काठमाडौं- सन् २०२१ को जुलाईसम्म निर्माण सम्पन्न गर्ने लक्ष्यसहित निर्माण भइरहेको पोखरा क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा पनि ब्राउजर (हवाई इन्धन बोक्ने टंयाकर) बाटै जहाजमा इन्धन रिफ्युलिङ (लोड) गर्नुपर्ने भएको छ। विश्वका अधिकांश विमानस्थलले हाइड्रेन्ट (भूमिगत पाइपबाट पार्किङमै हवाई इन्धन लोड गर्ने प्रविधि) सुरु गरे पनि नेपालले भने पुरानै प्रणालीबाट जहाजमा इन्धन लोड गर्ने गरी संरचना बनाएको हो।
आर्थिक वर्ष २०७६/०७७ भित्रै सञ्चालनमा ल्याउने गरी निर्माण गरिरहेको गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल र पोखरा क्षेत्रीय विमानस्थलमा पुरानै प्रविधिबाट जहाजमा इन्धन लोड गर्नुपर्ने गरी काम भइरहेको हो।
अहिले विश्वका अधिकांश विमानस्थलमा ब्राउजरमा तेल लगेर जहाजमा रिफ्युलिङ गर्ने प्रणाली अन्त्य भइसकेको छ। तर, नेपालले भने निर्माणको चरणमा रहेको अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलसमेत पुरानै प्रणालीबाट इन्धन भर्नुपर्ने गरी संरचना बनाएको छ।
पोखरा क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल आयोजना प्रमुख विनेश मुनकर्मीले टंयाकरबाटै जहाजमा इन्धन रिफ्युलिङ गर्नुपर्ने गरी संरचना निर्माण भएको जानकारी दिए।
पोखरा क्षेत्रीय विमानस्थल इपीसी मोडलमा निर्माण भएको हो। जसका कारण डिजाइन तय गर्दा जहाजमा इन्धन लोड गर्न आवश्यक हाइड्रेन्ट प्रणाली नरहेका कारण पुरानै प्रविधिबाट काम भइरहेको उनको भनाइ छ।
चिनियाँ ठेकेदारसँग पछिल्लो समय हाइड्रेन्ट प्रणालीको विषयमा छदफल भए पनि उसले नमानेका कारण पुरानै प्रविधिबाट काम भइरहेको मुनकर्मी बताउँछन। तर, हाइड्रेन्ट प्रणाली अहिले नै असम्भव भनेर भन्न नमिल्ने उनको तर्क छ। यस विषयमा नेपाल आयल निगमसँग पनि छलफल भइरहेको उनको भनाइ छ।
तर, चिनियाँ ठेकेदारले सम्झौता र डिजाइनभन्दा बाहिर गएर काम गर्दा समय बढी पनि लाग्ने र लागतसमेत बढने हुँदा नयाँ प्रविधिको काम गर्न नमानेको उनले बताए। विमानस्थल निर्माण सम्पन्न भइसकेपछि पनि जहाज पार्किङ वेको ढलान काटेर पनि हाइड्रेन्ट प्रणाली ९भूमिगत० जडान गर्न सकिने उनको भनाइ छ।
पोखरा क्षेत्रीय विमानस्थलमा ३ वटा ठूला जहाज (ए ३२०), ४ वटा एटिआर ७२ प्रकृतिको र ४ वटा विचक्राफ्ट प्रकृतिको जहाज पार्किङ गर्न सकिने गरी ११ वटा पार्किङ वे निर्माण भइसकेको छ। यो नै पोखरा क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलका लागि लामोसमयसम्मको लागि पर्याप्त पार्किङ वे हो। यहाँ थप नयाँ पार्किङ वे थप्न सकिने ठाउँ पनि छैनन्।
तर, ११ वटा जहाज पर्किङ वेमा हाइड्रेन्ट प्रविधि जडान गरिएको छैन।
काम कति भयो पोखरा क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको?
पोखरा क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको पूर्वाधार निर्माणको काम २०२० को डिसेम्बरभित्रै सम्पन्न हुने गरी निर्माण कम्पनीले काम गरिरहेको छ। चिनियाँ एक्जिम बैंकको ऋणमा भइरहेको विमानस्थल निर्माणमा अहिले ५० प्रतिशतभन्दा बढी काम सकिएको विमानस्थल आयोजना प्रमुख मुनकर्मी जानकारी दिए।
विमानस्थलको २५ सय मिटरको रन–वे निर्माणको काम सकिएको छ। रन–वेमा लाइटको काम भने बाँकी छ। यसैगरी ११ वटा जहाज पार्किङ वे र ट्याक्सी वे निर्माणको काम पनि सकिएको छ। रन-वे, ट्याक्सी र पार्किङ वे सबै ढलान हो। रन-वेको बेस ७४ इन्चको छ, जसमा ३४ इन्चको सबैभन्दा माथिलो तहको ढलान छ।
निर्माण कम्पनीले विमानस्थलभित्र आवश्यक भवन निर्माणको काम पनि तीव्र रुपमा गरिरहेको छ। विमानस्थललाई आवश्यक आगमन र प्रस्थान टर्मिनल भवन, प्रशासकीय भवन, फायर फाइटर भवन, भन्सार, कार्गो, फायर फाइटर टावर, विद्युत सप्लाइ भवनलगायतका १४ वटा भवनको संरचना निर्माणको काम पनि सकिइसकेको छ।
अहिले निर्माण कम्पनीले तयार भएको संरचनामा वाल लगाउने तथा फिनिसिङको काम थालिसकेको छ। झन्डै २३ अर्ब रुपैयाँमा निर्माण हुने विमानस्थलका लागि प्राधिकरणले पनि ५ अर्ब भन्दा बढी रकमको जग्गा अधिग्रहण गरिसकेको छ। आयोजना प्रमुखका अनुसार विमानस्थल पेरिफेरि सडक पनि निर्माण भइरहेको छ। अहिले नेपाली र चिनियाँ गरी ५ सयभन्दा बढी कामदार विमानस्थल निर्माणमा संलग्न छन्।
विमानस्थलको क्षमता प्रतिघन्टा ६ सय यात्रुलाई सेवा दिनसक्ने छ। विमानस्थलमा ए३२० र बोइङ ७३७ प्रकृतिको जहाज अवतरण गर्न सकिने आयोजना कार्यालयले जनाएको छ। सरकारले यो विमानस्थललाई विश्वकै सुन्दर विमानस्थलको रुपमा अगाडि बढाउने तयारीसमेत गरेको छ। विमानस्थलको रन–वेको आयु पनि ५० वर्षसम्म हुने मुनकर्मी बताउँछन्।
पोखरा क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा नेपालमै पहिलोपटक नयाँ प्रविधिको ढलान प्रयोग गरेर बनाइएको छ। सरकारले सन् २०१४ मे १२ मा चिनियाँ ठेकेदार कम्पनी सीएएमसीइलाई ठेक्का दिएको थियो। निर्माण कम्पनीले २०२१ को जुलाई १० मा विमानस्थल निर्माण सम्पन्न गरी नेपाल सरकारलाई हस्तान्तरण गर्नुपर्ने सयमसीमा तोकिएको छ। पहिलोपटक प्रधानमन्त्री भएका बेला केपी शर्मा ओलीले २०७३ वैशाख १ गते विमानस्थल शिलान्यास गरेका थिए।
झन्डै २३ अर्ब रुपैयाँ ऋण चिनियाँ एक्जिम बैंकले नेपाल सरकारलाई दिने सहमतिसँगै विमानस्थल निर्माणको काम सुरु भएको थियो। अन्तर्रा्ष्ट्रिय उड्डयन संस्था (आईकाओ) को मादण्डअनुसार फोरडी मोडलमा निर्माण हुने पोखरा क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा मध्यमस्तरका जहाजबाट उडान तथा अवतरण गर्न सकिने छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1700232974.jpg)
-1786602170.png)
