काठमाडौं- लकडाउनको अवस्थामा अत्यावश्यक वस्तुहरु (औषधि, दाल चामल, तेल, खानेपानी, ग्यास, चिया चिनी, दाना( उत्पादन गर्ने उद्योगहरु आधाभन्दा कम क्षमतामा मात्रै संचालन भइरहेको देखिएको छ।
उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयले गरेको अध्ययनअनुसार १० वटा औद्योगिक क्षेत्रमा रहेका ५ सय ९७ मध्ये अति आवश्यक वस्तु उत्पादन गर्ने ३ सय ३८ वटा उद्योगमात्र लकडाउन अवधिमा सञ्चालनमा रहेका छन्। ती उद्योग पनि पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन हुन नसकेको र हालको औसत सञ्चालन क्षमता ४६ प्रतिशत रहेको छ मन्त्रालयको अध्ययनबाट देखिएको छ।
उद्योगहरुको सञ्चालन क्षमता घटेसँगै कामदारमा पनि व्यापक कटौती भएको देखिन्छ। अत्यावश्यक वस्तु उत्पादन गर्ने औद्योगिक क्षेत्रका उद्योगहरुमा सामान्य अवस्थामा ११ हजार ७ सय ३६ जना मजदुरले काम गर्ने गरेकामा अहिले ४ हजार ९ सय जना कामदार मात्रै काममा खटिएको मन्त्रालयले जनाएको छ।
लकडाउन पछि वैशाख ३० गतेसम्मको अवधिमा औद्योगिक क्षेत्रका ३ सय ४९ वटा अतिआवस्यक वस्तु उत्पादन गर्ने उद्योगहरु सञ्चालन आएको औसत क्षमता ५१ प्रतिशत क्षमतामा सञ्चालनमा रहेकोमा जेठ २० गतेसम्म आइपुग्दा भने क्षमता घटेर ४६ प्रतिशतमा सञ्चालन देखिंदा उद्योग सञ्चालन घटेको देखिन्छ।
लकडान अवधिमा धरान औद्योगिक क्षेत्रका उद्योगहरु ७५ प्रतिशत क्षमताम उद्योगहरु सञ्चालन भइरहेका छन् भने पोखरा औद्योगिक क्षेत्रका उद्योगहरु सबैभन्दा कम २३ प्रतिशत क्षमतामा संचालन भइरहेका छन्।
त्यस्तै ५ मुख्य करिडोरहरु अत्तरिया–धनगढस्, नेपालगंज–कोहलपुर, बुटवल–बेलहिया, पथलैया विरगंज र इटहरी–विराटनगर मा रहेका अत्यावश्यक वस्तुहरु उत्पादन गर्ने उद्योगहरुको उत्पादन क्षमतामा पनि कमि ४० देखि ६० प्रतिशतसम्म कमि आएको देखिएको छ।
औद्योगिक करिडोरभित्रका अक्सिजन प्लान्ट र खाना पकाउने ग्यास रिफिलिङ उद्योग शतप्रतिशत क्षमतामा संचालन भइरहेका छन्। त्यस्तै बिस्कुट र चाउचाउ उत्पादन गर्ने सबै उद्योगहरु संचालनमा रहेको भए पनि उनीहरुको उत्पादन क्षमता भने ५० देखि ६० प्रतिशतमा खुम्चिएको देखिएको छ।
लकडाउन अवधिमा उत्पादन क्षमतामा सबैभन्दा बढी ह्रास देखिएका उद्योगहरुमा चिया उद्योग र इट्टा उद्योग देखिएका छन। पछिल्लो समय युरोपबाट हुने चियाको मागका कमि आएको र टेस्टिङ तथा सर्टिफिकेसनका लागि नमुना पठाउन नसकिएका कारण चिया उद्योगहरु ३० देखि ४० प्रतिशत क्षमतामा मात्रै सञ्चालन
भइरहेको मन्त्रालयको अध्ययनले देखाएको छ। इट्टा उद्योगको हकमा भने अर्को सिजनको तयारीका लागि जेठभित्र खेतबाट माटो उठाउनुपर्ने भएकाले उक्त काम भइरहेको र २० प्रतिशतभन्दा कम क्षमतामा मात्रै संचालन भइरहेको देखिएको छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।