काठमाडौं– नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले पार्टी पुनर्गठनको नाममा नेतृत्व विस्थापन गर्ने बहसप्रति असहमति जनाउँदै पार्टी पुनर्गठन निश्चित परिस्थिति र आवश्यकताका आधारमा हुने बताएका छन्।
एमाले केन्द्रीय कमिटी बैठकमा राजनीतिक प्रतिवेदन पेस गर्दै ओलीले अहिले पार्टीभित्र चलिरहेको पुनर्गठन, नेतृत्व हस्तान्तरण र पुस्तान्तरणको बहसलाई ऐतिहासिक सन्दर्भसँग जोडेर व्याख्या गरेका छन्।
उनले पार्टी पुनर्गठन कुनै व्यक्ति वा समूहको इच्छा, रहर वा लहडका आधारमा हुने विषय नभएको उल्लेख गर्दै अहिलेको अवस्थालाई विगतका पुनर्गठनसँग तुलना गर्न नमिल्ने तर्क गरेका छन्।
‘के हो पुनर्गठन? कस्तो अवस्थामा हुन्छ? के नेतृत्व विस्थापन गर्ने कुरालाई पुनर्गठन भनिन्छ?’ ओलीले प्रतिवेदनमा प्रश्न गरेका छन्, ‘पार्टी पुनर्गठन कुनै रहर वा लहडको विषय होइन।’
विगतका तीन पुनर्गठनको उदाहरण
ओलीले एमालेको इतिहासमा भएका तीनवटा पुनर्गठनलाई वर्तमान बहससँग तुलना गरेका छन्।
पहिलो पुनर्गठनका रूपमा उनले तत्कालीन महासचिव केशरजंग रायमाझीको नेतृत्वमा पार्टी दक्षिणपन्थी दिशातर्फ गएको अवस्थालाई उल्लेख गरेका छन्। २०१७ सालमा राजा महेन्द्रले गरेको कदमपछि रायमाझीले त्यसलाई समर्थन गरेको र पार्टी नेतृत्वको बहुमत नै त्यही धारमा गएको अवस्थामा आन्दोलन जोगाउन पुनर्गठन गर्नुपरेको ओलीको भनाइ छ।
उनका अनुसार २०१८ सालको दरभंगा प्लेनमपछि पनि मतभेद समाधान नभएपछि पार्टीको अल्पमतले जोनल कमिटी गठन गर्दै तेस्रो महाधिवेशनमार्फत पार्टी पुनर्गठन गरेको थियो।
दोस्रो पुनर्गठनलाई ओलीले झापा आन्दोलनसँग जोडेका छन्। पार्टी संगठन अस्तव्यस्त र निष्क्रिय बन्दै गएको तथा पञ्चायती व्यवस्थाको दमन बढिरहेका बेला २०२७–०२८ सालमा झापाबाट नयाँ राजनीतिक उद्देश्य, रणनीति र कार्यनीतिसहित पार्टी निर्माण तथा विस्तार अघि बढाइएको उनले बताएका छन्। उक्त प्रक्रियामा आफू पनि पहल र नेतृत्वमा रहेको ओलीको दाबी छ।
तेस्रो पुनर्गठनका रूपमा उनले २०७५ सालपछि नेकपाभित्र उत्पन्न विवाद र पार्टी विभाजनपछि एमाले पुनर्गठन गरिएको घटनालाई उल्लेख गरेका छन्। त्यतिबेला पार्टी कब्जा गर्ने र आन्दोलन समाप्त पार्ने प्रयास भएको दाबी गर्दै आफ्नो पहल र नेतृत्वमा पुनर्गठन गरिएको उनले बताएका छन्।
‘अहिलेको पुनर्गठनको हल्लाको औचित्य छैन’
विगतका पुनर्गठन निश्चित संकट र बाध्यकारी परिस्थितिमा भएका भन्दै ओलीले अहिले चलिरहेको पुनर्गठनको बहस त्यस्ता ऐतिहासिक अवस्थासँग मेल नखाने बताएका छन्।
‘यतिबेला चले, चलाइएको पुनर्गठनको हल्लाले शब्दार्थ वा भावार्थ केही पनि बोक्दैन र औचित्य, आवश्यकता र समय सन्दर्भसँग पनि बिल्कुलै मेल खाँदैन,’ उनले प्रतिवेदनमा भनेका छन्।
उनले अहिलेको बहसलाई रूपान्तरण, हस्तान्तरण र पुस्तान्तरणको अवधारणासँग जोडेर अघि बढाउनुपर्ने बताएका छन्।
‘रूपान्तरण भनेको इतिहास मेट्नु होइन’
ओलीले पार्टी रूपान्तरण भन्नाले विगतको इतिहास, विचार र संगठनात्मक परम्परा अस्वीकार गर्नु नभएको बताएका छन्।
‘रूपान्तरण भनेको इतिहास मेट्नु होइन। पार्टीको संघर्ष, विचार, बलिदान र संगठनात्मक परम्परालाई अस्वीकार र अपमान गर्नु होइन,’ उनले भनेका छन्।
उनका अनुसार रूपान्तरण भनेको कार्यशैली परिवर्तन गर्नु, जनतासँग संवाद गर्ने भाषा बदल्नु, निर्णय प्रक्रियालाई छरितो बनाउनु र कमिटीलाई केवल बैठक गर्ने संरचनाबाट जनताको समस्या समाधान गर्ने केन्द्रमा बदल्नु हो।
त्यस्तै, नेतृत्वले आदेश दिनेभन्दा जनताको कुरा सुन्ने, बुझ्ने र परिणाम दिने भूमिकामा परिवर्तन हुनुपर्ने उनको धारणा छ।
‘पुरानो रूखको जरा काटेर नयाँ पालुवा आउँदैन’
ओलीले नेतृत्व हस्तान्तरण र पुस्तान्तरणलाई व्याख्या गर्न रुखको बिम्ब प्रयोग गरेका छन्।
‘पुरानो रूखमा नयाँ पालुवा ल्याउन जरा काटिँदैन। जरालाई पोषण दिएर नयाँ पालुवा हुर्काइन्छ। एमालेको इतिहास जरा हो, नयाँ पुस्ता पालुवा हो,’ उनले भनेका छन्।
उनका अनुसार नेतृत्व हस्तान्तरण पद खाली गर्ने आकस्मिक वा मनमौजी घटना नभई जिम्मेवारी, ज्ञान, अनुभव, संस्था, राजनीतिक संस्कृति र निर्णय क्षमताको योजनाबद्ध हस्तान्तरण हुनुपर्छ।
तयारीबिनाको नेतृत्व हस्तान्तरणले पार्टीमा रिक्तता सिर्जना गर्न सक्ने उनको तर्क छ।
त्यस्तै, पुस्तान्तरणलाई उमेरको अंकगणितका रूपमा मात्र बुझ्न नहुने ओलीले बताएका छन्।
‘उमेर कम हुनु आफैंमा योग्यता होइन, उमेर बढी हुनु आफैंमा अयोग्यता होइन। ऊर्जा र अनुभवको संयोजन आवश्यक हुन्छ,’ उनले प्रतिवेदनमा भनेका छन्।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।