तस्वीर: न्यूयाेर्क टाईम्स
काठमाडाैं- मानवअधिकारवादी समूह ह्युमन राइट्स वाच (एचआरडब्ल्यू)ले म्यानमारको जुन्ता सरकारले प्रजातन्त्र पक्षधर सयौं प्रदर्शनकारीलाई बेपत्ता बनाएको आरोप लगाएकाे छ। एचआरडब्ल्यूले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै उनीहरुलाई बलपूर्वक बेपत्ता बनाएको आरोप लगाएको हो।
फेब्रुअरी १ मा सुरक्षा बलले सत्ता हत्ताएपछि म्यानमारमा ५५० बढी प्रदर्शनकारीको मृत्यु भइसकेको छ। यस्तै प्रदर्शनमा भाग नलिएका ४३ बालबालिकाको पनि मृत्यु भएको एसिस्टेन्स एसोसिएसन फर पोलिटिकल प्रिजनर्स (एएपीपी)ले जनाएकाे छ। तर, मृतकको संख्या मिडियामा आएको भन्दा बढी भएको एचआरडब्ल्यूले दावी गरेको छ।
‘यी संख्या योभन्दा बढी हुन सक्छ। सयौं मानिसहरू म्यानमारमा विद्रोह सुरु भएदेखि बेपत्ता छन्। उनीहरुलाई जुन्ता सरकारको आदेशपछि बलपूर्वक बेपत्ता पारिएको हो,’ एचआरडब्ल्यूले भनेको छ।
म्यानमारका डिफेन्स सर्भिस अफ चीफ मिन आङ लाइङ्गले गत नोभेम्बरमा सम्पन्न चुनावमा नेशनल लिग फर डेमोक्रेसी (एनएलडी)ले धाधँली गरेको आरोप लगाउँदै आङ सान सू चीसहित दलका प्रमुख नेताहरुलाई सुरक्षा बलले बन्धक बनाएका थिए।

त्यसलगत्तै प्रजातन्त्र पक्षधर कार्यकर्ताले राजधानी रंगुनसहित देशका ठूला सहरमा निरन्तर प्रदर्शन गरिरहेका छन्। उक्त प्रदर्शनमा जुन्ता सरकारले व्यापक दमन गर्दै आएका छन्।
‘सत्ताधारी दलका नेताहरु लगायत ठूलो संख्यामा पत्रकार, सामाजिक कार्यकर्ताहरुलाई पक्राउ गरिएको छ। पक्राउ परेका व्यक्तिहरूको बारेमा कुनै जानकारी छैन उनीहरुको परिवार, कानुनी सल्लाहकार वा वकिलहरूलाई समेत भेट्न अनुमति दिइएको छैन। त्यहाँको सैन्य सरकारले खुलेआम अन्तर्राष्ट्रिय मानवअधिकारका कानुनहरु मिचिरहेको छ,’ एचआरडब्ल्यूले भनेका छ।
एचआरडब्ल्यूका अनुसार सुरक्षा बलले सैन्य शासनविरूद्ध प्रदर्शनमा उपस्थित भएको आरोप लगाउँदै हजारौंलाई नियन्त्रणमा लिएको छ। सुरक्षा बलहरू जबरजस्ती घरभित्र पस्ने गरेका छन् भने प्रजातन्त्र पक्षधरहरुलाई हिरासतमा लिइरहेका छन्। यस अवधिमा २५ सयभन्दा बढीलाई पक्राउ गरिएको एचआरडब्ल्यूले जनाएको छ।
एचआरडब्ल्यूका एसिया निर्देशक ब्रेड एडम्सका अनुसार म्यानमारको सैन्य सरकार पक्राउ परेकालाई यातना दिइरहेका छन्। ‘जुन्ता सरकार र सुरक्षा बललाई यस्तो कार्य रोक्न र बिना शर्त सबैलाई तुरुन्त रिहा गर्न अपील गर्छौं,’ उनले भनेका छन्, ‘एचआरडब्ल्यूले हिरासतमा रहेका व्यक्तिहरूको परिवारसँग कुराकानी गरेको छ। यसबाहेक प्रत्यक्षदर्शी र १६ वकिलसँग कुरा गरेको छ।’
एचआरडब्ल्यूकाका अनुसार सुरक्षा बलको बर्दीमा रहेका केही सिपाहीहरू ५५ वर्षे म्या आइको घरमा आएका थिए। म्या म्यानमारको प्रजातान्त्रिक सरकार र एनएलडीको सदस्य हुन्।
ती सिपाहीहरुले म्यालाई हिरासतमा लिनु अघि र पछाडि कुनै पक्राउ ‘वारेन्ट’ देखाएनन्। उनलाई बिना आधार नै पक्राउ गरिएको थियो। उनलाई जबरजस्ती उठाएर लगेको भिडियो घर बाहिर राखिएको सीसीटीभी क्यामेरामा कैद भएको थियो। यो भिडियो सामाजिक सञ्जाल ट्विटरमा भाइरल बनेको छ।

भोलिपल्ट सादा पोशाकमा रहेका बर्मेली प्रहरी उनको घरमा आए तर, परिवारलाई उनको बारेमा कुनै जानकारी दिएनन्। उनका जस्तै हजारौं परिवार छन्, जसले अहिलेसम्म बेपत्ता भएकाहरुको अवस्था थाहा पाउन सकेका छैनन्।
यसै गरी मार्चमा ६ श्रद्धाजली समारोहमा भाग लिन गएका एनएलडीका कार्यकर्ता नी क्योलाई प्रहरीले जबरजस्ती हिरासतमा लिएको थियो।
उनका परिवारका सदस्यहरूलाई उनी अहिले कहाँ छन् भनेर कुनैपनि जानकारी दिइएको छैन। हालसम्म यस्ता थुप्रै घटनाको उजुरी परेको एचआरडब्ल्यूले जनाएकाे छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।