जापान - बागलुङको बिहुँकोटमा हुर्किएको एउटा युवाले कुनै दिन आफ्नो गाउँको सीमाभन्दा धेरै पर पुगेर संसारभर छरिएका नेपालीलाई जोड्ने जिम्मेवारी सम्हाल्छ भन्ने कल्पना सायद त्यतिबेला सहज थिएन। तर समयसँगै त्यही गाउँको माटोमा हुर्किएका दीपकप्रसाद कँडेलको यात्रा जापान हुँदै गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) को एसिया प्यासिफिक क्षेत्रीय नेतृत्वसम्म आइपुगेको छ।
उनको परिचय पदले मात्र पूरा हुँदैन। शान्त स्वभाव, सहज व्यवहार र आफूलाई दिइएको जिम्मेवारी पूरा गरेरै छाड्ने बानीले उनलाई चिन्नेहरूबीच छुट्टै पहिचान बनाएको छ। धेरै बोल्ने, आफूलाई अगाडि सार्ने वा चर्चामा रहन खोज्नेभन्दा काममा विश्वास गर्ने कँडेलका लागि नेतृत्व भनेको सम्भवतः पदभन्दा बढी जिम्मेवारी हो।
बिहुँकोटको ग्रामीण परिवेशमा हुर्किएका कँडेल अवसरको खोजीमा जापान पुगे। तर भौगोलिक दूरीले उनलाई जन्मभूमिबाट टाढा बनाउन सकेन। जापान पुगेपछि पनि उनको मन र सक्रियता बारम्बार बिहुँकोटकै बाटो हुँदै आफ्नै गाउँतिर फर्किरह्यो। विदेशमा रहेका बिहुँकोटवासीलाई संगठित गर्दै उनले गाउँको विकासमा उनीहरूको स्रोत, सीप र सद्भाव जोड्न थाले।

त्यही प्रयासको एउटा परिणाम हो—बिहुँकोट मन्दिर परिसरमा बनेका दुई स्थायी अतिथि गृह। जापानमा रहेका ५१ जना बिहुँकोटवासीबाट एक करोड रुपैयाँभन्दा बढी रकम जुटाएर निर्माण गरिएको ती अतिथि गृह केवल दुईवटा भवन होइनन्; ती विदेश पुगेका गाउँलेहरूको आफ्नो माटोसँगको सम्बन्धको मूर्त रूप हुन्। रकम संकलनदेखि निर्माण सम्पन्न गर्नेसम्म कँडेल आफैं निरन्तर लागे र फूलपातीका दिन ती संरचना हस्तान्तरण गरे।
गाउँसँगको यही सम्बन्ध विस्तार हुँदै जाँदा उनको भूमिका पनि फराकिलो हुँदै गयो। स्थानीय समुदायको कामबाट सुरु भएको उनको सक्रियता गैरआवासीय नेपालीको विश्वव्यापी सञ्जालसम्म पुग्यो। सन् २०२६ मार्चमा काठमाडौंमा सम्पन्न एनआरएनएको १२औँ विश्व सम्मेलनबाट उनी एसिया प्यासिफिक क्षेत्रीय संयोजकमा चयन भए।
तर पद बढ्दै गए पनि उनको काम गर्ने शैलीमा खासै परिवर्तन आएको देखिँदैन—जहाँ आवश्यकता हुन्छ, त्यहाँ पुग्ने; जहाँ जिम्मेवारी आउँछ, त्यसलाई सम्हाल्ने र सम्भव भएसम्म परिणाम निकाल्ने।
ग्वाङ्झाउमा सम्पन्न ११औँ एसिया प्यासिफिक क्षेत्रीय सम्मेलन यसको पछिल्लो उदाहरण हो। ‘आरोहण २०२६–राइजिङ टुगेदर, लिडिङ फर्वार्ड’ नारासहित आयोजित तीनदिने सम्मेलनमा विश्वका विभिन्न मुलुकबाट पाँच सयभन्दा बढी सहभागी भए। एनआरएनएका प्रतिनिधि, समुदायका अगुवा, व्यवसायी, पेसाकर्मी, युवा प्रतिनिधिदेखि नेपालका सांसदसम्म सहभागी भएको उक्त सम्मेलनमा पर्यटन, लगानी, नागरिकताको निरन्तरता, महिला तथा युवा सशक्तीकरणलगायत विषयमा छलफल भयो।
त्यो ठूलो जमघटको व्यवस्थापनपछि पनि कँडेलको चर्चा उनको भाषणभन्दा बढी उनको संयोजन क्षमताका कारण भयो। फरक देश, फरक सोच र फरक प्राथमिकताबीच समन्वय गर्दै सम्मेलनलाई निष्कर्षमा पुर्याउने क्रममा उनले आफ्नो परिचित शान्त शैलीलाई नै निरन्तरता दिए।
र अहिले उनको नजर फेरि आफ्नै भूगोलतिर छ—यसपटक साइकलको पांग्रासँगै। ढोरपाटनको प्राकृतिक सौन्दर्यलाई विश्वसामु चिनाउने उद्देश्यसहित उनले अघि सारेको ‘टुर द ढोरपाटन : एन इन्टरनेसनल बाइसाइकल र्याली’ केवल साइकल यात्रा होइन। यसमा पर्यटन, वातावरण संरक्षण, इको–टुरिजम, प्लास्टिकमुक्त अभियान र स्थानीय समुदायसँग अन्तर्राष्ट्रिय सम्पर्क जोड्ने परिकल्पना गरिएको छ।
अर्थात्, बिहुँकोटबाट सुरु भएको उनको यात्रा जहाँ पुगे पनि एउटा कुरा भने उस्तै छ—आफ्नो ठाउँसँगको सम्बन्ध र केही गर्नुपर्छ भन्ने हुटहुटी। जापानमा बसेर गाउँका लागि काम गर्ने युवा, एनआरएनएको एसिया प्यासिफिक क्षेत्रको नेतृत्व गर्ने व्यक्ति, विपत्तिमा नेपालमा सहयोग जुटाउने अभियन्ता र अब ढोरपाटनको बाटो हुँदै विश्वका साइकलयात्रीलाई बागलुङ ल्याउने योजनाकार—दीपकप्रसाद कँडेलको कथा यही निरन्तरताको कथा हो।
ठूलो आवाजभन्दा निरन्तर काममा विश्वास गर्ने उनको यात्रा एउटा गाउँबाट सुरु भएर अहिले विश्वभर छरिएका नेपालीको साझा मञ्चसम्म पुगेको छ। र उनको सबैभन्दा बलियो परिचय अझै पनि पद होइन—आफू जहाँ पुगे पनि आफ्नो माटोलाई नबिर्सने एउटा सरल मान्छे।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।