काठमाडौं- भारतको गोरखपुरदेखि नेपालको रुपन्देहीसम्म प्राकृतिक ग्यासको पाइपलाइन निर्माणका लागि सम्भाव्यता अध्ययन गरिने भएको छ। प्राकृतिक पाइपलाइन बिच्छाइदिन नेपालले भारतसँग प्रस्ताव गरेको र भारत पनि यो विषयमा सकारात्मक देखिएको उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयले जनाएको छ।
नेपाल र भारतबीच गत जनवरी १२ र १३ मा भारतको राजधानी दिल्लीमा सम्पन्न सहसचिवस्तरीय पेट्रोलियम तथा प्राकृतिक ग्यास सम्बन्धी ‘जोइन्ट वर्किङ ग्रुप’को बैठकमा नेपाल–भारतबीच अन्तरदेशीय प्राकृतिक ग्यासको पाइपलाईन बिच्छाउने विषयमा छलफल भएको थियो।
सो बैठकमा नेपाली पक्षले भारतको गोरखपुरदेखि नेपालको रुपन्देहीसम्म प्राकृतिक ग्यासको पाइपलाइन बिच्छाइदिन भारतीय पक्षसमक्ष प्रस्ताव गरेको थियो। नेपालमा अहिले प्राकृतिक ग्यासको माग अनुसार आपूर्ति नभएकाले नेपालको आवस्यकता अनुसार ग्यास आपूर्ति गरिदिन भारतीय पक्षसँग नेपाली पक्षले आग्रह गरेको थियो।
जवाफमा भारतीय पक्षले नेपालमा लिक्युफाइड नेचुरल ग्यास (एलएनजी) को यथार्थ मागको विवरण र आयोजनाको व्यवसायिक रुपमा उपयुक्त हुने नहुने बारे ‘सम्भाव्य अफटेक ग्यारेन्टी’ माग गरेको बैठकमा सहभागि उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयका सहसचिव ध्रुव घिमिरले जानकारी दिए। भातरीय पक्षको मागको आधारमा नेपाल आयल निगमले भारतीय आयल निगम समक्ष नेपालमा एलएनजी को आवस्यकता र सम्भाव्य अफटेक ग्यारेन्टी पेश गर्ने उनको भनाइ छ। त्यसपछि पाइपलाइन निर्माणको मोडालिटी र लागत निश्चित गरी प्राकृतिक ग्यास पाइपलाइन निर्माणको प्रकृया अगाडि बढाइनेछ।
नेपालमा विशेषगरी रासायनिक मल कारखाना, औद्योगिक तथा व्यापारिक प्रयोजन र घरायशी उपयोगमा समेत एलएनजी ग्यासको उपभोग बढ्ने संभावना छ। लगानी बोर्डको कार्यालयले रासायनिक मल कारखाना निर्माणका लागि लामो समयदेखि अध्ययन गरिरहेकोमा उक्त कारखाना निर्माणका लागि कति प्राकृतिक ग्यास आवस्यक छ भन्ने प्रारम्भिक अध्ययन समेत गरेको थियो।
नेपालको सम्भाव्य आवस्यकताको आधारमा पाइपलाइन बिच्छाउन भारतीय पक्ष सहमत हुने अपेक्षा गरिएको सहसचिव घिमिरेले बताए। ‘भारतले नेपालमा प्राकृतिक ग्यासको बजार कति छ र लामो समयको व्यवसायको सम्भावना छ वा छैन भनेर स्पष्ट हुन खोजेको हो,’उनले भने।
प्राकृतिक ग्यास भण्डारणका लागि रुपन्देहीको रोहिणी नदिसँगै जोडिएको नेपाल आयल निगमको जग्गा लागत प्रभावकारिताको दृष्टिले उपयुक्त हुने जनाइएको छ।
नेपाल भारतबीच अन्तरदेशीय प्राकृतिक ग्यास पाइपलाइन बिच्छाउने विषयमा गतहप्ता काठमाडौंमा सम्पन्न दुई देशका वाणिज्य तथा आपूर्ति सचिवस्तरीय बैठकमा पनि छलफल भएको थियो।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।