बर्दिया- नेपाल सरकारले कमैया मुक्तिको घोषणा गरेको २ दशक पुगेको छ। २०५७ साउन २ गते कमैया मुक्ति घोषणा गरिएको हो।
पश्चिम नेपालको दाङ्ग, बाँके, बर्दिया, कैलाली र कञ्चनपुर जिल्लामा कमैया र कम्लहरी प्रचलन कायम रहेको थियो। साँझ विहानको छाक टार्नका लागि अरुको घरमा श्रम गर्ने एक प्रकारको प्रथा थियो कमैया र कमलहरी प्रथा।
जमिन्दारको घरमा काम गर्ने कमैया र कम्लहरीको नत भूमिमा स्वामित्व थियो न त घरबास नै।
तर दुई दशकसम्म पनि बर्दियामा मुक्त कमैयाको पुनःस्थापना टुंगिएको छैन।
बर्दियामा मात्र ११ हजार ७ सय ९७ घर परिवार परिचय पत्र प्राप्त मुक्त कमैयामध्ये १० हजार ७ सय ३२ घरपरिवार पुनःस्थापना भइसकेका छन्। पुनःस्थापना हुन बाँकी ६५ घरपरिवार मध्ये ५३ घरपरिवार हालसम्म सम्पर्कमा आएका छैनन्। सम्पर्कमा आएका मध्ये पुनःस्थापना हुन बाँकी १२ जना रहेको भूमिसुधार तथा मालपोत कार्यालयका सूचना अधिकारी ओमप्रसाद गौतमले बताए।
संवादले दिलायो जग्गाधनी पुर्जा
पुनःस्थापना हुन बाँकी रहेका मध्ये बर्दियाको मधुवन नगरपालिका ४ महेरवा बस्तीमा २३ घरपरिवार मुक्त कमैयालाई २०औं मुक्त कमैया दिवसको अवसरमा जग्गाधनी पुर्जा वितरण गरिएको छ।
२०औं मुक्त कमैया दिवसको अवसरमा आयोजित कार्यक्रममा प्रदेश नम्बर ५ का उपसभामुख कृष्णी चौधरी तथा मधुवन नगरपालिकाका नगरप्रमुख गणेशबहादुर क्षेत्रीले उनिहरुलाई जग्गाधनी पुर्जा वितरण गरे।
.JPG)
झन्डै १० वर्ष अघि जग्गाधनी पुर्जा वितरण गरिएको जग्गा विवादित रहेको थियो। उक्त विवादित बस्तीमा संवाद समूह बर्दियाको पहलमा विवाद समाधान भएपछि जग्गाधनी पुर्जा वितरण गरिएको मधुवन नगरपालिकाका नगरप्रमुख गणेश बहादुर क्षेत्रीले बताए।
विवाद समाधान भएर उनीहरुले जग्गाधनी पुर्जा पाउने निश्चित भएपछी प्रति मुक्तकमैया परिवारलाई घर बनाउन र काठ बापतको रकम १ लाख ५५ हजार रुपैँया नेपाल सरकारबाट प्राप्त सुविधा समेत निकासा भएको र अब प्रदान गरिने उनले बताए।
बर्दियाको मधुवन नगरपालिकामा बिहीबार आयोजित मुक्तकमैया दिवसको अवसरमा विवादित रहेको क्षेत्रमा संवाद प्रक्रियाबाट विवाद समाधानपश्चात् भूमिसुधार तथा मालपोत कार्यालयले २३ घरपरिवार मुक्तकमैयालाई जग्गाधनी पुर्जा दिएर पुनःस्थापना गरिएको हो।
मुक्त कमैया परिचयपत्र पाएको झन्डै २० वर्षपछि आफू बसिरहेको ठाउँको जग्गाधनी पुर्जा हातमा परेपछि २३ घरपरिवार मुक्त कमैया निकै खुसी भएको मुक्त कमैया विमला थारुले बताइन्।
'जग्गामा त बसेका थियौँ तर अहिलेसम्म जग्गाधनी पुर्जा पाउन सकेका थिएनौँ। संवाद समूहले दिलायो,' खुसी हुँदै मुक्त कमैया प्रमेश थारुले भने।
.JPG)
महेरवा फाँटामा लामो समयदेखि मुक्त कमैयाबीच विवाद रहेको थियो। १० वर्ष अघिदेखि २३ घरपरिवार मुक्त कमैयाबीचको विवादका कारण उक्त स्थानमा बसोबास गरे पनि जग्गा धनीपुर्जा वितरण गर्न कठिनाइ भएको भूमिसुधार तथा मालपोत कार्यालयका सूचना अधिकारी ओमप्रसाद गौतमले बताए।
संवाद समूह बर्दियाले प्रक्रिया अघि बढाएपछि, मधुवन नगरपालिका, वडा कार्यालय, जिल्ला प्रशासन कार्यालय, मुक्तकमैया पुनःस्थापना समिति लगायतका निकायहरुको प्रयासबाट महेरवा फाँटामा दिवसकै अवसरमा मुक्त कमैयालाई पुर्जा वितरण गरिएको मधुवन नगरपालिकाका नगरप्रमुख गणेश बहादुर क्षेत्रीले बताए।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1778551198-1778552039.jpeg)
-1786602170.png)
