काठमाडौं– जिल्ला अदालत सुर्खेतले एक पत्रकारलाई बलात्कारपीडित महिलाको पहिचान सार्वजनिक गरेको आरोपमा पाँच महिना कैद र पाँच हजार जरिवानाको फैसला सुनाएको छ।
जिल्ला न्यायाधीश डा राजेन्द्रकुमार आचार्यको एकल इजलासले बलात्कारपीडित राउटे युवतीको फोटो र नामसहित समाचार प्रकाशित गरेको अभियोगमा उक्त मुद्दाको जाहेरीवालासमेत रहेका पत्रकार यज्ञबहादुर बुढामगरलाई शर्तसहित कैद र जरिवानाको फैसला सुनाएको हो।
बुढामगरले वकपत्रमा समेत र त्यसपछि कानुन व्यवसायीलाई अवहेलना हुने गरि अनर्गल समाचार प्रकाशित गरेको भनि जिल्ला बार एसोसिएसनका तर्फबाट दायर भएको अवहेलना मुद्दामा अदालतले यस्तो फैसला गरेको हो।
प्रतिवादीका कानुन व्यवसायीविरुद्ध अनर्गल प्रचार गरेको प्रमाणित भएको र बलात्कारपीडित महिलाबारे गोप्य राख्नुपर्ने विवरण सार्वजनिक रुपमा प्रकाशन तथा प्रशारण गरेको पाइएकाले दोषी ठहर हुने फैसलामा उल्लेख छ।
दाङबाट सञ्चालित राप्तीपश्चिम डटकमका प्रकाशक/सञ्चालक बुढामगरलाई २४ घन्टाभित्र क्षमायाचना प्रकाशित गर्न र उक्त क्षमायाचना कम्तिमा ६ महिनासम्म देख्न सकिने गरि राख्न फैसलामा भनिएको छ। उक्त शर्त पालना नगरेमा भने उनले पाँच महिना कैद र पाँच हजार जरिवानाको सजाय भोग्नुपर्ने फैसला सुनाइएको छ।
समाचार र फेसबुक स्टाटस लेखेर उनले राउटे युवतीको गोप्य विवरण मात्र सार्वजनिक गरेको नभई पीडितको पहिचान गोप्य राख्नु पर्ने कानुनी हकको समेत हनन गरेको फैसलामा उल्लेख छ।
यसअघि अदालत र मानवअधिकार आयोगलेसमेत पीडितको पहिचान हुने विवरण सार्वजनिक नगर्न भनेको अवस्थामा बुढामगरले नियतवस नै यसो गरेको देखिएकाले दोषी ठहर भएको फैसलामा उल्लेख छ।
‘संवेदनशील विषयहरुमा समाचारलगायतका सामग्रीहरु प्रस्तुत गर्दा पीडितको सुरक्षा र पहिचानको विषयमा गम्भीर हुनुपर्नेमा सो नगरेको देखिन आएको र करणीजन्य अपराधका सामग्रीहरु गोप्य हुन्छन् भन्ने विषय प्रत्येक सचेत नागरिकलाई थाहा हुनैपर्ने विषय भएको कुरा पनि उल्लंघन भएको छ’ फैसलामा भनिएको छ।
‘सामाजिक क्षेत्रमा समाचार सम्प्रेषण गर्नेहरुले परिणामको गाम्भीर्यतालाई समेत मध्यनजर गर्नुपर्ने हुन्छ,’ फैसलामा भनिएको छ, ‘सो विषयमा गम्भीर नभई पीडितहरुको पहिचान खुलाएको अवस्था हुँदा यो कानुनी कारबाहीको विषय हुन आयो।’
पीडकहरुको तर्फबाट बहस गरेका कानुन व्यवसायीहरु मोतीराम शर्मा, रामबहादुर भण्डारी र खेमराज जैसी तिवारीलाई पत्रकार बुढामगरले फेसबुक स्टाटसमार्फत् ‘बलात्कारी’हरुबाट मोटो रकम लिएर बहस पैरवीमा आएका कालोकोटेहरु भनि टिप्पणी गरेका थिए। ‘अदालतभित्र राउटे युवतीहरुलाई बलात्कार गर्ने राक्षसहरुबाट मोटो रकम लिए ति राक्षसहरुको पक्षमा बहस पैरवी गर्न पुगेका तीन जना कालोकोट लगाउने प्रमाणपत्रधारीहरुबाट तीन घण्टा टर्चर भयो,’ उनले फेसबुक स्टाटसमा लेखेका थिए।
पीडकका तर्फबाट वकालत गर्ने वकीलहरुले बलात्कारपीडित राउटे युवतीको फोटो र नामसहित अनलाइनमा समाचार लेखेको तथा आफूहरुविरुद्ध फेसबुकमा स्टाटस लेखेको भन्दै असोज १९ गते अदालतमा अपहेलना मुद्दा दायर गरेका थिए।
जिल्ला अदालत बारलेसमेत प्रतिरक्षा गर्न पाउने कानुन व्यवसायीको अधिकार विपरित सञ्चार माध्यममा समाचार प्रकाशन भएको भन्दै अदालतको ध्यानाकर्षण गराएको थियो। लगत्तै बारसमेतको पहलमा पत्रकार बुढामगर र पत्रिकाविरुद्ध अवहेलना मुद्दा दायर भएको थियो।
उक्त मुद्दामा अन्तिम फैसला सुनाउँदै अदालतले क्षमायाचना गरे कैद र जरिवाना मिनाह हुने भनेको छ।
बुढामगरले जुनजुन सामाजिक सञ्जाल प्रयोग गरी कसुर गरेका हुन् तिनै सामाजिक सञ्जालमा क्षमायचना प्रकाशित गर्नुपर्ने, प्रकाशित सामग्री ६ महिनासम्म सामाजिक सञ्जालमा रहनुपर्ने, प्राइभेट गर्न नपाइने, २४ घण्टाभित्र माफी मागेर त्यसको स्क्रिनसट सात दिनभित्र अदालतमा पेस नभएमा स्वतः कैद सजाय क्रियाशील हुने फैसला भएको जिल्ला अदालतका सूचना अधिकारी नरेन्द्रप्रसाद पोखरेलले जानकारी दिए।
गुर्भाकोट नगरपालिका–९, आँपसोतीमा रहेका बेला जेठ २१ गते राउटे समुदायका दुई युवतीलाई सामान किन्न आएको बेला होटलमा जबजस्ती मदिरा सेवन गराएर स्थानीय चमन घर्ती (जोगी), भुपेन्द्र बुढार विनोद पुनले बलात्कार गरेको भिडियो सार्वजनिक भएको थियो।
जेठ २८ गते जिल्ला न्यायाधीश आचार्यले राउटे समुदायका युवतीमाथि भएको बलात्कार घटनाका विषयमा सामाजिक सञ्जाल र समाचार माध्यममा प्रकाशित/प्रशारित सामग्रीहरु तत्काल हटाउन आदेश जारी गरेका थियो।
अदालतले राउटे समुदायका पीडित युवतीको पहिचानसहित सामाजिक सञ्जालमा राखिका फोटो तथा भिडियोहरु हटाउन, यस्ता सामग्रीहरु राख्नेलाई कारबाही गर्न तथा आवश्यकता अनुसार साइटहरु बन्द गराउन पनि आदेश दिएको थियो। उक्त आदेशपछि सार्वजनिक सञ्चार माध्यम र युट्युवका यस्ता समाग्रीमाथि बन्देज लागेको थियो।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1764146706.png)
