काठमाडौं–लामो समयदेखि ल्यान्डफिल साइट जाने बाटो निर्माण भइरहेकाले फोहोर फाल्न रोक लगाइएको थियो। सहरी विकास मन्त्रालयले काठमाडौं महानगरपालिकालाई केही दिन फोहोर बोक्ने गाडी बञ्चरेडाँडा र सिसडोलतर्फ रोक्न पत्राचार गरेको थियो।
महानगरले पनि एक हप्ता फोहोर बोक्ने गाडी ल्यान्डफिल साइट नपठाउने जनायो। तर, शनिबार काठमाडौंका मेयर बालेन्द्र शाह (बालेन) ले दैनिक २५० देखि ३५० गाडीहरु फोहोर बोकेर बञ्चरे पुग्ने जनाएका थिए। आइतबारदेखि फोहोर सहजै उठ्ने अनुमान गरिए पनि बिहानैदेखि स्थानीयले विभिन्न कारण देखाउँदै अवरोध गरे।
उपत्यकाको फोहोर बोकेर ल्यान्डफिल साइट गएको टिप्परले किचेर बाख्रा मरेपछि स्थानीयले फोहोरका गाडी रोके। मरेको बाख्राको क्षतिपूर्ति दिलाउने सहमतिपछि मात्र बाटो खुलाइयो।
यसका साथै शनिबार मुड्खुमा पहिरो गएकाले काठमाडौंबाट फोहोर बोकेर गएका ट्रकले बाटोमा नै फोहोर फालेर फर्किएको विषयले पनि विवादको रुप लियो। ‘उक्त गाडी बाटोमा नै फसेकाले फोहोर त्यहीँ फालेर फर्किएको रहेछ। अहिले त्यो फोहोर फेरि उठाएर बन्चरेडाँडा नै लैजाने तयारी रहेको छ’, महानगरका प्रवक्ता नवीन मानन्धरले नेपाल लाइभसँग भने।
सत्ता गठबन्धन बैठकमा फोहोरकै चर्चा
सत्ता गठबन्धनको बैठकले काठमाडौं उपत्यकाको फोहोर व्यवस्थापनका लागि सरकारको ध्यानाकर्षण गराउने निर्णय गरेको छ। आइतबार प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा बसेको सत्ता साझेदार दलहरुको बैठकले काठमाडौं उपत्यकामा थुप्रिएको फोहोर व्यवस्थापनका लागि सरकारको ध्यानाकर्षण गराउने निर्णय गरेको हो।
बैठकले लामो समयदेखि उठ्न नसकेको काठमाडौं उपत्यकाको फोहोरको समस्या यथाशक्य चांडो समाधान गर्न र बढ्दै गइरहेको महंगी नियन्त्रणका बारेमा सरकारको ध्यानाकर्षण गर्ने निर्णय गरेको बैठकमा सहभागी नेकपा एकीकृत समाजवादीका महासचिव बेदुराम भुुसालले जानकारी दिए।
स्थानीय नेता भन्छन्-फोहोर फाल्न सदाका लागि रोक्छौं
यसैबीच काठमाडौं उपत्यकामा उत्पादन हुने फोहोर ल्यान्डफिल साइटमा ल्याउन नदिने तीन राजनीतिक दलका स्थानीय नेताले घोषणा गरेका छन्।
आइतबार नेपाली कांग्रेस धुनिवेशी नगरपालिकाका सभापति पूर्ण तामाङ, माओवादी केन्द्रका नगर अध्यक्ष विष्णु तामाङ र एकीकृत समाजवादी पार्टीका नगर अध्यक्ष भिषण धितालले संयुक्त विज्ञप्ति निकाल्दै यस्तो घोषणा गरेका हुन्।
१७ वर्षदेखि काठमाडौं महानगरलगायत अन्य धेरै नगरपालिकाको फोहोर धादिङ र नुवाकोटको सिमाना सिसडोल र पछिल्लो समय बन्चरे डाँडामा अव्यवस्थित तरिकाले फाल्दै आएको भन्दै उनीहरुले आक्रोश पोखेका छन्।
अव्यवस्थित फोहोरका कारण स्थानीयको जनजीवन कष्टकर बन्नुका साथै स्वास्थ्यमा प्रतिकूल असर पर्दै गइरहेकाले अब सधैंका लागि सिसडोल र बन्चरेडाँडामा काठमाडौंको फोहोर फाल्न बन्द गर्ने उनीहरुले घोषणा गरेका हुन्।
मानव स्वास्थ्य दैनिक बिग्रँदै गए पनि महानगरपालिका लगायत सरोकारवालाले हलुका रुपमा लिएको उनीहरुको आरोप छ। स्थानीयले विभिन्न समयमा आफ्ना माग राखेर आन्दोलन गर्दा पनि राज्यले ध्यान नदिएकाले ल्यान्डफिल साइटमा अबदेखि फोहोर फाल्न बन्द गर्ने विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।
स्थानीयको समस्यालाई गम्भीरताका साथ नलिई जनताको स्वास्थ्यमाथि खेलबाड गरे अबको संघ र प्रदेशसभा निर्वाचनसमेत बहिस्कार गर्ने विज्ञप्तिमा चेतावनी दिइएको छ। ‘स्थानीय पीडित जनताहरु अहिले पनि आन्दोलनमा नै भएकोले हामी पनि आजैको दिनबाट उक्त आन्दोलनमा सहभागिता जनाउने निर्णय गरेका छौं’, तीन दलले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ।
बञ्चरेडाँडामा गलत कसरत हुँदैछ– महानगर प्रमुख शाह
राजनीतिक दलहरुले फोहोर फाल्न सदाका लागि रोक लगाउने विज्ञप्ति जारी गरेपछि काठमाडौं महानगरका मेयर शाह आक्रोशित बनेका छन्। उनले सामाजिक सञ्जालमा एउटा पोस्ट गर्दै बञ्चरेमा गलत कसरत हुँदै गरेको भन्दै गुनासो गरेका हुन्।
‘दुई अवरोध हटाउनेबित्तिकै अर्को अवरोधको कसरत हुँदै गरेको भन्ने जानकारी पाएका छौं,’ उनले थप लेखेका छन्, ‘वास्तवमै त्यो कसरत हो भने त्यो विडम्बनापूर्ण हुनेछ।’
उनले बञ्चरे डाँडामा फोहोर व्यवस्थापनका लागि कतिपय संरचनाहरु बनिसकेकाे बताउँदै अब अर्को कुनै बहानामा अवरोध गर्न नहुने बताए। भूमि अधिग्रहण तथा संरचना निर्माण र प्रभावितहरुले पाउने सुविधा तथा मुआब्जा जस्ता काममा ५ अर्ब खर्च भइसकेको उनले जानकारी गराएका छन्।
उनले भने, ‘यो झुक्याएर गरिएको पनि थिएन। यसका वैधानिक सम्झौताहरु छन्। ती सम्झौताहरुको पालना गर्नु सबैको कर्तव्य हो।’
यस्तो छ मेयर बालेनले सामाजिक सञ्जालमा व्यक्त गरेको धारणा
हामीले हिजो जानकारी गराएका थियौं कि केही अवरोध नभएमा आजबाट दैनिक २५० देखि ३५० फोहोर बोक्ने गाडीहरुले बञ्चरेडाँडामा फोहोर लैजाने छन्। तर आज दुई स्थानमा अलग–अलग कारणले सडक अवरुद्ध गरियो। यसैले आज ९० वटा फोहोरका गाडीहरु मात्र बञ्चरेडाँडा पुग्न पाए।
आज दुई ठाउँमा सडक अवरुद्ध गर्नुका दुई कारणहरु थिए।
१. कसैले फोहोर पानीको मुहानमा लगेर फ्यालिदियो भन्ने। यसमा दोषीलाई पत्ता लगाएर कारबाही पनि भइसक्यो।
२. फोहोर बोक्ने गाडीले बाख्रा मारेको भन्ने। यसलाई पनि समाधान गर्याैं। यी दुई अवरोध हटाउनेबित्तिकै अर्को अवरोधको कसरत हुँदै गरेको भन्ने जानकारी पाएका छौं।
वास्तवमै त्यो कसरत हो भने त्यो विडम्बनापूर्ण हुनेछ। बञ्चरेडाँडामा फोहोर व्यवस्थापनका लागि कतिपय संरचनाहरु बनिसकेका छन्। भूमि लिन तथा संरचना निर्माणमा र प्रभावितहरुले पाउने सुविधा तथा मुआब्जाजस्ता काममा ५ अर्ब खर्च भइसकेको छ। यो झुक्याएर गरिएको पनि थिएन। यसका वैधानिक सम्झौताहरु छन्। ती सम्झौताहरुको पालना गर्नु सबैको कर्तव्य हो।
सँगसँगै, हामीले र हाम्रो संविधानले जुन राज्य प्रणालीको परिकल्पना गरेको छ, त्यसमा एउटा सरकारको तह र अर्को तहको आपसी समन्वय तथा मेलमिलापको नै कल्पना गरिएको छ। यसका विपरीत एउटा सरकारले अर्को तहको सरकारलाई असहयोग गर्नु पर्ने, असफल नै बनाउनु पर्ने खेल किन गरिन्छ?
हामी त्यति धेरै असभ्य र स्वार्थी किन छौँ? फोहोरको रास लगाएर त्योभित्र झन् कुहिएको खेल खेलेर त्यसलाई राजनीतिको नाम नदिउँ। राजनीति त्यस्तो हुँदैन। त्यस्तो राजनीतिले कसैलाई अगाडि बढाउँदैन। यसमा हेक्का राखौँ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1764146706.png)
