काठमाडौं– देशभर भइरहेको वर्षाका कारण बाढी, पहिरो, डुबान तथा अन्य विपद्को जोखिम बढेपछि सरकारले नागरिकको धनजन जोगाउन उच्च सतर्कताका साथ पूर्वतयारी र प्रतिकार्यलाई तीव्र बनाएको छ।
प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाह संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभामा सहभागी हुन अमेरिका प्रस्थान गर्नुअघि नै सम्भावित विपद्बाट हुने क्षति न्यूनीकरणका लागि आवश्यक सावधानी अपनाउन सम्बन्धित निकायलाई निर्देशन दिएका थिए। सोही निर्देशनअनुसार अहिले संघीय सरकारका मन्त्रालयदेखि स्थानीय तहसम्मका निकायहरूलाई तयारी अवस्थामा राखिएको हो।
कार्यवाहक प्रधानमन्त्री एवं अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले सम्बन्धित मन्त्रीहरूसँग विपद् पूर्वतयारीबारे छलफल गर्दै मानवीय तथा भौतिक क्षति रोक्न सबै मन्त्रालय र मातहतका निकायलाई उच्च सतर्कताका साथ परिचालन गरिएको बताएका छन्।
उनले विपद्पछिको प्रतिकार्यमा स्थानीय तहले आफ्नो स्रोतसाधन परिचालन गर्न कुनै कञ्जुस्याइँ नगर्नसमेत आग्रह गरेका छन्।
७७ जिल्लामा सुरक्षा संयन्त्र तयारी अवस्थामा
गृह मन्त्रालयले देशभरका ७७ वटै जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारीलाई परिपत्र गर्दै जिल्ला सुरक्षा समितिको बैठकमार्फत आवश्यक तयारी गर्न निर्देशन दिएको छ।
सोहीअनुसार नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीलाई सम्भावित उद्धार तथा राहतका लागि तयारी अवस्थामा राखिएको छ।
नदी तथा खोलाका तटीय क्षेत्रमा माइकिङ गरी स्थानीयलाई जोखिमबारे सचेत गराउने काम भइरहेको छ। जोखिमयुक्त बस्तीका नागरिकलाई आवश्यकता हेरी सुरक्षित स्थानमा सार्ने तयारीसमेत गरिएको छ।
अस्पताल, एम्बुलेन्स तथा स्वास्थ्य केन्द्रहरूलाई पनि आपत्कालीन सेवाका लागि तयारी अवस्थामा राखिएको छ।
पर्यटकको सुरक्षामा पनि विशेष ध्यान
संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयले मौसमका कारण जोखिममा पर्न सक्ने पर्यटकलाई सुरक्षित स्थानमा सार्न र आवश्यक सहजीकरण गर्न होटल व्यवसायीलाई आग्रह गरेको छ।
मन्त्रालयले मौसमको अवस्थाअनुसार आन्तरिक उडानमा सुरक्षा मापदण्ड कडाइका साथ पालना गर्न निर्देशन दिएको छ। सम्भावित विपद्का बेला उद्धार उडानलाई प्राथमिकता दिने व्यवस्था मिलाउनसमेत भनिएको छ।
असोज ९ देखि ११ सम्मका परीक्षा स्थगित
शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्रालयले स्थानीय तहसँगको समन्वयमा आवश्यकताअनुसार विद्यालय बन्द गर्न सकिने व्यवस्था गरेको छ।
भारी वर्षा र सम्भावित विपद्को जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै असोज ९ देखि ११ गतेसम्म सञ्चालन हुने तय भएका परीक्षा स्थगित गर्नसमेत सहजीकरण गरिएको छ।
त्यस्तै, सुरक्षित विद्यालय भवनलाई आवश्यकता परेको अवस्थामा अस्थायी आश्रयस्थलका रूपमा प्रयोग गर्न स्थानीय तहसँग समन्वय गरिएको छ।
अस्पतालमा २४ घण्टा जनशक्ति र औषधि तयारी
स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयले सातै प्रदेशका स्वास्थ्य आपत्कालीन कार्यसञ्चालन केन्द्रमार्फत अस्पतालहरूको तयारी बढाएको छ।
अस्पतालमा आवश्यक जनशक्ति, औषधि तथा एम्बुलेन्स सेवा २४ सै घण्टा तयारी अवस्थामा राखिएको मन्त्रालयले जनाएको छ।
सम्भावित विपद्का कारण घाइते तथा बिरामीको संख्या बढ्न सक्ने अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै स्वास्थ्य संस्थालाई तत्काल सेवा दिन सक्ने अवस्थामा राखिएको हो।
खाद्यान्न र इन्धनको कृत्रिम अभाव रोक्न बजार अनुगमन
उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयले खाद्य व्यवस्था कम्पनी र नेपाल आयल निगमलाई खाद्यान्न तथा इन्धनको मौज्दात पर्याप्त राख्न निर्देशन दिएको छ।
विपद्का बेला आपूर्ति प्रणाली प्रभावित हुन सक्ने भएकाले नियमित वितरण सुनिश्चित गर्नसमेत भनिएको छ।
साथै, कृत्रिम अभाव सिर्जना गर्ने तथा कालोबजारी गर्ने गतिविधि रोक्न बजार अनुगमनलाई तीव्र पारिएको छ।
नदीमा पाँच दिनअगावै बाढीको सूचना
ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयले बाढीको पूर्वसूचना प्रणालीलाई थप प्रभावकारी बनाएको छ।
प्रमुख नदीहरूमा सम्भावित बाढीबारे पाँच दिनअगावै जानकारी पाउने व्यवस्था मिलाइएको छ भने साना नदीहरूका लागि ४८ घण्टा अगावै पूर्वसूचना प्राप्त हुने व्यवस्था गरिएको छ।
यसले जोखिमयुक्त क्षेत्रका नागरिकलाई समयमै सुरक्षित स्थानमा सार्न तथा स्थानीय तहलाई आवश्यक तयारी गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले बाढी तथा वर्षाका कारण विद्युत् सेवा अवरुद्ध भए तत्काल पुनः सञ्चालन गर्न कर्मचारीलाई तयारी अवस्थामा राखेको छ।
बालीनाली जोगाउन दैनिक कृषि मौसम बुलेटिन
कृषि, वन तथा पर्यावरण मन्त्रालयले मनसुनजन्य जोखिमबाट बालीनाली तथा कृषि उपजमा हुन सक्ने क्षति न्यूनीकरणका लागि दैनिक विशेष कृषि मौसम सल्लाह बुलेटिन जारी गरिरहेको छ।
किसानलाई मौसमको अवस्था र सम्भावित जोखिमबारे जानकारी गराउने तथा त्यसअनुसार कृषि कार्य व्यवस्थापनमा सहयोग पुर्याउने उद्देश्यले यस्तो बुलेटिन जारी गरिएको हो।
जोखिमयुक्त सडकमा राति सवारी सञ्चालनमा रोक
पूर्वाधार विकास मन्त्रालयले जोखिमयुक्त सडकखण्डमा तत्काल परिचालन गर्न सकिने गरी डोजर, एक्स्काभेटरलगायत भारी उपकरण तयारी अवस्थामा राखेको छ।
सडक अवरुद्ध भए चौबिसै घण्टा उपकरण परिचालन गरी सडक खुलाउने व्यवस्था गरिएको छ।
त्यस्तै, उच्च जोखिम भएका सडकखण्डमा रातिको समयमा सवारी सञ्चालनमा रोक लगाइएको छ। यसबाट बाढी, पहिरो तथा सडक भासिने सम्भावनाका कारण हुन सक्ने दुर्घटना न्यूनीकरण गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।
७५३ स्थानीय तहका कर्मचारीलाई बिदा नबस्न निर्देशन
भूमि व्यवस्था, सहकारी, संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयले देशभरका ७५३ वटै स्थानीय तहका कर्मचारीलाई असोज ११ गतेसम्म बिदामा नबस्न निर्देशन दिएको छ।
सम्भावित विपद्को समयमा स्थानीय सरकारको संयन्त्र तत्काल परिचालन गर्नुपर्ने भएकाले प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतहरूलाई नियमित सम्पर्कमा रहनसमेत भनिएको छ।
यसले विपद् आइपरे स्थानीय तहबाटै तत्काल उद्धार, राहत तथा अन्य आवश्यक समन्वय गर्न सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ।
मोबाइलबाटै बाढी र मौसमको सूचना
सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयअन्तर्गतको नेपाल टेलिकमले बाढीको जोखिम भएका क्षेत्रमा नियमित सचेतनामूलक सन्देश पठाइरहेको छ।
नागरिकले ११५५ मा डायल गरेर मौसम तथा बाढीसम्बन्धी पूर्वसूचना लिन सक्ने व्यवस्था गरिएको छ।
सरकारले विपद्को समयमा नागरिकलाई आधिकारिक सूचना मात्र प्रयोग गर्न र जोखिमबारे जानकारी पाएपछि आवश्यक सावधानी अपनाउन आग्रह गरेको छ।
आपत्कालीन अवस्थामा यी नम्बरमा सम्पर्क गर्न सकिने
सरकारले आपत्कालीन अवस्थामा तत्काल सम्पर्क गर्न सकिने विभिन्न नम्बरसमेत सार्वजनिक गरेको छ।
जल तथा मौसम विज्ञान विभाग : ११५५
जिल्ला आपत्कालीन केन्द्र : १२३४
हेलो सरकार : ११११
नेपाल प्रहरी : १००
सशस्त्र प्रहरी : १११४
सरकारले सम्भावित बाढी, पहिरो, डुबान तथा अन्य विपद्बाट हुने क्षति कम गर्न संघ, प्रदेश र स्थानीय तहका सबै संयन्त्रलाई समन्वयात्मक रूपमा परिचालन गरेको जनाएको छ।
वर्षाको अवस्था थप गम्भीर बनेमा जोखिमयुक्त क्षेत्रका नागरिकलाई समयमै सुरक्षित स्थानमा सार्ने, उद्धार तथा राहतलाई तीव्र बनाउने र अत्यावश्यक सेवा नियमित राख्ने गरी तयारी गरिएको सरकारको भनाइ छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
