काठमाडौं- प्रत्येक वर्ष असार १५ गते मनाइने धान दिवसका अवसरमा आज खेतमा काम गरी दहीच्युरा खाएर मनाइँदै छ। कामको चटारोले थकित भएका किसान शक्ति प्राप्तिका लागि दही च्युरा खान्छन्।
यसबेला दहीच्युराले शरीरमा शीतलता भई शक्ति सञ्चय हुने विश्वास गरिन्छ। असार १५ लाई नेपाली समाजमा दहीच्युरा खाने पर्वका रूपमा पनि लिइन्छ।
खेतीपातीबाहेक अन्य पेसा र व्यवसायमा लागेका नेपालीले पनि आज दहीच्युरा खाई असार १५ लाई सांस्कृतिक पर्वका रूपमा मनाउँछन्।
हाम्रो संस्कृतिमा दहीको स्थान महत्वपूर्ण छ । शुभकार्यका लागि घरबाहिर निस्कने, विदेश जाने आदि महत्वपूर्ण काम गर्नुअघि दही अक्षता मुछेर निधारमा रातो टीका लगाउने परम्परा।
यस्ता शुभकाममा निस्कनुअघि रातो टीकासँगै सगुनका रूपमा पनि दही खुवाएर बिदाइ गरिन्छ। निस्कने बेलामा दही खाएर हिँडे साइत पर्ने जनविश्वास रहिआएको छ। दही वैज्ञानिक दृष्टिले पनि स्वास्थ्यवर्धक मानिन्छ।
पछिल्लो समय भक्तपुरमा बन्ने जुजु धौ चर्चित रहेको छ। स्वदेश र विदेशमा समेत चर्चामा रहेको दही जुजु धौ को नाम लोकप्रियता अहिले पनि बढिनै रहेको देखिन्छ।
कसरी बन्छ जुजु धौ?
‘जुजु धौ’लाई ‘दहीको राजा’ भनेर पनि चिनिन्छ । नेवारी भाषामा ‘जुजु’को अर्थ राजा र ‘धौ’ को अर्थ दही भन्ने हुन्छ।
जुजु धौ बनाउन दुधलाई एक घण्टा ठूलो कराईमा उमालिन्छ। चिनी राखेर एक घण्टासम्म चलाउँदै दूधलाई बाक्लो पारिन्छ। केही छिनपछि कटाराको भाँडामा यसलाई राख्ने गरिन्छ। नेवारी भाषामा ‘कल’ भनिने यो माटोको भाँडा ‘जुजु धौ’ बनाउनका लागि अतिआवश्यक हुन्छ। कटाराले पानी सोस्ने भएका कारण पनि माटाका भाँडा खास छन्।
कटारामा उमालिएको दूध १ भागको ३ भागजति खनाइन्छ र सेलाउन हालिन्छ। सेलाइसकेपछि त्यसमा दहीको बीउ राखिन्छ। त्यसपछि कटाराभरि दूध राखिन्छ। कटारालाई कटाराको भाँडाले नै छोपिन्छ। त्यसमाथि सिरक राखेर ढाकिन्छ। यसको तीन घण्टामा ‘जुजु धौ’ तयार हुन्छ ।
तस्बिरहरु :
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1787821305.jpg)
-1786602170.png)
-1786513116.png)
