काठमाडौं। इरानले अमेरिका र इजरायलसँगको द्वन्द्व समाधानका लागि कूटनीति नै एकमात्र उपाय भएको बताएको छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले होर्मुज जलडमरू पुनः खोल्ने र युद्ध अन्त्य गर्ने विषयमा इरानले अघि सारेको प्रस्ताव अस्वीकार गरेको बताएपछि इरानको यस्तो प्रतिक्रिया आएको हो।
इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघ्चीले आइतबार सामाजिक सञ्जालमार्फत होर्मुज जलडमरू खोल्ने विषय निश्चित सर्त पूरा भएपछि मात्र सम्भव हुने बताएका छन्। उनका अनुसार गतिरोध अन्त्य गर्न वार्ताबाट समाधान खोज्नुपर्नेछ।
इरानले गत साता न्यूयोर्कमा भएको संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभाका क्रममा शान्ति प्रस्ताव सार्वजनिक गरेको थियो। उक्त प्रस्ताव कतारका मध्यस्थकर्तामार्फत अमेरिकासमक्ष पठाइएको इरानको भनाइ छ।
तर‚ ट्रम्पले शनिबार ह्वाइट हाउसमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै इरानको प्रस्ताव अस्वीकार गरेको बताएका थिए। उनले होर्मुज जलडमरू तत्काल खोल्न इरान सम्झौता गर्न खोजिरहेको र त्यसको पछाडि इरानको कमजोर अवस्था रहेको दाबी गरेका थिए।
अराघ्चीका अनुसार ट्रम्पका सार्वजनिक अभिव्यक्तिका बाबजुद मध्यस्थकर्ताहरूले इरानलाई अमेरिकी प्रस्तावको औपचारिक अस्वीकृतिबारे जानकारी गराएका छैनन्। उनले मध्यस्थकर्ताबाट अमेरिकाको अन्तिम धारणा प्राप्त हुने प्रतीक्षामा रहेको र त्यसपछि निर्णय लिने बताएका छन्।
अमेरिकाले इरानमाथि आर्थिक नाकाबन्दी लगाउँदै होर्मुज जलडमरूमा पानीजहाजमाथि भएका इरानी आक्रमण रोक्न तेहरानमाथि दबाब बढाएको छ। उक्त क्षेत्रमा पानीजहाजको आवागमन उल्लेख्य रूपमा घटेको छ।
इरानले प्रस्ताव गरेको सम्झौताअनुसार सम्झौता भए होर्मुज जलडमरू खोल्न सात दिनको समयसीमा सुरु हुने र क्षेत्रीय लडाइँमा विराम लाग्ने अराघ्चीले बताएका छन्। त्यसपछि दुवै पक्षले सहमत विषयमा थप वार्ता अघि बढाउन सक्ने उनको भनाइ छ।
सम्भावित वार्तामा इरानको आणविक कार्यक्रम पनि समावेश हुन सक्नेछ। अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानलाई आणविक हतियार विकास गर्न नदिनुपर्ने बताउँदै आएका छन्। यता, इरानी अधिकारीहरूले आफ्नो आणविक कार्यक्रमसम्बन्धी अधिकारमा कुनै सम्झौता नगर्ने बताएका छन्।
इरानी राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियानले पनि आणविक कार्यक्रम र अन्य विषयमा वार्ता गर्न तयार रहेको बताएका छन्। तर उनले दबाब वा धम्की स्वीकार नगर्ने स्पष्ट पारेका छन्। उनका अनुसार इरान युद्ध चाहँदैन तर दबाब, धम्की र आक्रमणविरुद्ध आफ्नो रक्षा गर्नेछ।
अमेरिका र इजरायलले फेब्रुअरी २८ मा गरेको आक्रमणबाट सुरु भएको भनिएको सात महिनादेखिको द्वन्द्वमा पटक–पटक युद्धविराम र पुनः आक्रमण हुँदै आएको छ। द्वन्द्वका कारण हजारौँ मानिस मारिएको, इरानको सैन्य क्षमतामा क्षति पुगेको र कमजोर अर्थतन्त्रमा थप असर परेको सामग्रीमा उल्लेख छ।
इरान र उसका सहयोगीहरूले पनि क्षेत्रीय रूपमा जवाफी कारबाही गर्दै आएका छन्। इरानले खाडी क्षेत्रमा रहेका अमेरिकी सहयोगीमाथि ड्रोन र क्षेप्यास्त्र आक्रमण गरेको छ भने यमनस्थित हुथी सहयोगीहरूले साउदी अरबका हितलाई लक्षित गर्दै आएका छन्।
शनिबार साउदी नेतृत्वको गठबन्धनले हुथीहरूले साउदी अरबतर्फ प्रहार गरेका दुई ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र र दुई ड्रोनलाई रोकेको जनाएको थियो।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
