काठमाडौं– नेपाली कांग्रेसकी केन्द्रीय सदस्य डिला संग्रौलाले कांग्रेस एक्लै निर्वाचनमा जाँदा पनि कमजोर नभएको तर गठबन्धन गरेर जाँदा बढी सफलता मिलेको दाबी गरेकी छन्।
पार्टी कार्यालय सानेपामा चलिरहेको बैठकमा उनले स्थानीय तह निर्वाचनमा पाएको सफलता प्रतिनिधि सभा र प्रदेश सभा निर्वाचनमा पनि कायम राख्नुपर्ने भएकाले गठबन्धन कायमै राखेर निर्वाचनमा जानुपर्ने मत राखिन्।
‘नेपालको राष्ट्रिय राजनीतिमा कांग्रेस सफल भएको छ। किनकि ५ वर्षको लागि प्रतिपक्षको जिम्मेवारी पाएको कांग्रेस आज सरकारको नेतृत्वमा छ,’ उनले भनिन्, ‘कांग्रेसकै नेतृत्वमा स्थानीय निर्वाचन सम्पन्न भई बाँकी निर्वाचन पनि हुँदैछन्। राष्ट्रिय मुद्दाहरुमा एमसीसीको अनुमोदनले मुलुकलाई सम्बृद्धितर्फ लैजाने नयाँ आयाम थपेको छ।’
एसपीपी जस्ता स्टेट पार्टनरसिपको सवालमा सरकारको स्पष्ट दृष्टिकोण र अडानले परराष्ट्र नीतिमा अब्बल सावित भएको उनको दाबी छ। यस्तै, कोरोनाले थलिएको अर्थतन्त्र, रुस र युक्रेनको युद्धका कारण भित्रिएको आर्थिक संकटले जनजीवन असहज र भयावह बन्दै गएको भन्दै यसलाई नियन्त्रण गरेर जनतालाई राहत दिनुपर्ने उनको भनाइ छ।
यस्तो छ केन्द्रीय समिति बैठकमा डिला संग्रौलाले प्रस्तुत गरेको धारणा
नेपाली कांग्रेस केन्द्रीय समितिको यो चौथो बैठक स्थानीय निर्वाचनबारे समीक्षा एवंम् अन्य विविध विषय वस्तु बारेमासमेत विचार विमर्श गर्ने हुँदा यो बैठक आफैंमा अत्यन्त महत्वपूर्ण छ। १४औं महाधिवेशन लगत्तै भएको स्थानीय तहको निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेस पहिलो पार्टी भएको छ।
यसमा आदरणीय पार्टी सभापतिलगायत सिंगो केन्द्रीय समिति नै धन्यवादको पात्र बनेको छ। अब करिब ४ महिनापछि हुने प्रदेश र संघको निर्वाचनमासमेत कांग्रेस ठूलो दलसहित सरकारको नेतृत्वमा पुग्नु पर्ने कुरामा दुई मत छैन। देशको राजनीतिमा विभिन्न भूमिका–कहिले प्रतिपक्ष त कहिले सत्तापक्षसहित संयुक्त सरकारको नेतृत्वमा सरकार सञ्चालनको जिम्मेवारीमा रहेकाले यो बैठकले सत्तारुढ दलको ध्यान पनि केन्द्रित गरेको छ।
करिब सातदशक लामो यात्रा पार गरिसकेको लोकतान्त्रिक पार्टी नेपाली कांग्रेस आफ्नो स्थापनाकाल २००३ साल देखि २०७९ सालसम्म आइपुग्दा तत्कालीन र दीर्घकालीन कार्य समितिको आधारमा विजय र पराजय भएको इतिहास साक्षी छ। नेपाली जनताले आशा भरोसा गरेको सधैं जनताको सार्वभौमसत्ता, राष्ट्रिय अखण्डता, मुलुकको स्वाधिनताका लागि संघर्ष गर्ने नेपाली कांग्रेस आजको अवस्थामा अझ बढी क्रियाशिल, संगठित भई एकताबद्ध हुन जरुरी छ।
आधुनिक नेपालको परिर्वतनको मूल संवाहक शक्ति कांग्रेसले अहिलेको परिस्थितिमा आफ्ना नीति अवधारणा समय सापेक्ष रुपान्तरण गरी (समुन्नत नेपाल सम्पन्न नागरिक)को लक्ष्य प्राप्तिका लागि राष्ट्रको आर्थिक पक्षका साथै राजनैतिक र सामाजिक पक्ष पनि सबल हुन आवश्यक छ। परिणाममुखि नीति कार्यक्रम तथा योजनाको निर्माण सफल कार्यान्वयन कानुनी शासन, आर्थिक अनुशासन तथा सुशासन समग्र विकासका आधार स्तम्भ हुन्।
संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको स्थापना पछि बनेको अघिल्लो सरकारमा नेपाली जनताले आफ्नो भविष्य प्रति विश्वस्त हुन सकेनन्। अब हुने निर्वाचनपछि बन्ने सरकार कांग्रेसको हुने र जनतालाई विश्वस्त पार्दै सांगठनिक, राजनैतिक, आर्थिक, सामाजिक पक्षमासमेत आमुल परिर्वतन गरि योग्य मान्छेलाई योग्य ठाउँको अवधारणा अनुरुप उम्मेदवार चयनमा ध्यान दिन जरुरी छ। नत्र अहिलेको स्थानीय निर्वाचनमा उदाएका स्वतन्त्र उम्मेदवारको विजय र फेरि सलबलाई रहेको आगोको राग र तापको झिल्काले कांग्रेसलाई नछुला भन्न सकिन्न। त्यसैले यो बैठकमा निम्न बुँदामा आफ्नो धारणा राख्न चाहन्छुः
१–स्थानीय तहको निर्वाचन सम्बन्धी विवेचनाः नेपाली कांग्रेस स्थानीय तहको निर्वाचनमा सत्ता गठबन्धन दलबीचको चुनावी तालमेलका कारण धेरै सिट जित्न सफल भएको छ। अहिलेको निर्वाचनको परिणामलाई हेर्दा केन्द्रीय निर्वाचन परिचालन समितिको प्रतिवेदन अनुसार गठबन्धन बिना उम्मेदवारी दिएकोमा ४८% जीत निकालेको छ भने गठबन्धन गरेर उम्मेदवारी दिएकोमा ५२% जीत निकाल्न सफल भएको छ।
कांग्रेस एक्लै निर्वाचनमा जाँदा पनि कमजोर नभएको तर गठबन्धन गरेर जाँदा बढी सफलता मिलेको दावी गरेको छ। टिकट वितरण गर्ने विधानतः विभिन्न निकायले आवश्यक मापदण्ड र मुल्यांकनको पद्धती अनुरुप टिकट वितरण गर्न नसक्दा अघिल्लो पटक जितेका १२६ पलिकामा यस पल्ट जीत निकाल्न सकिएन। यो मेरो र तेरो भन्ने भावनाले ग्रसित नभई उम्मेदवारको सहि टिकट वितरण गरिएको भए नेपाली कांग्रेसले सोचेभन्दा बढि सफला प्राप्त हुने थियो।
राजनीति दलहरुको गठबन्धन र निर्वाचन आयोगको निर्देशनसमेतका कारण स्थानीय तहमा महिला नेतृत्व खुम्चियो। देशैभरि ७५३ स्थानीय तह मध्ये यस पटक २५ पालिकाको नेतृत्व गर्ने अवसर महिलाले पाएका छन्। संवैधानिक प्रावधान अनुसार राजनीतिक दलहरुले पालिका प्रमुख/अध्यक्ष/उपप्रमुख/उपाध्यक्ष मध्ये एक महिला उम्मेदवार बनाउनु पर्नेमा गठबन्धन गरिएका पालिकामा भने प्रमुख वा उपप्रमुख मध्ये एउटा पदमा मात्र उम्मेदवारी दिदा पुरुषलाई अघि सारेका कारण यसपालि नेपाली कांग्रेसबाट महिला प्रमुखको संख्या घट्न पुग्यो । २५ प्रमुख महिला मध्ये ८ जना नेपाली कांग्रेसबाट निर्वाचित भएका छन्। यो निरासाजनक परिणाम हो। अब आउँने निर्वाचनमा प्रत्यक्षमा महिलालाई बढी उम्मेदवारी दिइनु पर्दछ।
२–भातृ तथा शुभेच्छुक संस्थाको पूर्णता: भातृ तथा शुभेच्छुक संस्था नेपाली कांग्रेसको मेरुदण्ड र संगठनको आधारशिला हो। यिनीहरुको क्रियाशिलता, शसत्तता बिना पार्टी बलियो हुन सक्दैन। भातृ संस्थाको अधिवेशन समयमै हुन नसक्दा तदर्थ समिति गठन गरिएको छ। त्यो समितिलाई छिटै पूर्णता दिई संगठनको विस्तार, परिचालन र सुदृढीकरण गरिनु पर्दछ।
३– विभागको गठन: कांग्रेसको विधानमा ६ महिना भित्र केन्द्रीय विभागसहितका संरचनाहरुलाई पूर्णता दिनुपर्ने व्यवस्था छ। विभाग गठनले पार्टीको संगठनमा नयाँ ऊर्जा र गतिशिलता प्रदान गर्न महत्वपूर्ण भूमिका रहन्छ। यसलाई छिटो भन्दा छिटो पूर्णता दिनु जरुरी छ।
४– नीति तथा विधान अधिवेशन: नेपाली कांग्रेसको १४औं महाधिवेशन सम्पन्न भएको ६ महिना कटिसकेको छ। विषेश परिस्थितिमा सम्पन्न भएको यो अधिवेशनले नेतृत्वको मात्र चयन गरियो, नीति निर्माण गर्न सकेन। जसको नेतृत्व त्यसैको नीति भनेर सम्पन्न अधिवेशनले अब छिट्टै नै नीति अधिवेशन गर्नु पर्ने जरुरी छ। विधिको ब्याडमा नीतिको विरुवा उमार्नु पर्दछ। नीति समय देशकाल र परिस्थिति अनुरुप हुनु पर्दछ।
५–आगामी चुनावी रणनीति: चुनाव जित्न रणनीति र कार्यनीति दुवैको आवश्यकता पर्दछ। आगामी चुनावमा गठबन्धन सहित गए बढी सिट हासिल गर्ने रणनीति होला तर सिटको बाँडफाड र पार्टीबाट चुनिने उम्मेदवार योग्य सक्षम लोकप्रियलाई टिकट दिन मापदण्ड र मूल्यांकन पद्धति अपनाउन आवश्यक छ। त्यसैले रणनीति वाह्य र आन्तरिक दुवै हुनु पर्दछ। तब मात्र परिणाम हात लाग्दछ।
६– पार्टी र सरकार संचालनको अवस्थाः पार्टी संचालनमा पार्टीका सभापतिको साथै पदाधिकारीहरुको भूमिका पनि महत्वपूर्ण रहन्छ। अहिलेको नेतृत्व हेर्दा पार्टी सभापतीमा परिपक्क नेतृत्व देखिन्छ भने पदाधिकारीमा अधिकांश युवा पिँढी आएका छन्। तर, पार्टी संचालनमा नयाँ वा रुपान्तरण भएको देखिँदैन। सरकार पनि जनता प्रति उत्तरदायी र जिम्मेवार बन्नु नै पर्दछ।
७– राष्ट्रिय राजनीतिमा कांग्रेस: नेपालको राष्ट्रिय राजनीतिमा कांग्रेस सफल भएको छ। किनकी ५ बर्षको लागि प्रतिपक्षको जिम्मेवारी पाएको कांग्रेस आज सरकारको नेतृत्वमा छ। कांग्रेसकै नेतृत्वमा स्थानीय निर्वाचन सम्पन्न भई बाँकी निर्वाचन पनि हुँदैछन्। राष्ट्रिय मुद्दाहरुमा एमसीसीको अनुमोदनले मुलुकलाई सम्बृद्धि तर्फ लैजाने नयाँ आयाम थपेको छ यस एसपीपी जस्ता स्टेट पार्टनरशिपको सवालमा सरकारको स्पष्ट दृष्टिकोण र अडानले परराष्ट्र नीतिमा अब्बल सावित भएको छ। तर, कोरोनाले थलिएको अर्थतन्त्र रुस र युक्रेनको युद्धका कारण भित्रिएको आर्थिक संकटले जनजीवन असहज र भयावह बन्दैछ। महंगी र मूल्यवृद्धिले जनता अक्रान्त छन् त्यसतर्फ ध्यान दिन जरुरी छ।
८– जागरण अभियान: जागरण अभियान पार्टी संगठनभित्र नेता, कार्यकर्ता र जनतालाई जोड्ने महत्वपूर्ण कडी हो। जसको माध्यमबाट बैचारिक, सांगठनिक, सुदृढीकरण र परिचालनमा नयाँपन आउने गर्दछ। स्थानीय निर्वाचनमा संचालन गरिएको ‘घर घर जाऔं कांग्रेस जिताऔं’ अभियानले पहिलो पार्टी बन्न परिणाम दियो। आगामी निर्वाचन भन्दा अगाडि ‘प्रदेश र संघको सरकार समृद्धिको आधार’ सहित जनताको घर आँगनमा जागरण अभियान संचालन गरिनु पर्दछ। जय नेपाल।।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1772193271.png)
-1764146706.png)
