नेपालगन्ज- नेपालगन्जबाट धेरै टाढा छैन नरैनापुर। तर यहाँ न सडक सुविधा छ, न त विद्युत। गाउँपालिकाको कार्यालयसम्म पनि सार्वजनिक यातायातको भरपर्दो सुविधा पुग्न सकेको छैन।
पोल गाडिएको २० वर्ष पुग्यो तर विद्युत सुविधाबाट अलग छन् गाउँले। टेलिफोन भरपर्दो नहुँदा सञ्चार सम्पर्कमा उनीहरुलाई निकै समस्या परेको छ। घाम नलागेको दिनमा टेलिफोनको नेटवर्क पनि हुँदैन। 'हामी त आफ्नै देशभित्र पनि अपहेलित बनेका छौं,' स्थानीय जनन्तुल पठानी भन्छिन्, 'सरकारले वास्ता नगर्दा हामी अन्धकारमै बस्न बाध्य छौं।' आफूहरु अन्धकारमा भएकाले राज्यले देख्न नसकेको उनले व्यंग्य गरिन्।
उनले भने जस्तै राज्यका निकायबाट वर्षौंदेखि उपेक्षित र अपहेलित छ नरैनापुर।
गाउँको कृषि उपज नेपाली बजारमा लगेर बेच्नका लागि यातायातको सुविधा छैन। यसकारण पनि उनीहरु भारतीय बजारमा जान बाध्य छन्। शिक्षकबाहेक अन्य स्थानीय बासिन्दाको सरकारी सेवामा पहुँच निक्कै कम छ।
राज्यले चाहेको भए समथल भूगाग भएको र ठूला खोलानाला नभएको नेपालगन्जदेखि ४४ किलोमिटरको दुरीमा (नेपालगन्जदेखि नरैनापुर गाउँपालिकाको अन्तिम सिमाना) रहेको नरैनापुरमा एक दशकपहिले नै कालोपत्रे सडक बनिसक्ने थियो। यहाँ दैनिक सयौं सार्वजनिक यातायात गुडिरहेका देख्न सकिन्थ्यो। स्थानीय एक स्वरमा भन्छन्, 'तर, राज्यले चाहेन।'
बघौडा क्षेत्रको नामले चिनिने नरैनापुर बाँकेको दक्षिणपूर्वी क्षेत्रमा पर्ने भारतसँग सीमा जोडिएको निक्कै विकट क्षेत्र हो। नरैनापुर गाउँपालिकामा साबिकका गंगापुर, मटेहिया, नरैनापुर, कालाफाटा, लक्ष्मणपुर र कटकुइया गाविस पर्छन्।
भारतीय रुपैयाँकै दबदबा
नरैनापुरका कतिपय नेपाली व्यापारी नेपाली रुपैयाँ नै चलाउन मान्दैनन्। यहाँ हुने अधिकांश कारोबार भारतीय रुपैयाँमै हुँदै आएको छ।
नेपालमै नेपाली रुपैयाँ नचल्ने विडम्बनापूर्ण स्थित यद्यपि नरैनापुरमा कायमै छ। राज्य निकायको उपेक्षाकै कारण नरैनापुरमा भारतीय नोटको चलनचल्ती बढी भएको हो।
यहाँका करिब ४० हजार जनतामध्ये ९० प्रतिशतभन्दा बढीको किनमेल, औषधि उपचार र बिहेबारी सीमापारि भारतीय बजारमा हुन्छ। अवस्था त कति विडम्बनापूर्ण छ भने नरैनापुरका युवाहरुले खाडी मुलुकमा पुगेर कमाएको पैसा पनि भारतीय गाउँमा रहेका आफन्तको नाममा पठाउने गर्छन्। उनीहरु मार्फत नेपालस्थित आफ्नो घरमा पैसा पठाउनुपर्ने बाध्यता छ। नेपालगन्ज पुगेर मनी ट्रान्सफरबाट पैसा साटेर ल्याउनै २ दिन लाग्ने भएकाले विदेशमा रहेका युवाहरुले भारतमा रहेका आफन्तको नाममा पैसा पठाउने गरेका हुन्।
बैंक पुगेपछिको आशा
मुलुक संघीयतामा गएसँगै हरेक स्थानीय तहमा कम्तीमा एउटा बैंक पुर्याउने नेपाल सरकारको नीति अनुसार नरैनापुरमा भरखरै सनराइज बैंक स्थापना भएको छ। नरैनापुर गाउँपालिकाका प्रमुख इस्तियाक अहमद साह बैंक खुलेसँगै यहाँ नेपाली रुपैयाँको कारोबार बढ्ने विश्वास व्यक्त गर्छन्।
'भारतीय रुपैयाँको कारोबार हाबी भइरहेको अवस्थामा बैंक स्थापना हुनुले नेपाली कारोबार बढ्ने अपेक्षा गर्न सकिन्छ,' उनले भने, 'खाडी मुलकमा गएका युवाहरुले पनि आफ्नै गाउँमा खुलेको बैंकमा अब सहजै पैसा पठाउने सुविधा पाउनेछन्।'
बाहिरबाट पठाएको पैसा बैंकबाट बुझ्ने क्रम सुरु भएसँगै नेपाली रुपैयाँको चल्ती बढ्ने नेपाल राष्ट्र बैंक नेपालगन्ज शाखाका प्रबन्धक गुरुप्रसाद पौडेलले बताए। सीमावर्ती भारतीय बजारमा रहेका आफन्तलाई अब पैसा पठाइरहनु नपर्ने बताउँछन् उनी। विदेशबाट आएको पैसा झिक्न, बचत गर्न, ऋण लिन स्थानीयलाई धेरै सहज हुने पौडेलले बताए।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
