देश छोडेर किन भागे बोलिभियाका शक्तिशाली राष्ट्रपति मोरालेस?

नेपाल लाइभ | २०७६ कार्तिक २७ बुधबार | Wednesday, November 13, 2019 १४:५२:०० मा प्रकाशित

काठमाडौं- कुनै समय बोलिभियामा गरिबका नायक र आर्दश भएका राष्ट्रपति इबो मोरालेस अहिले छिमेकी देशमा शरणार्थी बन्न पुगेका छन्। लगातार तीन पटक अत्यधिक बहुमतका साथ प्रजातान्त्रिक पद्धतिबाट सत्तामा पुगेका उनी पछिल्लो पटक धाँधली गरेर राष्ट्रपति हुन खोज्दा छिमेकी देश मेक्सिकोमा भाग्नु परेको हो। 

बोलिभियाको संविधानमा तीन पटकसम्म राष्ट्रपति हुन पाउने भए पनि चौथो पटक हुन पाउने प्रावधान छैन। तर उनले सत्ताको आडमा आफू पुन: राष्ट्रपति हुन जवरजस्ती निर्वाचनमा आफूलाई जिताएको पाइएको थियो। प्रतिपक्ष र जनताले उक्त जानकारी पाएपछि देशभरि उनीविरुद्ध ठूलो आन्दोलन भएको थियो। यो आन्दोलनपछि बोलिभियाका राष्ट्रपति इवो मोरालेस आफ्नो पदबाट राजीनामा दिएर छिमेकी देश मेक्सिकोको शरणमा गएका छन्। 

मोरालेसले चुनावमा धाँधली गरेको आरोप लगाएपछि ठूलो विरोध प्रर्दशन भएको थियो। जनता सडकमा आएपछि उनी राजीनामा दिएर छिमेकी देशको शरणमा पुगेका हुन्। उनले सामाजिक सञ्जालमा एक ट्विट गर्दै आफ्नो देश बोलिभिया छोडेको र देश छोड्दा दुख लागेको बताएका छन्।

उनले कुनै दिन आफू फेरि तागत र ऊर्जाका साथ फर्कने चेतावनी समेत दिएका छन्। जमिनमा लामखुट्टे मार्ने धुप बालेर सुतेको एक तस्बिर पनि उनले समाजिक सञ्जालमा सेयर गरेका छन्। मेक्सिकोका विदेशमन्त्री मार्सेल एबरार्डले मोरालेस मेक्सिको सरकारको विमानमा बोलिभिया पुगेको पुष्टि गरे। मेक्सिको वामपन्थी झुकाव राख्नेहरुको सरकार रहेको देश हो।

जसलाई मोरालेसले सहयोग गर्दै आएका थिए। एबरार्डले बोलिभियामा मोरालेसको राजीनामा दिनुपर्नाको कारण सेनाको हस्तक्षेप भएको दावी गरेका छन्। बोलिभियाका सैन्य कमान्डरले सेनालाई प्रहरीको सहायता गर्न आदेश दिएका छन्।

मोरालेसका सर्मथकहरुका बीचमा झडप भएपछिको अवस्था नियन्त्रणमा लिन उनले यस्तो आदेश दिएका थिए। जसका २० मानिस घाइते भएका थिए।  २००६ मा पहिलो पटक मोरालेस बोलिभियाको राष्ट्रपति चयन भएका थिए। उनी कुनै समय बोलिभियाको चर्चित र लोकप्रिय नेता थिए। उनले ल्याएको गरिबीसँग लड्ने अर्थव्यवस्था सम्बन्धी नीतिको धेरै प्रशंसा भएको थियो। 

मोरालेस शरण माग्दै मेक्सिको पुगेपछि माथिल्लो सदनकी सांसद जिनाइन एनेजले आफूलाई राष्ट्रपति घोषणा गरेकी छन्। सिनेटकी उपप्रमुख एनेजले राष्ट्रपति, उपराष्ट्रपति र सभामुख नहुँदा आफू संविधानअनुसार स्वत: अन्तरिम राष्ट्रपति हुने तर्क गरेकी छन्। संसदमा उनले आफूलाई राष्ट्रपति घोषणा गर्दा मोरालेजको मुभमेन्ट फर सोसियालिज्म पार्टीका सांसदले बैठक बहिष्कार गरेका थिए।