काठमाडौं-नयाँ विमानस्थल निर्माण अहिले राजनीतिक विषय बन्न थालेको छ। नेताले पनि निर्वाचनका बेला भोट तान्न विमानस्थल निर्माणको वाचा गर्ने गरेका छन्।
पछिल्लो समय काभ्रे २ बाट निर्वाचित नेता तथा पूर्व सञ्चार तथा सूचना प्रवधि मन्त्री गोकुल बाँस्कोटाले समेत काभ्रेमा आन्तरिक विमानस्थल निर्माण गर्न दबाब दिँदै आएका छन्।
काभ्रेमा विमानस्थल निर्माणको विषय स्वर्गीय संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डन मन्त्री रवीन्द्र अधिकारीको बेलामा उठेको थियो। तर, पछि अधिकारीले विमानस्थलको विषयमा अध्ययन गर्न बनाएको समितिले त्यहाँ विमानस्थल निर्माण गर्न नहुने सुझाव दिएको थियो।
उक्त सुझावपछि अधिकारी पछि हटेका थिए। अहिले फेरि साेही ठाउँमा विमानस्थल निर्माणका लागि बाँस्कोटाले दबाब दिइरहेका छन्।
यसैगरी इलाममा पूर्वप्रधानमन्त्री झलनाथ खनालको दबाबको निर्माण भएको फाल्गुनन्द विमानस्थल पनि सञ्चालन हुन सकेको छैन भने परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीको गृह जिल्ला गुल्मीको रेसुंगा विमानस्थल पनि सञ्चालन हुन सकेको छैन।
यसैगरी, पूर्वमन्त्री दीनानाथ शर्माको दबाबमा परीक्षण उडानसमेत गरिएको बाग्लुङको बलेवा विमानस्थलमा पनि सेवाले निरन्तरता पाएन।
यी त प्रतिनिधि उदाहरणमात्रै हुन्। पछिल्लो समय विमानस्थल निर्माणको विषय राजनैतिक एजेन्डा बनिरहेको छ। विमानस्थल निर्माण मापदण्ड कार्यान्वयन गर्ने निकाय नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले पनि मापदण्डभन्दा पनि राजनीति दबाबमा विमानस्थल निर्माणलाई प्राथमिकता दिँदै आएको छ।
यसरी राजनीतिक दबाब बढ्न थालेपछि संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री योगेशकुमार भट्टराईले ३ वटा आधारमा मात्रै विमानस्थल निर्माण गर्ने गरी प्रक्रिया अगाडि बढाएका छन्।
मन्त्री भट्टराईले सेवा दिनुपर्ने ठाउँ, पर्यटकीय गन्तव्य र आर्थिक रुपले सबल हुने ठाउँमा मात्रै नयाँ विमानस्थल निर्माण गर्ने कानुनी व्यवस्था गर्न लागेका छन्।
नयाँ विमानस्थल निर्माणको विषयलाई लिएर महालेखा परीक्षण कार्यालये पनि बारम्बार प्रश्न उठाउँदै आएको छ।
महालेखाको ५७ औं प्रतिवेदनमा समेत विमानस्थल निर्माण मापदण्ड लागू गर्न भनिएको छ।
विमानस्थल निर्माण मापदण्ड, २०७३ अनुसार निकटस्थ विमानस्थलबाट प्रस्तावित विमानस्थलको दुरी हिमाली र पहाडी क्षेत्रमा कम्तीमा २० नटिकल माइलको हुनुपर्ने उल्लेख छ। तर, यहाँ नेताको दबाबका विमानस्थल निर्माणको विषय अगाडि बढ्ने गरेको भन्दै महालेखाले प्रश्न उठाएको छ।
महालेखाको प्रतिवेदनमा विमानस्थल निर्माण गर्दा एक विमानस्थल र अर्का विमानस्थल बीचको दुरी खुलाउने नगरिएकाले उक्त नीति कार्यान्वयन भए नभएको यकिन गर्न सकिने अवस्था नरहेको उल्लेख छ।
‘प्राधिकरणले पुराना विमानस्थल मर्मतका अतिरिक्त हाल नयाँ विमानस्थल निर्माण कार्यलाई पनि तीव्रता दिएको देखिन्छ,’ महालेखाको ५७ औं प्रतिवेदनमा उल्लेख छ, ‘हाल देशभर ५४ वटा विमानस्थल रहेकामध्ये ३२ वटा सञ्चालनमा रहेको र २२ वटा सञ्चालनमा नरहेको देखिन्छ। सञ्चालनमा रहेका र नरहेका समेत ३९ विमानस्थल पक्की छन् भने २ विमानस्थल निर्माणाधीन अवस्थामा र १३ विमानस्थल नयाँ निर्माणका लागि प्रस्तावित रहेको देखियो। छोटो-छोटो दुरीमा निर्माण सम्पन्न विमानस्थल सडक यातायातको सहजताले पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन नहुने संभावना छ । तसर्थ मापदण्डले तोकेअनुसार विमानस्थल निर्माणमा ध्यान दिनुपर्दछ।’
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।