जनकपुर- प्रदेश २ मा कामकाजी भाषा र नामाकरण विवाद चलिरहँदा एक कार्यक्रमका अधिकांश वक्ताहरु भाषाका विषयमा भने एकमत देखिएका छन्। कामकाजी भाषा मैथिली हुनुपर्नेमा एकमत नै देखिएपनि सो कार्यक्रमका वक्ताहरु प्रदेशको नामाकरणका विषयमा भने विभाजित देखिएका हुन्।
मैथिली विकास कोष जनकपुरले आयोजना गरेको जनकपुर साहित्य–कला तथा अन्तर्राष्ट्रिय नाट्य महोत्सव अन्तर्गत सोमबार भाषा र नामाकरणका विषयमा भएको विमर्शमा सत्तापक्षका सांसद तथा वक्ताहरुले प्रदेशको नाम मधेस हुनुपर्नेमा जोड दिएका थिए। तर भाषा भने मैथिली नै कायम गर्न उनीहरुको जोड थियो। विपक्षी दलका सांसद तथा वक्ताहरु मिथिला प्रदेश हुनुपर्नेमा अडान लिएका थिए।
प्रदेश २ का मुख्यन्यायधिवक्ता दिपेन्द्र झाले भाषाको सन्दर्भमा विवाद नरहेको भन्दै बहुसंख्यक व्यक्तिले बोल्ने भाषा नै प्रदेशको कामकाजी भाषा हुने बताए।
‘प्रदेशको भाषा मैथिली सम्पर्क भाषा हिन्दी, आर्थिक उन्नतिका लागि अंग्रेजी र राष्ट्रिय भाषा नेपाली उपयुक्त हुन्छ,' मुख्यन्यायधिवक्ता झाले भने, 'मधेश नाम र पहिचानका लागि हो। यसर्थ मधेश प्रदेश राख्नु उचित देखिन्छ।'
प्रदेश २ कांग्रेस संसदीय दलका नेता रामसरोज यादवले प्रदेश २ को भाषा मैथिली हुनुपर्नेमा जोड दिँदै भाषाका आधारमा प्रदेशको नामाकरण हुनु पर्ने बताए। ‘नामाकरण सदनमा दुई तिहाइले पास हन्छ। नामाकरणको लागि विवाद गर्नु र सुझाव संकलन गर्नुको कुनै औचित्य छैन्,' उनले भने।
नेकपा सांसद रामचन्द्र मण्डलले प्रदेशको भाषा मैथिली हुनुपर्नेमा कसैको विमति नरहेको भन्दै नामाकरण मिथिला भोजपुरा हुनुपर्ने बताए। सांसद मण्डलले सरकारले मधेशलाई ८ जिल्लामा मात्र सिमित गरेको आरोप लगाउँदै प्रदेशमा सम्पर्क भाषाको रुपमा नेपाली हुँदा पनि हिन्दी ल्याउन खोजेको भन्दै आपत्ति जनाए।
प्रदेश सभा सांसद तथा (राजपा) सचेतक परमेश्वर साहले संवैधानिक व्यवस्था अनुसार प्रदेश २ को भाषा मैथिली हुनुपर्ने बताए। सांसद साहले भने, ‘बहुसंख्यक बोलिने भाषालाई नै कामकाजी भाषा बनाउन सकिने संविधानमा नै उल्लेख छ।’
मधेश प्रदेश नामाकरणको विषयमा विभाजित हुने सांसद प्रति आपत्ती जनाउँदै सांसद साहले भने, ‘मधेशको भुगोलमा बस्न स्वीकार्य हुन्छ तर मधेश प्रदेश स्वीकार्य हुँदैन। यो मानसिकता परिर्वतन गर्नुपर्छ।’
यस्तै प्रदेश सभा सांसद रामअशिष यादवले प्रदेश २ मा मैथिली भाषालाई सबैले सहजै स्वीकार गर्नुपर्ने बताए। प्रदेशको नामाकरण संवैधानिक व्यवस्था अनुसार हुने भन्दै नामाकरणको विषयमा शिर्ष नेताहरुसंग विमर्ष हुनु आवश्यक रहेको बताए।
प्रदेशसभा सांसद शत्रुघ्न महतोले भाषाको विषयमा विवाद नरहेको बताउँदै नामाकरणको विषयमा कुनै व्यक्ति विषेशको नाम स्वीकार्य नहुने चेतावनी दिए। उनले जनताको भावना अनुसार प्रदेश नामाकरण हुनुपर्ने उल्लेख गरे।
प्रदेश सरकार गठन भएको एक वर्ष नाघिसक्दा समेत भाषा, नामाकरण र स्थायी राजधानीबारे टुङ्गो लाग्न सकेको छैन।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।