नेदरल्यान्ड- खगोलविद्हरुले पहिलाेपटक 'ब्ल्याक हाेल'काे तस्बीर लिन सफल भएकाे दाबी गरेका छन्। धेरै नै टाढाकाे आकाशगंगामा अवस्थित साे ब्ल्याक हाेल पृथ्वीबाट झन्डै ४० बिलियन किलाेमिटरकाे दूरीमा रहेकाे बताइएकाे छ। साे ब्ल्याक हाेलकाे आकार पृथ्वीभन्दा ३ मिलियन गुणा ठूलाे छ। वैज्ञानिकहरुले साे ब्ल्याक हाेललाई एक 'राक्षस'काे संज्ञा दिएका छन्।
ब्ल्याक हाेलकाे दृश्य ८ वटा दुरबिनकाे सहायतामा ५ मिलियन ट्रिलियन किलाेमिटर टाढाबाट लिइएकाे हाे। यस दृश्य एकआपसमा अन्तरसम्बन्धित ८ वटा टेलिस्कोपकाे नेटवर्क 'इभेन्ट हाेरिजन टेलिस्काेप'मा कैद भएकाे वैज्ञानिकहरुले बताएका छन्।
यससम्बन्धी विस्तृत विवरण बुधबारकाे 'एस्ट्रोफिजिकल जर्नल लेटर्स'मा प्रकाशित गरिएकाे छ।
अनुसन्धानमा खटिएका नेदरल्यान्डस्थित रडबड विश्वविद्यालयका प्राध्यापक हेइनो फालकेले उक्त ब्ल्याक हाेल 'एम ८७' नामक एक आकाशगंगा पाइएकाे थियाे।
'जुन दृश्य हामीले देखिरहेका छाैं, त्याे आकारमा हाम्राे साैर्यमण्डलभन्दा धेरै विशाल छ', उनले भने, 'यसकाे पिण्ड नै सूर्यकाे भन्दा ६.५ बिलियन गुणा अधिक छ। याे सबैभन्दा भारी ब्ल्याक हाेलमध्ये एक हाे जाे हामीलाई यसकाे अवस्थित छ भन्ने लाग्छ। याे एक अचुक राक्षस नै हाे, जो ब्रमाण्डमा ब्ल्याक हाेलकाे हेबीवेट चैम्पियन हाे।'
तस्बिरमा ब्ल्याक हाेलकाे वरिपरि आगाेकाे घेरा देखिएकाे बताउँदै प्राध्यापक फालकेले भने, 'आगाेले ब्ल्याक हाेललाई चारैतिरबाट घेरेकाे छ। ब्ल्याक होल वरिपरि चम्किलाे देखिनु अधिक ताताे ग्यास हाेलतर्फ गइरहेकाे कारण हाे।'
भिडियाे:
उक्त प्रकाश आकाशगंगामा भएका कराेडाैं ताराहरुकाे एकमुष्ट प्रकाशभन्दा बढी रहेकाे वैज्ञानिकहरुले दाबी गरेका छन्। पृथ्वीबाट यति टाढा भइकन पनि यस्ताे चम्किलाे देखिनुले यस भनाइलाई पुष्टि गर्ने उनीहरुकाे भनाइ छ।
ब्ल्याक हाेलकाे केन्द्रमा रहेकाे 'डार्क सर्कल'काे किनारा त्याे बिन्दु हाे जहाँबाट ग्यास ब्ल्याक हाेलमा प्रवेश गर्दछ।
ब्ल्याक हाेल एक यस्ताे पिण्ड हाे जहाँबाट अधिक गुरुत्वाकर्षणका कारण कुनै पनि वस्तु फिर्ता हुने सम्भावना रहँदैन। जहाँबाट प्रकाश पनि बाहिरिन नसक्ने खगाेलविद्हरु बताउँछन्।
यसै अनुसन्धानका एक सदस्य रहेका युनिभर्सिटी कलेज लन्डनका प्राेफेसर डा जिरी याेन्सीले ब्ल्याक हाेलकाे दृश्य भाैतिक विज्ञानकाे परिभाषा र आँकलन तथा हलिउडमा निर्देशकहरुले तय गरेकाे आकारसँग मेल खाएकाे बताए।
'खासमा ब्ल्याक हाेलहरु आमरुपमा साधारण वस्तु भए पनि यनीहरुले अन्तरिक्ष र समयकाे प्रकृति तथा अंततः हाम्राे अस्तित्वका बारे पनि निकै गम्भीर प्रश्न उठाएकाे छ', उनले भने, 'याे कुरा उल्लेखनीय छ कि हामीले परिभाषागत गणनाका आधारमा जुन छविकाे निर्माण गरेका छाैं, साेही अनुसारकै दृश्य प्राप्त गरेका छाैं। यसले फेरि अल्वर्ट आइन्स्टाइन पुनः एक पटक सही सावित भएका छन्।'
पहिलाे पटक ब्ल्याक हाेलकाे दृश्य प्राप्त हुनुले शोधकर्तालाई यस्ता रहस्यमय वस्तुहरुकाे बारेमा थप अध्ययन गर्न सहज हुनेछ। उनीहरु भाैतिकरुपमा ब्ल्याक हाेल छ भन्ने तथ्यलाई प्रमाणित गर्न आवश्यक विभिन्न तरिकाहरुकाे खाेजी गर्न उद्दत हुनसक्छन्।
तर, ब्ल्याक हाेल वरपर देखिएकाे चम्किलाे घेराका बारेमा भने हालसम्म कसैले पनि विस्तृत रुपमा खाेजी गर्न सकेका छैनन्। यसभन्दा पनि अर्काे पेचिलाे प्रश्न उब्जिन्छ कि कुनै वस्तु ब्ल्याक हाेलमा खस्याे भने के हुन्छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
