काठमाडौं- रोजगारीको खोजीमा विभिन्न मुलुकमा पुग्ने नेपाली श्रमिकहरुको पूर्ण विवरण राख्न विज्ञहरुले सरकारलाई सुझाएका छन्।
आप्रवासी दिवस २०१९ का अवसरमा अन्तराष्ट्रिय आप्रवासी संगठन (आइओएम) ले आयोजना गरेको कार्यक्रममार्फत विज्ञहरुले सम्पूर्ण आप्रवासी श्रमिकहरुको तथ्यांक राख्न सरकारलाई सुझाएका हुन्।
नेपाल सरकारले रोजगारीको खोजीमा जाने श्रमिकहरुको उचित तथ्यांक नराख्दा आप्रवासी श्रमिकहरुको वास्तविकताबारे जानकारी लिन समस्या पर्ने विज्ञहरुको भनाइ छ।
श्रम विज्ञ गणेश गुरुङले भने, ‘श्रम आप्रवासनसम्बन्धी तथ्यांकमा हामी धेरै पछाडि छौँ। सरकारले वास्तविक (सत्यतथ्य ) तथ्यांक तयार पार्न सकेको छैन। श्रमिकहरुको वास्तविक तथ्यांक नहुँदा हामी अनुमानित तथ्यांकमा भर पर्नुपरेको छ। जसले गर्दा श्रम आप्रवासनको वास्तविक अवस्थाका बारेमा जानकारी हुन सकेको छैन।’
‘तथ्यांकले नीति निमार्णमा पनि निकै महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने उनले बताए। नेपालबाट रोजगारीको खोजीमा विदेशीएका श्रमिकहरुको वास्तविक तथ्यांक नै नभएपनि उनीहरुको वास्तविक अवस्थाको जानकारी हुँदैन। अनि कसरी श्रमिकका हकअधिकार सुनिश्चित गर्न सकिन्छ?’ श्रम विज्ञ डा गुरुङले प्रश्न गरे।
अझ वैदेशिक रोजगारीमा घरेलु कामदारका रुपमा जाने श्रमिकहरुका बारेमा सरकारले बेवास्ता गरेको उनको भनाइ थियो।
‘घरेलु कामदारका रुपमा खाडीमा जाने महिलाको संख्या ठूलो छ। तर नेपालबाट कति महिला श्रमिक घरेलु कामदारका रुपमा गएका छन् भन्ने वास्तविक तथ्यांक सरकारसँग छैन‚’ उनले भने, ‘म यहिँबाट श्रम मन्त्रीलाई भन्न चाहन्छु घरेलु श्रमिकका हकमा नीतिगत परिवर्तन आवश्यक छ। एकपटक अवश्य नीति पुनरावलोकन गरियोस्।’
महिला तथा बालबालिकासम्बन्धी काम गर्दैै आएको संस्था (एटविन) की प्रतिनिधि बिनुमाया गुरुङले नेपालबाट रोजगारीका लागि भारत जाने श्रमिकहरुको तथ्यांक समेत राख्नु पर्ने सुझाइन्। आप्रवासी श्रमिकहरुका समस्या औँल्याउँदै पछिल्लो समयमा पनि आप्रवासी श्रमिकहरु प्रति विभेदकारी व्यवहार रहेको दाि गरिन्।
‘आप्रवासी श्रमिकहरुका सम्बन्धमा थुप्रै चुनौतीहरु छन्, रोजगारीका नाममा उनीहरुको बेचबिखन तथा ओसारपसार भइरहेको छ‚’ उनले भनिन्, ‘सरकारले यतातर्फ ध्यान दिन आवश्यक छ।’
युनाइटेड नेशनकी प्रतिनिधि भ्यालरी जुलियान्डले नेपालको अर्थतन्त्र विकासका लागि आप्रवासी श्रमिकको ठूलो योगदान रहेकाले उनीहरुको हकअधिकार सुनिश्चिततामा सरकारले जोड दिनुपर्ने बताइन्।
उनले भनिन्, ‘रोजगारीको खोजीमा होस् वा अध्ययनको सिलसिलामा मानिसहरु एउटा मुलुकबाट अर्को मुलुकमा जाने क्रम बढिरहेको छ। जसमध्ये पनि रोजगारीको खोजीमा एक मुलुकबाट अर्को मुलुकमा जानेहरुको संख्या ठूलो छ। आप्रवासी श्रमिकहरु अर्थतन्त्र विकासका औजार भएकाले सरकारले श्रमिकका अधिकारसम्बन्धी कानुन कार्यान्वयनमा ध्यान दिनुपर्दछ।’
अन्तराष्ट्रिय आप्रवासी दिवसको अवसरमा (आइओएम) ले नेपालमा आप्रवासन २०१९ विषयक एक प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेको छ।
उक्त प्रतिवेदनले नेपाली आप्रवासी श्रमिकहरुका सकारात्मक तथा नकारात्मक अवस्थालाई उजागर गरेको छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
