सुर्खेत– गत मंगलवार जुम्लाबाट भारततर्फ लैजाँदै गरिएका २० जना बालकलाई प्रहरीले बीच बाटोबाटै उद्दार गर्यो। जुम्लाबाट नेपालगन्जतर्फ जाँदै गरेको यात्रुवाहक बसमा रहेका ८ देखि १५ वर्ष उमेर समूहका ती बालकलाई प्रहरी चौकी कुडारीले उद्दार गरेर फर्काएको छ।
बालबालिकालाई अवैध रुपमा भारत लैजान लागिएको पाएपछि उनीहरुको उद्दार गरिएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय जुम्लाले जनाएको छ। बालबालिकालाई भारत लैजाने कुनै आधार नभएको भन्दै प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको प्रहरी निरीक्षक चुडामणि पुनले बताए। बालबालिका लैजाँदै गरेका कर्म तामाङ र छिरिङ तामाङलाई पक्राउ गरी थप अनुसन्धान भइरहेको उनले जनाए।
कर्णालीका विभिन्न जिल्लाबाट यसरी अवैध रुपमा बालबालिका ओसारपसार हुने गरेको यो पछिल्लो उदाहरण मात्रै हो। यसअघि पनि पटक–पटक प्रहरीले सुर्खेत, नेपालगन्ज र राजधानी काठमाडौंबाट समेत बालबालिकाको उद्दार गर्दै आएको छ। प्रहरीका साथै महिला तथा बालबालिका कार्यालयको तथ्यांक अनुसार हरेक वर्ष कर्णालीबाट गैरकानुनी रुपमा बालबालिका ओसारपसार हुने गरेको छ।
अभिभावक फकाएर अवैध धन्दा
प्रहरी निरीक्षक पुनका अनुसार मंगलबार पक्राउ परेका बालकहरुलाई तिनका अभिभावकले नै तामाङद्वयको साथमा पठाएका थिए। लामा भाषा सिकाइदिने भन्दै उनीहरुले भारतको हिमाञ्चल प्रदेशतर्फ लैजान लागेको उनीहरुको बयानबाट खुलेको छ।
‘अभिभावकलाई ढुक्क बनाएर लामा भाषा पढाएर पठाइदिने भन्दै लैजान लागिएको रहेछ,’ पुनले भने, ‘तर, अभिभावकलाई फकाए पनि बालबालिकालाई कानुनी रुपमा नभई अवैध रुपमा लैजान खोजेको देखियो।’
उनीहरुले अभिभावकलाई कतिसम्म विश्वास दिलाएका रहेछन् भने ती बालकका अभिभावकले बाटो खर्चबापत केही रकम समेत दिएर बालबालिका पठाएका रहेछन्।
उद्दार गरिएका बालबालिकाका अभिभावकलाई बोलाएर अवैध रुपमा भारत लैजाँदै गरेको बारेमा जानकारी गराउँदा अभिभावकले नै बालबालिका बुझ्न मानेनन्। प्रहरीले बालबालिका भारत लैजाने कुनै पनि आधार नभएकाले यो अवैधानिक हुने बताउँदा पनि अभिभावकले भने आफूहरुले सहमतिमै बालबालिका पठाएको बताएका छन्।
विभिन्न प्रलोभनमा पारेर कर्णालीका जिल्लाबाट बर्सेनि बालबालिका ओसारपसार हुँदै आएका छन्। आर्थिक अभावबाट गुज्रिरहेका अभिभावकले आफ्ना छोराछोरी सहरी क्षेत्र वा भारतमा गएर पढ्न पाउने लोभमा बालबालिकालाई अवैध रुपमा अरुको जिम्मा लगाइदिने गरेका छन्।
प्रहरीसँग भएको गत आर्थिक वर्षको तथ्यांकलाई हेर्दा राजधानीकै बालगृहबाट कर्णालीका मात्रै ४५ जना बालबालिका उद्दार गरी अभिभावकको जिम्मा लगाइएको छ।
त्यसमा केहीका आमा वा बाबुमध्ये एक मात्र भएको र केही राजधानीका महँगा स्कुलमा छोराछोरी पढाउने लोभमा सिफारिसबिनै लगिएको पाइएको थियो।
कालीकोटबाट मात्रै गत आर्थिक वर्षमा २७ जना बालबालिका उद्दार गरी परिवारलाई फिर्ता गराइएको छ। ती सबैलाई गैरकानुनी तरिकाले राजधानीका अवैध बालगृहमा श्रम गरेर बसिरहेको अवस्थामा उद्दार गरी अभिभावकको जिम्मा लगाइएको हो। आर्थिक अभाव भएका अभिभावकलाई फकाएर पढाउने नाममा अवैध रूपमा बालबालिका तस्करी हुने गरेको प्रहरीको भनाइ छ।
यस्तै डोल्पाबाट काठमाडौं लैजाँदै गरिएका २८ जना बालबालिकालाई सुर्खेत प्रहरीले उद्दार गरी अभिभावकको जिम्मा लगाएको थियो। बालबालिकाको उद्दार गरी पुनःस्थापनामा सहयोग गर्दै आएका हिमाली नविन समाजका वरिष्ठ पुनर्मिलन अधिकृत सुरेन्द्र लामा कर्णालीबाट प्रत्येक वर्ष ठूलो संख्यामा बालबालिका राजधानीका अवैध बालगृहमा पुग्ने गरेको बताउँछन्। जानकारीमा आएका बालबालिकाको उद्दार भए पनि अझै ठूलो संख्यामा बालबालिका सम्पर्कविहीन भएको उनको भनाइ छ।
कमजोर आर्थिक अवस्था भएका अभिभावकलाई विभिन्न प्रलोभन देखाएर बालबालिका ओसार्ने अवैध धन्दा चल्ने गरेको लामाले बताए। उनले यसरी पढाइदिने नाममा लगिएका कतिपय बालबालिकालाई सहरी क्षेत्रमा श्रममा लगाउने गरिएको र कतिपय बालबालिकालाई भारतसहित अन्य तेस्रो मुलुकमा समेत पुर्याउने गरिएको बताए।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1764146706.png)
