भैरहवा– नेपाल–भारत बीच हुने व्यापारलाई सहज बनाउन मुख्य चार वटा नाकामा एकीकृत भन्सार चेक पोस्ट (आइसिपी) निर्माण गर्ने सम्झौता भए पनि रुपन्देहीको बेलहिया (भैरहवा) नाकामा आइसिपी निर्माण कार्य अलपत्र परेको छ।
भारतको राजकीय भ्रमणका क्रममा वीरगञ्ज भन्सार कार्यालयमा निर्माण गरिएको एकीकृत भन्सार चेक पोस्टको प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र भारतीय समकक्षी नरेन्द्र मोदीले संयुक्त उद्घाटन गरे पनि सँगै निर्माण गर्ने भनिएको भैरहवामा भने आइसिपी निर्माण अलपत्र परेको छ।
करिब १४ वर्षअघि नेपाल–भारतबीच भैरहवा, विरगन्ज, नेपालगन्ज र विराटनगर नाकामा आइसिपी निर्माण गर्ने सम्झौता भएको थियो। जसमा दुवै देशतर्फ एकै किसिमको भौतिक संरचना निर्माण गर्नेगरी सम्झौता गरिएको थियो। तर, हालसम्म विरगन्ज बाहेक अन्य नाकामा खासै प्रगति भएको छैन।
भैरहवा भन्सार कार्यालयले करिब ४ वर्षअघि ५२ बिघा जग्गा अधिग्रहण गरे पनि भारतीय पक्षले निर्माणका लागि कुनै तयारी नथाल्दा आइसिपी निर्माणमा ढिलाइ भएको भैरहवा भन्सार कार्यालयका प्रमुख भूपालराज शाक्य बताउँछन्। ‘हामीले हाम्रोतर्फ करिब ४ वर्ष अघि नै ५२ बिघा जग्गा अधिग्रहण गरिसकेका छौं,’ शाक्यले भने, ‘थप जग्गा आवश्यक परे त्यो पनि उपलब्ध गराउन तयार छौं। तर, भारतीय पक्षले आफ्नो तर्फ जग्गा अधिग्रहण नगरेको हुदाँ निर्माण कार्यमा ढिलाइ भइरहेको छ।’
उनले थपे, ‘आइसिपी निर्माणका लागि हामीले भारतलाई जग्गा उपलब्ध गराउने हो। त्यो हामीसँग तयार छ। नेपाल तर्फ भारतले संरचना तयार गर्ने सम्झौता भएको हो। अबको काम भारतको हो। भारतले काम नगरिदिँदा निर्माणमा ढिलाइ भइरहेको छ।’
उनले भन्सार नाकामा एकीकृत चेकपोस्ट नहुँदा भन्सार कार्यालयलाई पनि समस्या भएको बताए। आइसिपीको अभावमा भन्सार कार्यालय हाताभित्र सामान जाँचपासमा निकै समस्या हुने गरेको शाक्य बताउँछन्।
आइसिपीको निर्माण कार्य अलपत्र हुदाँ उद्योगी व्यवसायीहरु समेत निराश बनेका छन्। सिद्धार्थ उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष कुलप्रसाद न्यौपानेले आइसिपी निर्माण कार्य अलपत्र हुदाँ आफूहरुलाई समस्या परेको बताए। उनले आइसिपी निर्माणमा भएको ढिलाइले उद्योगी–व्यवसायीले ठूलो नोक्सानी बेहोर्नु परेको बताए।
‘अहिले भन्सार नाकादेखि १५–२० किलोमिटरसम्म मालबाहक ट्रकको लाइन लाग्ने गरेको छ,’ न्यौपानेले भने, ‘आइसिपीको अभावले यो नाका हुँदै आउने अधिकांश ट्रकले नाका परिवर्तन गरी अन्य नाका प्रयोग गर्ने गरेका छन्। यसले गर्दा यहाँका व्यापारीले ठूलो नोक्सानी तथा अप्ठ्यारा बेहोर्नु परिरहेको छ।’
आइसिपी निर्माण भएमा दोहोरो व्यापारमा सहजीकरण हुने उनको बुझाइ छ। उनले आफूहरुले पटक–पटक नेपाल सरकार र भारतीय दूतावसलाई घचघच्याउँदा छिटै निर्माण हुने आश्वासन दिनुबाहेक कुनै प्रगति नभएको जनाए।
‘आइसिपी निर्माण भएमा उद्योगी व्यवसायीहरुको धेरै समस्या समाधान हुन्थ्यो। तर आइसिपी निर्माणका लागि हामीले पटक–पटक सरकार र भारतीय दूतावासलाई आग्रह गरे पनि जवाफमा आश्वासनबाहेक केही पाइएका छैनौं,’ उनले भने।
न्यौपानेले भैरहवा व्यापारिक हबका रुपमा स्थापित भइरहेको अवस्थामा आइसिपी निर्माण कार्य अलपत्र अवस्थामा रहनु दुःखको विषय भएको बताए।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1764146706.png)
-1775575666.png)
