गंगालालमा बालिका मृत्यु प्रकरण : पीडित भन्छन्- अस्पतालको गल्ती, निर्देशक भन्छन्- पैसा असुल्ने नियत

मेडिकल काउन्सिलले थाल्यो छानबिन
नेपाल लाइभ | २०७६ जेठ २ बिहीबार | Thursday, May 16, 2019 १३:०७:०० मा प्रकाशित

काठमाडौं- बाँसबारीस्थित सहिद गंगालाल राष्ट्रिय हृदय केन्द्रमा भएको बालिका मृत्यु प्रकरणमा नेपाल मेडिकल काउन्सिलले छानबिन थालेको छ। बालिकाका आफन्तले उजुरी दिएपछि छानबिन कमिटीले काम गरिरहेको मेडिकल काउन्सिलका रजिष्ट्रार डा दिलीप शर्माले जानकारी दिए। 

‘कमिटीले घटनाबारे मिहिन ढंगले छानबिन गरिरहेको छ,' उनले भने, 'छिट्टै  प्रतिवेदन आउँछ।’

सर्लाही सिसौटियाकी ५ वर्षीया आकृतिकुमारी साहको मुटुको भल्भ फेर्न बैसाख १३ गते गंगालालमा भर्ना गरिएको थियो। उनको १७ गते शल्यक्रिया गरियो। तर, उपचारका क्रममा उनको २३ गते निधन भयो। उक्त घटनापछि बालिकाका आफन्तले फरक समूहको रगत चढाइएको आरोप लगाउँदै आएका छन्। अस्पतालको लापरबाहीकै कारण उनको ज्यान गएको दाबी गर्दै बालिकाका आफन्तले काउन्सिलमा उजुरी दिएका हुन्।

तर, अस्पतालले भने बालिकाको मृत्युको विषय ‘पैसा असुल्ने’ नियत रहेको जनाएको छ। घटनामा अस्पताल वा चिकित्सक दोषी नभएको अस्पतालको भनाइ छ। अस्पतालका कार्यकारी निर्देशक डा ज्योतिन्द्र शर्माले केही व्यक्तिले व्यक्तिगत रुपमा चिकित्सकलाई दोषी देखाउने प्रयास गर्दै आइरहेको बताए। उनले भने, ‘बालिकाको मृत्युबारे काउन्सिलले अनुसन्धान गरिरहेको छ। तर, मलाई व्यक्तिगत रुपमा आरोप लगाउँदै केही बिचौलियाले खेल्ने कोसिस गरिरहेका छन्।’

डा शर्माका अनुसार उपचारका क्रममा निधन भएकी बालिकाको मुटुमा जन्मजात जटिल किसिमको रोग थियो। मुटुभित्रका दुई वटा ठूला भर्टिकलको बीचमा प्वाल र दाहिनेतर्फको भर्टिकलमा मासु बाक्लो भएर दुई खण्ड बनेको थियो। 

दाहिनेतिरको उक्त खण्ड एउटा मात्र हुनुपर्नेमा मासु बाक्लो भएर दुई वटा हुँदा रगत बग्न समस्या देखिएको शर्मा बताउँछन्। बालिकाको उपचारका क्रममा ओपनहार्ट सर्जरी गरिएको अस्पतालको भनाइ छ।

सर्जरीका क्रममा करिब एक सय मिनेट मुटुलाई पूरै बन्द गरेर प्वाल टाल्नेदेखि दाहिनेतिरको मुटुको खण्डको पनि उपचार भएको डा शर्माले जानकारी दिए। ‘फोक्सोमा जाने बाटो बनाउने जटिल शल्यक्रिया पनि भएको छ। शल्यक्रियाका क्रममा बालिकाको मुटु र फोक्सो चलाउन हार्टलंग मेसिनको प्रयोग भएको छ,’ उनले भने। 

शल्यक्रियाका क्रममा बालिकालाई रगत पनि चढाइएको थियो। तर, शल्यक्रियापश्चात् बालिकाको पिसाबमा रगत देखियो। हार्टलङ मेसिनका कारण यसरी रगत देखिन सक्ने चिकित्सकको भनाइ छ। 

शल्यक्रियाका क्रममा बालिकालाई ल्याबबाट आएको आधारमा रगत चढाएको अस्पस्तालले जनाएको छ। ‘ल्याबको रिपोर्टमा ‘कम्प्याटिबल’ भनेर लेखिएकोले रगत चढाउन मिल्छ। रगत चढाउनेले त रिपोर्टका आधारमा नै चढाउने हो। अब यसमा शल्यक्रिया गर्ने डाक्टरको त झन् गल्ती हुने कुरा नै भएन,’ कार्यकारी निर्देशक डा शर्माले भने। 

मृतक बालिकाका बुवा रामप्रवेश साहले बुधबार काठमाडौंमा पत्रकार सम्मेलन गरी चिकित्सकको लापरबाहीका कारण छोरीको ज्यान गएको भन्दै तत्काल छानबिन गरी न्याय दिलाउन माग गरे। 'शल्यक्रिया गर्नुअघि दुवै मिर्गौवा ठिक थियो तर शल्यक्रियापछि दुवै फेल भएको रिपोर्ट देखाइयो। किन?' उनले भने, ‘हामीलाई यसमा पनि शंका छ। सत्यतथ्य छानबिन होओस्।’

स्वास्थ्य मन्त्रालयमा पुगेर समेत आफूहरुले न्यायका लागि आग्रह गर्नुपरेको उनले बताए। 'तर यत्तिका दिन भयो हामीलाई कतैबाट न्यायको पहल भएको महसुस भएको छैन,' उनले पीडा पोखे।

चिकित्सकले लापरबाही गरेको, अस्पतालबाट जबरजस्ती प्रहरी लगाएर शव उठाउन लगाएको लगायत आरोप लगाएका पीडित पक्षले प्रहरी र जिल्ला प्रशासनले समेत उजुरी लिन नमानेको बताउँदै आएका छन्। तर, यी आरोप गलत रहेको कार्यकारी निर्देशक शर्माले बताए।

बालिकाका आफन्तले कार्यकारी निर्देशक शर्मा आफैले शल्यक्रिया गरेको आरोप लगाए पनि उनले त्यसलाई स्विकारेनन्। भने, 'उक्त शल्यक्रियामा मेरो कुनै संलग्नता छैन। मलाई बदनाम गराउने नियतले नाम मुछ्ने प्रयास भएको छ। यदि यो केसमा मेरो गल्ती देखियो भने मलाई सिधै जन्मकैद दिए हुन्छ।’ अरु चिकित्सकको पनि यसमा दोष नभएको उनको भनाइ छ।

‘यदि यो घटनामा मानविय त्रुटि नै भएको रहेछ भने पनि त्यो ल्याबमा भएको हुन सक्ने सम्भावना छ। शल्यक्रिया र अरु प्रक्रियामा गल्ती छैन,’ उनले भने।

बालिकाको मृत्युपछि यो घटनालाई बढाइचढाइँ भ्रम फैलाउने काम सुरेन्द्र यादव नाम गरेका व्यक्तिबाट भइरहेको अस्पतालले जनाएको छ। पहिला बालिकाको काका हुँ भन्दै सुरेन्द्र साह नाम बताउँदै उनी अस्पताल पुगेका थिए। पेसाले लेखनदास सुरेन्द्रले केही व्यक्तिसँग मिलेर मृतक बालिकाका बुबालाई अस्पतालबाट आर्थिक क्षतिपूर्ति दिलाइदिने भन्दै अनेक आरोप लगाउन सुरु गरेको डा शर्माको भनाइ छ। 

बालिकाको शव हाल त्रिवि शिक्षण अपस्पताल महाराजगन्जमा राखिएको छ।