काठमाडौं-विद्यार्थी राजनीतिबाट २०२९ सालदेखि 'स्टेट फरवार्ड' अगाडि बढेका सभामुख अग्निप्रसाद सापकोटालाई सभामुखको सपथ खाएपछि भने स्वतन्त्रता हरण भएको अनुभूति भएको रहेछ। सोमबार सिंहदरबारमा आयोजित पत्रकारसँग अन्तर्क्रिया कार्यक्रममा उनले तपाईंहरुसँग 'सेयर' नगरे कोसँग गर्ने त भन्दै सुनाए-'२०७६ माघ १३ गते मैले सभामुखको सपथ ग्रहण लिएर त्यतिबेला डेरामा फर्किँदै गर्दा बेलुका मलाई मेरा सबै स्वतन्त्रताहरु हरण भए भन्ने असाध्यै चिन्ता लागेको थियो।'
आफूलाई खुला, सिधा, स्पष्ट आलोचनाले नै बढी फाइदा गर्ने उनको भनाइ थियो। त्यसले आफूलाई कहाँनेर कमजोरी भएको रहेछ र कहाँनेर सुधार गर्नुपर्ने छ भन्ने थाहा हुने बताए। सभामुखले यसो भन्नुको कारण थियो, उनलाई राखिएका जिज्ञासा। जसका प्रति सापकोटाले ध्यानाकर्षण भएको बताए। नतिजा निकाल्ने विश्वास दिलाउन खोजे। पत्रकारका कतिपय गुनासोले आफ्नो 'हृदय झक्झक्याइरहेको' पनि बताए।
यसै सन्दर्भमा उनले संसद्को कोरमदेखि सांसदको कार्यकालसम्मका विषयमा अनुभव साटासाट गरे। सदनको कोरम नपुग्ने गरेको विषयमा उनले प्रमुख सचेतकहरुलाई भन्ने गरेको बताए। विधेयकहरु पारित गर्नुपर्ने बाध्यतका कारण आफूले तीन-चारचोटिसम्म घण्टी बजाएर बैठक राख्ने गरेको स्मरण गरे।
'इमर्जेन्सी' विषयमा सदन सुरु हुनासाथ विशेष समय लिएर बोलिने 'ढ्यापढ्यापे' समयमा धेरै सांसदहरुले बोल्ने गरेका छन्। कतिपय त विशेष समयमा बोले हुने विषयलाई पनि यही समयमा बोल्ने गरिएको छ। तर आफू सानातिना प्राविधिक विषय र दुई चार मिनेट समयमा अल्झिन खोज्दा ठूलो उद्देश्य प्राप्तिमा असर पर्छ कि भनेर सचेत पनि भएको सभामुख सापकोटाले बताए।
'संसद्को मूल्य मान्यता र हाम्रो सूत्रवाक्य जुन छ, संघीय संसद्लाई जीवन्त र जनमुखी बनाउने कुरामा हामीले निरन्तर पहल र प्रयत्न गरिरहेका छौँ। अहिले प्राविधिक कुरामा पनि, नियम पालना गर्ने कुरामा भनौँ, म विस्तारै विस्तारै 'पिक अप' लिन खोज्दैछु। अहिले मलाई अवसर प्राप्त भएको छ। मलाई विश्वास बढेर गएको छ। उपसभामुख मेरो साथमा हुनुहुन्छ', उनले भने।
उनले शून्य समयमा बोल्ने सांसदहरुको निकै प्रशंसा गरे। कतिपय सांसदहरुबाट आफू प्रभावित भएको पनि बताए। उनीहले बोल्दा सदन मात्रै होइन, बाहिर पनि सन्देश जानेगरी बोल्ने गरेको भन्दै उनीहरु संसद्को सम्पत्ति भएको बताए। कतिपयले अघिल्लै दिन आफूलाई 'भोलि शून्य समय छ कि छैन?' भनेर सोध्ने र तयारी गर्ने गरेको पनि उनले खुलाए।
'एक मिनेटका लागि अघिल्लो दिनदेखि नै तयारी गर्नुहुन्छ। यसले मलाई धेरै नै प्रभावित गरेको छ। कति समय बोल्ने भन्ने होइन रहेछ, के बोल्ने भन्ने रहेछ। कति तयारी गर्ने कुरा रहेछ। एक मिनेटका लागि अघिल्लो दिन नै जानकारी जाने सदस्यहरु पनि छन्। ती सम्पत्ति हुन्', उनले भने।
सभामुख सापकोटालाई संवैधानिक परिषद्सम्बन्धी ऐनको संशोधन विधेयकका विषयमा पनि जिज्ञासा राखिएको थियो। केपी ओली नेतृत्वको सरकारले सोसम्बन्धी अध्यादेश जारी गरी नियुक्तिका सिफारिस गर्दा सभामुख न्याय खोज्न सर्वोच्च अदालत भएका थिए। सो मुद्दा विचाराधीन नै छ। अहिले उस्तै प्रावधान राखेर राष्ट्रिय सभामा विधेयक दर्ता भएको छ। तर, यस विषयमा उनी खासै खुलेनन्। भने, 'अर्को सभामा दर्ता भएको विधेयकसम्बन्धी मैले टिप्पणी गर्नु मनासिब हुँदैन भन्ने लागिरहेको छ।'
अन्य महत्त्वपूर्ण विधेयकहरु पारित गर्न आफूले कोसिस गरिरहेको उनको भनाइ थियो। खासगरी नागरिकता विधेयक र कर्मचारीसम्बन्धी विधेयकलाई अगाडि बढाउने कोसिस गरिरहेको उनले बताए। 'अरु पनि महत्त्वपूर्ण विधेयकहरु छन्। न्युट्रल विधेयकहरुलाई राख्ने प्रयत्न गरिरहेको छु। कतिपयचाहिँ मन्त्रीहरु फेरबदल भइराख्नुभएको छ। म भर्खरै आएको छु सभामुखज्यू मलाई विधेयक राखिदिनुस् भन्नुपर्ने, उहाँहरु नै आज हटाइदिनु भन्नुहुन्छ। त्यस्ता समस्याहरु पनि छन्', उनले भने।
सरकारलाई संसद्ले उत्तरदायी बनाउन नसकेको भन्ने आशयबाट आएको जिज्ञासालाई उनले अस्वीकार गरे। 'संसद् नै देशको सबैभन्दा सर्वोच्च संस्था हो। यहीँबाट लोकतन्त्रको अभ्यासको, सुशासनको, भ्रष्टाचार नियन्त्रणको शक्तिशाली सन्देश यहीँबाट दिने हो। यसलाई प्रभावकारी बनाउनुपर्छ', उनको जवाफ थियो।
प्रतिनिधि सभा र राष्ट्रिय सभाको निर्वाचनको मिति घोषणा भएपछि संसद् र सांसदको आयु के हुन्छ भन्ने विषयमा पनि अहिले चासो बढिरहेको छ। सभामुख सापकोटाले यस विषयमा उपसभामुखको सपथ ग्रहण कार्यक्रम सकिएपछि राष्ट्रपति कार्यालयमा राष्ट्रपति, उपराष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री, राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष र उपसभामुखबीच छलफल भएको र 'नोमिनेसन' को दिनसम्म पद कायम रहने सबैको मोटामोटी बुझाइ रहेको बताए। 'त्यति ठूलो मिटिङमा बुझाइ मात्रै रह्यो भन्ने कुरा छ, यो संविधानविद्हरु र विधिवेत्ताहरुसँग राम्रोसँग छलफल गर्नुपर्ने विषय हो। त्यो छलफल होला', उनको भनाइ थियो।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
