फाइल तस्बिर
काठमाडौं- पर्साको पटेर्वा सुगौली गाउँपालिका-१ का ३९ वर्षीय उमेश सहनी ७० किलो अवैध लागुऔषध गाँजासहित वैशाख १० गते आफ्नै घरबाट पक्राउ परे।
काठमाडौं कोटेश्वर बस्ने सिन्धुली मरिण गाउँपालिका-४ का ३९ वर्षीय देवकुमार घिसिङ र सिन्धुली कमलामाई नगरपालिका–२ का ३० वर्षीय पदमबहादुर श्रेष्ठ पनि ५० किलो गाँजा हित बैशाख ३ गते लाजिम्पाटबाट पक्राउ परे।
रुपन्देही, बुटवल उपमहानगरपालिका-९ बसपार्कबाट करिब ३० किलो अवैध लागुऔषध चरेश सहित मकवानपुर थाहा नगरपालिका-७ बस्ने ३६ वर्षीय राजकुमार स्याङतान, ३७ वर्षीय ईन्द्रमान तामाङ र १९ वर्षीय शंकर तामाङ फागुन ५ गते पक्राउ परे।
सहनी, घिसिङ, श्रेष्ठ, स्याङतान र तामाङजस्तै लागुऔषध दुर्व्यसन र अवैध कारोबारमा संलग्न व्यक्तिहरु पछिल्लो समय ठूलो संख्यामा पक्राउ पर्दै आएका छन्।
000
अवैध लागुऔषध कारोबारमा संलग्न अभियुक्त पक्राउ संख्या बढ्नुको कारण समुदाय–प्रहरी साझेदारी कार्यक्रम अन्तर्गत प्रहरी सक्रियता र नागरिकसँगको सहकार्य नै प्रमुख रहेको प्रहरीले जनाएको छ। कार्यक्रम लागू भएपछि लागुऔषध कारोबार नियन्त्रणमा उल्लेख्य सफलता मिलेको प्रहरीको दाबी छ।
गत ८ महिनाको अवधिमा लागुऔषध प्रयोगकर्ता, कारोबारी तथा ओसारपसारमा संलग्न ३ हजार ७ सय ६४ जनालाई नेपाल प्रहरीले पक्राउ गरेको छ। पक्राउ परेकामध्ये ३ हजार ५ सय ७७ जना पुरुष र १ सय ८७ जना महिला रहेका छन्।
कूल पक्राउमध्ये १ सय २९ जना विदेशी नागरिक छन्। सो अवधिमा २ हजार ४ सय ४५ मुद्धा दर्ता भएका छन्।
उक्त अवधिमा ४ हजार ६ सय ३७ केजी ६ सय २४ ग्राम गाँजा, २ हजार ६७ केजी चरेश, ८ किलो २२ ग्राम हेरोइन, ५ किलो ७ सय ग्राम अफिम प्रहरीले बरामद गरेको छ।
साइकोट्रोपिक्स औषधी लागुऔषध अन्तर्गत १ लाख ८० हजार २ सय १३ ट्याब्लेट, १ लाख ४७ हजार ९ सय ७२ एम्पुल, २ हजार ५ सय ९१ कोरेक्स, १ हजार ४ सय २२ डाईलेक्स, ७ सय ३५ एम्फेटामाईन, २ सय ७८ फेन्सिडेल, ८१ पोल्याण्ड,३१ प्रोजिन, १८ डिआर रेड्डिस, ८५ पिस सिरिन्ज, ५ कोडिन, ६ डिकफ, १ सय ४० ऐटेन, २ सय २० ग्राम मेटाफेटामाईन, २ सय ९९ अनरेक्स, ५६ लाब्रोटी, २२ प्रोमिथाईजेन र २ सय १० केजी भाङसमेत प्रहरीले बरामद गरेको छ।
संगठित एवं अन्तर्राष्ट्रिय गिरोहको सञ्जालले लागुऔषध कारोबार नियन्त्रणमा समस्या छ। विकास र शान्तिमा नकारात्मक असर पार्ने र विकृति फैलाउने यस कार्यलाई रोकी दुर्व्यसनमुक्त समाज निर्माण गर्नु चुनौती थपिएको छ।
लागुऔषध दर्व्यसनीको समस्या र निराकरण सम्बन्धमा नेपाल प्रहरीका केन्द्रीय प्रवक्ता प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक उत्तमराज सुवेदी भन्छन्, 'लागुऔषध दुर्व्यसन, यसको कारोबार, ओसारपसार, अन्तर्राष्ट्रिय समस्याको रुपमा देखा परेको छ। यसलाई निराकरण गर्न नेपाल प्रहरीले विभिन्न उपाय अपनाउँदै आएको छ। यस क्रममा समुदाय-प्रहरी साझेदारी कार्यक्रम अन्तर्गत नेपाल प्रहरीले लागुऔषध नियन्त्रण तथा सेवन न्यूनिकरण गर्न सचेतनामूलक कार्यक्रम संचालन गर्दै आएको छ।'
चुनौती सामना गर्दै लागुऔषध कारोबार नियन्त्रणका लागि नेपाल सरकारले लागुऔषध नियन्त्रण रणनीति २०६६ लागू गरेको छ। गृह मन्त्रालयले गृह प्रशासन सुधार योजना २०७४ अन्तर्गत बुँदा नम्बर ७३ देखि ७६ सम्म लागुऔषध सम्बन्धी नीति तथा योजना समावेश गर्नुको साथै लागुऔषध निषेध र मदिरा नियन्त्रण अभियान २०७५ सुरु गरेको छ।
विद्यमान कानुनलाई अभियानकै रुपमा लिएर नेपाल प्रहरीले लागुऔषध कारोबार, प्रयोग र दुर्व्यसनी नियन्त्रण गर्न सक्रिय भई लागेको दाबी गरेको छ। प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक सुवेदी भन्छन्, 'प्रहरीको विशेष अभियान र कानुन कार्यान्वयनलाई अझ सशक्त बनाउने प्रहरी महानिरीक्षकज्यूको निर्देशनले यस्ता क्रियाकलापमा संलग्न व्यक्तिहरु पक्राउ र ठूलो मात्रामा लागुऔषध बरामद भइरहेको छ।'
लागुऔषधको ओसारपसार, खुल्ला सीमाना र लागुऔषधको सहज प्राप्तिको कारण कारोबार बढ्नु प्रमुख कारण हो। लागुऔषध व्यवसाय र प्रयोग हुने ठाउँहरु पहिचान गरी प्रहरीले ती क्षेत्रमा कारवाही तीव्र पारेको छ।
ग्रामीण क्षेत्रमा हुने गाँजा र अफिम खेतीको भरपर्दो अनुगमन प्रणाली नहुनु, खर्चिलो सूचना व्यवस्थापन विधि र बजेटको सीमितता नै नियन्त्रणका चुनौती हुन्। चुनौती र समाधानका सम्बन्धमा लागुऔषध नियन्त्रण व्यूरोका प्रवक्ता प्रहरी उपरीक्षक कृष्ण प्रसाई भन्छन्, 'गाँजा चरेश पहाडी भागमा आँफै उम्रन्छन्। खुल्ला सीमानाको कारण तस्करले कारोबार गर्ने विभिन्न उपाय अपनाउँछन्।
यस्ता चुनौती समाधान गर्न ब्यूरोले सीमित साधनस्रोत र जनशक्तिको उच्चतम प्रयोग गरी काम गर्दै आएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय सन्धी सम्झौताको परिधिमा रहेर राष्ट्रिय, अन्तर्राष्ट्रिय निकायहरुसँग समन्वय गरी काम भइरहेको छ।'
गलत तरिकाबाट अर्थोपार्जन गर्ने उद्धेश्यले लागुऔषध ओसारपसार तथा गैरकानुनी कार्य भइरहेको देखिन्छ। लागुऔषधले पार्ने असरका बारेमा परिवार, समाज तथा विद्यालयबाट उचित मार्गदर्शनको अभाव र साथीहरुको लहैलहैमा लागेर लागुऔषधको दुर्व्यसनीमा फसेको पाइन्छ।
यस्ता विविध कारणलाई नियन्त्रण गर्न एवं सभ्य, सुसंस्कृत समाज निर्माण गर्न नेपाल प्रहरीले देशभरिनै समुदाय-प्रहरी साझेदारी कार्यक्रम मार्फत् टोलटोलमा समूह, उपसमूह खडा गरी सचेतनामूलक कार्यक्रम गर्दै आएको छ। गैरकानुनी काम गरेमा कारबाहीको साथै आर्थिक प्रलोभनमा परी वा अन्य जुनसुकै कारणबाट पनि यस्ता काम गर्न नहुने सन्देश दिन सचेतनामूलक कार्यक्रम गर्दै आएको छ। यसबाट लागुऔषध अवैध कारोवार तथा सेवन रोकथाम गर्न थप सफलता मिल्ने अपेक्षा छ।
(प्रहरी प्रधान कार्यालयबाट प्राप्त बुलेटिनका आधारमा बनाइएको समाचार)
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
