चितवन- देशका सरकारी र निजी तबरबाट पालिएका हात्तीमा देखिएको क्षयरोगको संक्रमण न्युनीकरण हुँदै गएको छ। अहिलेसम्म क्षयरोगकै कारण १५ वटा हात्ती मरिसकेका छन्। राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोष सौराहाका भेटेरिनरी डाक्टर अमृत सडौलाका अनुसार सन् २०१४ सम्ममा क्षयरोगको संक्रमणका कारण १५ हात्ती मरेका थिए।
त्यसयता संक्रमणले हात्ती मर्न पाएका छैनन्। सन् २००२ बाट संक्रमण देखापर्न थालेको भए पनि अनुसन्धान गरी रोगको पहिचान गर्न सन् २००७ सम्म लागेको थियो।
सन् २०१६ मा गरिएको पछिल्लो परीक्षणमा ९ वटा हात्तीमा मात्र संक्रमण देखिएको थियो। त्यतिबेला ९३ वटा सरकारी हात्तीमा परीक्षण गरिएकामा ५ वटा औषधि खाइरहेका र ४ नयाँ हात्तीमा संक्रमण देखिएको सडौलाले बताए।
त्यसअघि सन् २००७ यता ६१ वटा हात्तीलाई क्षयरोग संक्रमणविरुद्धको औषधि खुवाइएको थियो। ५ वटाबाहेक अन्य ५६ वटा हात्ती रोगबाट मुक्त भएको उनले बताए। संक्रमण देखिएका हात्ती १५ वर्षमाथिका रहेका छन्।
हात्तीको क्षयरोग परीक्षणका लागि किट पाउन कठिन हुने गरेको छ। सडौलाका अनुसार अमेरिकाको चेम्बियोमा मात्र किट पाइन्छ। एउटा किटको २० डलर पर्ने हुँदा खरिदमा कठिन पर्ने गरेको उनले बताए। जसका कारण यसवर्ष माइक्रो ब्याक्टेरियम ट्युबरकोलोसिसको डिएनए परीक्षण गरेर हात्तीमा रोग संक्रमण भए नभएको पत्ता लगाउन लागिएको उनले बताए।
मान्छेबाट पशुमा र पशुबाट मान्छेमा पनि क्षयरोग सर्ने भएकाले क्षयरोग लागेका हात्तीलाई अलग्गै राख्ने गरिएको छ।
चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका सहायक संरक्षण अधिकृत अभिनय पाठकका अनुसार संक्रमण देखिएका हात्तीलाई अरु हात्ती भन्दा एकान्तमा राख्ने, उपचार गर्ने र सामान्य गस्ती बाहेक काम लगाइएको छैन।
हात्तीमा रोग देखापरे पनि हालसम्म माउते र सहयोगीमा रोग सर्न नपाएको निकुञ्जले जनाएको छ। नेपालमा प्रकृति संरक्षण कोषको सातसहित सरकारी एक सयवटा र निजी एक सय हात्ती रहेका छन्।
निजी र सरकारी हात्तीमा मानिसबाटै रोग सरेको अनुमान गरिएको छ। हात्तीलाई पर्यटक घुमाउन, वनक्षेत्रमा गस्ती गर्न, वन्यजन्तु नियन्त्रणमा लिन प्रयोगमा ल्याइँदै आएको छ।रासस
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1764146706.png)
