काठमाडौं– २०७२ वैशाख १२ गते गएको ‘गोरखा भूकम्प’का कारण क्षतिग्रस्त भएका खेलकूदका संरचना क्रमिक रुपमा पुनःनिर्माण हुँदैछन्।
भूकम्पका कारण कतिपय खेलाडीले आर्थिक तथा भौतिक क्षति ब्योहोरे भने भूकम्पकै कारण खेलकूदका भौतिक संरचना दशरथ रङ्गशालालगायत अरु प्रमुख खेलस्थल नराम्ररी प्रभावित भएको थियो।
भूकम्पका कारण क्षतिग्रस्त बनेका खेल संरचनामध्ये सातदोबाटोको अन्तर्राष्ट्रिय पौडी पोखरी पुनःनिर्माण भइसकेको छ भने सबैभन्दा बढी क्षतिग्रस्त भएका त्रिपुरेश्वरस्थित दशरथ रङ्गशालाको पुनःनिर्माण ७० प्रतिशतभन्दा बढी सकिएको छ।
कुनै बेला रङ्गशालाको पौडी पोखरी र सातदोबाटोको पौडी पोखरीबाट सिजनमा रु एक करोडसम्म आम्दानी हुने गथ्र्यो। भूकम्पपछि त्यो पनि शून्य भएको थियो। फेरी सातदोबाटोको पौडी पोखरी निर्माण भएपछि आम्दानीको स्रोतसमेत खुल्नुका साथै खेलाडीलाई नियमित प्रशिक्षणका लागि विदेश धाउनुपर्ने बाध्यता हटेको छ।
आठौँ दक्षिण एशियाली खेककूद भएका बेला विसं २०५६ मा चीन सरकारले बनाइदिएको उक्त पौडी पोखरी भूकम्पका कारण क्षतिग्रस्त बनेको थियो। अहिले उक्त पौडी पोखरी चीन सरकारकै सहयोगमा पुनःनिर्माण भएको छ। चीन सरकारबाट नेपालमा निर्मित खेलकूदका भौतिक संरचना भूकम्पबाट क्षतिग्रस्त बनेपछि पुनःनिर्माणका लागि नेपाल र चीनबीच भएको सम्झौताअनुरुप सातदोबाटोस्थित यो पौडी पोखरीले नयाँ स्वरुप पाएको राखेपले जनाएको छ।
चीनको आफ्नै प्राविधिकले निर्माण गरिरहेको पौडी पोखरीमा पहिलाको भन्दा नयाँ प्रविधि प्रयोग गरिएको छ। अबका दिनमा यो पौडी पोखरीमा एशियन र ओलम्पिक जस्ता प्रतियोगितासमेत गर्न मिल्ने पौडी प्रशिक्षक शङ्कर कार्की बताउछन्।
यसैगरी भूकम्पपछि रोकिएको ए डिभिजन लिग यसै वर्षदेखि शुरु भएको छ। गत वैशाखमा एन्फामा कर्माछिरिङ शेर्पाको नयाँ नेतृत्व आएसँगै पहिलो प्रतिबद्धता नै लिग फुटबल शुरु गर्नु थियो। नभन्दै गत असोज १३ देखि नेपालमा लिग फुटबल शुरु भई पुस २४ गते सम्पन्न भएको छ।
यसैगरी विसं २०७२ को विनाशकारी भूकम्पका कारण क्षतिग्रस्त बनेपछि रङ्गशालामा कुनै पनि खेलकूदका गतिविधि हुन सकेका छैनन्। भूकम्प गएको आउँदो वैशाखमा चार वर्ष पूरा हुँदैछ। रङ्गशाला पुनःनिर्माणको ७० प्रतिशत मात्र काम पूरा भएको छ।
भूकम्प गएको करीब दुई वर्षसम्म रङ्गशाला पुनःनिर्माण शुरु नै हुन सकेन। गत जेठदेखि मात्र पुनःनिर्माण कामले गति लिएको रङ्गशाला आगामी जेठसम्म सम्पन्न हुने लक्ष्य राखेपको छ।
त्यस्तै घरेलु प्रतियोगिताहरू निरन्तर हुने कार्यतालिका समेत सार्वजनिक गरेको छ । यसले गर्दा वर्षैभरि खेलाडी व्यस्त रहनुले नेपाली फुटबलमा सम्भावनाको ठूलो मौकाका रूपमा हेर्न सकिने बताउँछन्– एन्फा प्रवक्ता किरण राई।
यस्तै कीर्तिपुरस्थित इन्डोर क्रिकेट ट्रेनिङ सेन्टरलाई पनि भूकम्पले चिराचिरा पारिदिएको थियो। अहिले उक्त सेन्टर पुनःनिर्माणकै क्रममा छ। भूकम्पपछि क्षतिग्रस्त भएको त्रिपुरेश्वरस्थित कभर्ड हलमा पनि प्राविधिकले पहेँलो स्टिकर टाँसिदिएका थिए। तर, मर्मतबिनै त्यही कभर्ड हलमा विभिन्न प्रतियोगिताहरू गरिँदै आएको छ।
सबैखाले संरचना निर्माणसँगै खेलकूदलाई राष्ट्रिय दायित्वका साथमा जिम्मेवारीपूर्ण, समयसापेक्ष र आवश्यक पूर्वाधार तयार गर्दै धेरैभन्दा धेरै सम्भावनाका ढोका खोल्ने राष्ट्रिय खेलकूद परिषद्ले जनाएको छ।
राखेपका सदस्य सचिव केशवकुमार विष्टका अनुसार निर्माणाधीन संरचनालाई अन्तिम रूप दिने र नियमित प्रतियोगितालाई थप प्रभावकारी बनाएर अघि बढाउने तयारी गरेको जानकारी दिए।
राष्ट्रिय खेलकूद परिषद् र सबै सङ्घको एउटै आवाज अबको सम्भावनालाई मूर्त रुप दिने र सोहीअनुसार अघि बढ्ने प्रतिबद्धता छ । यस्तोमा खेलकूद पर्यटन सम्भावनाका क्षेत्र पहिचान गर्दै पर्यटन र खेलकूदलाई एकै सिक्काको दुई पाटाका रूपमा विकास गर्ने लक्ष्य पनि राखेपले राखेको छ।
भूकम्पका कारण खेल क्षेत्रले मात्र रु २० करोडभन्दा बढीको क्षति बेहोरेको थियो। नेपाली खेलकूदका अधिकाशं भौतिक संरचना तत्कालको आवश्यकता पूरा गर्न हतारमा बनाइएकाले त्यति धेरै क्षति बहोरेको र अब संरचना निर्माण गर्दा यस विषयमा गम्भीर भएर सोच्नुपर्ने बताउछन्, राष्ट्रिय खेलकूद परिषद्का पूर्व सदस्यसचिव युवराज लामा।
विसं २०५६ मा आठौँ दक्षिण एशियाली खेलकूद प्रतियोगिता आयोजना गरेको नेपालले २०१९ मा पनि १३ औं दक्षिण एशियाली खेलकूद गर्ने अवसर पाएको छ। क्षतिग्रस्त खेलकूदका संरचना यथाशक्य चाँडो निर्माण गरी उक्त प्रतियोगिता आयोजना गर्नु नेपालका लागि अहिले चुनौतीको विषय बनेको छ।
-कुमार चौलागाईं/रासस
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1764146706.png)
