्कीसँग छलफल गरेका थिए। वालुवाटार स्रोतका अनुसार शुक्रवार सो छलफलअनुसार नै पौडेलले शनिबार बिहानै माओवादी र एकीकृत समाजवादीका अध्यक्ष नेपालसँग कुरा गरेका थिए।

यता, काग्रेस नेता पौडलसँग कुरा गरेपछि माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डले आफना पार्टीका नेताहरूसँग निवासमा केही समय छलफल गरेका थिए। त्यस छलफलपछि पार्टीका वरिष्ठ नेता नारायणकाजी श्रेष्ठसहित एकीकृत समाजवादीका अध्यक्ष नेपालनिवास कोटेश्वरतर्फ लागेका थिए। नेपाल निवास कोटेश्वरमा प्रचण्ड, श्रेष्ठसहित जसपा अध्यक्ष उपेन्द्र यादव पनि पुुगेका थिए। त्यसपछि यी नेताहरूका बीचमा झण्डै डेढ घण्टा छलफल चलेको थियो। जसपा अध्यक्ष यादवसहितको उपस्थितिमा भएको छलफलमा के कुराकानी भयो भन्ने खुलाइएको छैन। यद्यपि, प्रचण्डसँग बिहान कुराकानी गरेका कांग्रेस नेता पौडेलले गठबन्धन नतोड्न गरेको आग्रहले कतै प्रचण्ड नयाँ समीकरण बनाउन लागेका त होइनन् भन्ने आशंका उत्पन्न भएको देखिन्छ।

यद्यपि, नेपाल निवासबाट खुमलटार पुुगेलगत्तै प्रचण्डले कांग्रेस उपसभापति पूर्णबहादुर खडकासँग पनि कुराकानी गरेका छन्। त्यस भेटलगत्तै माओवादी नेता वर्षमान पुन प्रधानमन्त्री देउवासँग कुरा गर्न बालुवाटारतर्फ गएका थिए भने कांग्रेस उपसभापति खड्का प्रचण्डसँग भेटेर एकीकृत समाजवादीका अध्यक्ष नेपाललाई पनि भेट्न कोटेश्वर पुुगेका थिए। खड्का प्रचण्ड र नेपाललाई भेटर प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटार लागेका थिए। जहाँ दिउसो ४ बजे बाट सता गठबन्धनको बैठक बसेको थियो।

सता गठबन्धनमा पहिलो प्रधानमन्त्री कांग्रेस कि माओवादी भनेर पछिल्लो समयमा विवाद देखिँदै आएको छ। माओवादीले पहिलो दुुई वर्षको प्रधानमन्त्री आफूलाई दिनुपर्ने दाबी गरेपछि कांग्र्रेस त्यो स्वीकार गर्ने मनस्थिति देखिएको छैन। कांग्रेस नयाँ संसद्को सबैभन्दा ठूलो दलको हैसियतले पहिले प्रधानमन्त्री पाउनुपर्ने दाबी गरिरहेको छ। काग्रेसले राष्ट्रपतिमा पनि दाबी गरेकाले माओवादीले प्रधानमन्त्री पद नछाड्ने अडान लिएको छ। कांग्रेसले प्रधानमन्त्री नदिएको खण्डमो वैकल्पिक अर्को समीकरण बनाएर भए पनि माओवादी नयाँ सरकार बनाउने दाउमा देखिन्छ। जसका लागि उनीहरूलाई दोस्रो ठूलो दल एमाले आवश्यक पर्न जान्छ। एमालेका नेताहरूले माओवादीसँगको संवाद जारी रहे पनि शनिबार एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डले ठीक समयमा ठीक निर्णय लिन नसकेका कारण अब प्रधानमन्त्री बन्न नसक्ने बताए। एमालेले माओवादीलाई सता गठबन्धन छाडेर आएमा नयाँ सत्ता समीकरण बनाउन सक्ने संकेत यसअघि नै गरेका थिए। तर, प्रचण्डले सकभर सता गठबन्धनबाटै प्रधानमन्त्री बन्ने रणनीतिमा देखिएपछि एमाले अध्यक्ष ओलीले शनिबार अब माओवादीलाई सर्मथन गर्न नसकिने बताएका छन्।

यद्यपि, राष्ट्रपतिले आइतबारसम्म दिएको समयसीमा सकिनै लाग्दा शनिबार साँझसम्म कांग्रेस, एमाले र माओवादीसहित तीनवटै दलहले आ–आफ्ना संसदहरूको हस्ताक्षर संकलन गरेर राखेका छन्। यसरी हेर्दा एमाले पनि नयाँ सरकार निर्माणका लागि आन्तरिक तयारीमा रहेको देखिन्छ। तर, त्यसको चित्र भने शनिबार साझसम्म प्रष्ट देखिएको छैन।

गठबन्धनको बैठकपछि कांग्रेस नेता तथा सञ्चारमन्त्री ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्की नयाँ सरकार गठनका लागि शनिबार गठबन्धन बैठकमा गम्भीरतापूर्वक छलफल सुुरु भएको र आइतबार पुुनः बैठक गरेर निष्कर्षमा पुुगिने दाबी गरेका छन्। कार्कीले गठबन्धनबाटै नयाँ प्रधानमन्त्री बन्ने र त्यसकै लागि यो गठबन्धन नटुट्ने पनि दाबी गरेका छन्। उनले आइतबार बिहान बस्ने गठबन्धन बैठकले सहमति जुटाउने पनि दाबी ग्रेका छन्। तर, मन्त्री कार्कीले भनेजस्तै आइतबार सहमति भए पनि गठबन्धनका नेताहरूमा संशय र सकस एकसाथ देखिएको छ।

यसैबीच, शुक्रबार अबेर राति कांग्रेस नेता विमलेन्द्र निधि एमाले अध्यक्ष ओलीलाई भेट्न बालकोट गएका छन्। माओवादीले कांग्रेसलाई प्रधानमन्त्री नदिएमा एमालेसँग पनि सहकार्य गर्न कांग्रेस तयार रहको यसले संकेत गर्छ।