• गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • नेपाल लाइभ

    • राजनीति
    • निर्वाचन विशेष
    • अनुसन्धान
    • प्रवास
    • विचार
    • फिचर
    • समाचार
    • ब्लग
    • समाज
    • अन्तर्वार्ता
    • सुरक्षा/अपराध
    • साहित्य डबली
    • विश्व
    • कोरोना अपडेट
    • नेपाल लाइभ विशेष
    • जीवनशैली
    • भिडियो

    बिजनेस लाइभ

    • अर्थ समाचार
    • बैंक/बिमा/सेयर
    • पर्यटन-उड्डयन
    • अटो
    • पूर्वाधार
    • श्रम-रोजगार
    • कृषि
    • कर्पोरेट
    • सूचना-प्रविधि
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

    इन्टरटेनमेन्ट लाइभ

    • समाचार
    • सिनेमा
    • अन्तर्वार्ता
    • रंगमञ्च
    • फिल्म समीक्षा
    • गसिप
    • संगीत
    • विचार-विश्लेषण
    • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

    स्पोर्टस लाइभ

    • फिचर
    • फुटबल
    • क्रिकेट
    • अन्य
    • लेख-विश्लेषण
    • अन्तर्वार्ता
हाम्रो बारेमा
  • हाम्रो बारेमा
मंगलबार, मंसिर १, २०८३ Tue, Nov 17, 2026
  • गृहपृष्ठ गृहपृष्ठ
  • राजनीति
  • निर्वाचन विशेष
  • अनुसन्धान
  • बिजनेस लाइभ
  • इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • प्रवास
  • भिडियो

बिजनेस लाइभ

  • अर्थ समाचार
  • बैंक/बिमा/सेयर
  • पर्यटन-उड्डयन
  • अटो
  • पूर्वाधार
  • श्रम-रोजगार
  • कृषि
  • कर्पोरेट
  • सूचना-प्रविधि
  • अन्य
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ

  • समाचार
  • सिनेमा
  • अन्तर्वार्ता
  • रंगमञ्च
  • फिल्म समीक्षा
  • गसिप
  • संगीत
  • विचार-विश्लेषण
  • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
  • अन्य
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

स्पोर्टस लाइभ

  • मुख्य समाचार
  • फिचर
  • फुटबल
  • क्रिकेट
  • अन्य
  • लेख-विश्लेषण
  • अन्तर्वार्ता
विचार

वैदेशिक राेजगारीमा महिला : गलत बाटाेबाट जाँदाका जाेखिम

64x64
नेपाल लाइभ मंगलबार, असोज ९, २०७५  ०८:२७
1140x725

वैदेशिक रोजगारीमा जाने नेपाली कामदारकाे इतिहास धेरै छाेटाे छैन। वर्षौं पहिलेदेखि छिमेकी देश भारतलाई रोजगारीको प्रमुख गन्तव्य बनाउँदै आएका नेपाली कामदारहरु संसारभरि फैलिसकेका छन्। अहिले नेपाली कामदारको मुख्य आकर्षण भने खाडी मुलुक र मलेसिया रहँदै आएको छ।

_x000D_ _x000D_

पछिल्ला केही वर्षयता पुरुष सँगसँगै महिला कामदार पनि वैदेशिक रोजगारमा आकर्षित हुँदै गएका छन्। आव २०५०/०५१ भन्दा अगाडि महिलाहरु नगन्य रुपमा मात्र वैदेशिक रोजगारीमा जाने गरेको पाइन्थ्यो। नेपाल सरकारबाट श्रम स्वीकृति लिएर वैदेशिक रोजगारीमा जानेहरुको तथ्यांक आव २०५०/०५१ बाट हस्तलिखित रुपमा राख्न थालिए पनि आव २०६३/०६४ बाट मात्र लैङ्गिक रुपमा राख्न थालिएको हो।

_x000D_ _x000D_

हाल नेपाली श्रमिकहरु नेपाल सरकारबाट श्रम स्वीकृति लिएर विश्वका १७० देशमा गएका छन्। आव २०६३/०६४ देखि २०७४/०७५ को चैत महिनासम्म वैदेशिक रोजगारीमा गएका ४३ लाख २२ हजार २ सय ४१ जना नेपाली कामदारमध्ये १ लाख ९१ हजार ३ सय ९७ महिला छन्। महिला कामदार जाने प्रमुख गन्तव्यमा संयुक्त अरब इमिरेट्स, कुवेत, कतार, मलेसिया, इजरायल, ओमानलगायतका मुलुक पर्दछन्। 

_x000D_ _x000D_

श्रम स्वीकृति नलिई अवैध ढंगबाट बाहिरिनेको संख्या निकै ठूलो रहेको तथ्यांक बेलाबेला सार्वजनिक हुनेगर्छ। वैदेशिक रोजगारीमा जाने कामदारको हकहितको लागि विभिन्न कानुनको परिधिभित्र रही श्रम स्वीकृति दिने गरिएको छ। तर खुला सीमाका भारत भएर जाने तथा काम गर्ने उद्देश्यले भिजिट भिषा लगाएर जानेहरुको संख्या ठूलो छ। 

_x000D_ _x000D_

नेपालबाट घरेलु महिला कामदार विदेश पठाउन रोक लगाइएको अवस्थामा पनि खाडीमा नेपाली महिला घरेलु कामदार पुगिरहनुले अवैध रुपमा बाहिरिनेको संख्या ठूलो छ भन्ने पुष्टि हुन्छ।

_x000D_ _x000D_

घरेलु कामदारलाई संस्थागत रुपमा श्रम स्वीकृति दिने व्यवस्था पहिले थिएन। वैदैशिक रोजगारमा घरेलु कामदार पठाउनेसम्बन्धी निर्देशिका २०७२ ले श्रम स्वीकृतिको बाटो पनि खोलिदिएको थियो।

_x000D_ _x000D_

घरेलु कामदारको रुपमा वैदेशिक रोजगारीमा जाने महिलाको लागि पुरुषको भन्दा केही फरक प्रावधान राखिएका छन्। उमेरको हद २४ वर्ष बनाइएको छ। २ वर्षभन्दा कम उमेरको बच्चा छोडेर जान नपाइने, ३०० अमेरिकी डलरभन्दा कममा काममा लगाउन नपाइने जस्ता प्रावधान राखिएका छन्। गन्तव्य देशको दूतावासले प्रमाणीकरण नगरी महिला कामदारलाई वैदेशिक रोजगारीमा लैजान नपाइने जस्ता प्रावधानले नेपाल सरकारले वैदेशिक रोजगारीमा जाने महिलाको सुरक्षामा विशेष चासो राखेको पाइन्छ।

_x000D_ _x000D_
_x000D_

नेपालबाट रोक लगाइएको अवस्थामा पनि खाडीमा नेपाली महिला घरेलु कामदार पुगिरहनुले अवैध रुपमा बाहिरिनेको संख्या ठूलो छ भन्ने पुष्टि हुन्छ।

Ncell 2
Ncell 2
nimb
nimb
_x000D_
_x000D_ _x000D_

वैदेशिक रोजगारीमा जानु अगाडि प्रदान गरिने अभिमुखीकरण कार्यक्रममा पनि पुरुषलाई १० घण्टा र महिलालाई ११ घण्टा तालिम प्रदान गर्नुपर्ने व्यवस्था छ। पुरुषको तुलनामा यौनजन्य हिंसामा महिलाहरु बढी पर्ने कारणले पनि महिलालाई केही फरक व्यवस्था गर्नुपरेको हो।

_x000D_ _x000D_

वैदेशिक रोजगारीमा जाने महिलाहरु बेचिने, यौनदासीको रुपमा बन्धक बनाइने, बलात्कृत हुने, गर्भवती हुने जस्ता समस्या देखिन्छन्। त्यस्ता महिलालाई स्वदेश फर्काइए पनि परिवारले नस्वीकार्ने र झन् मानसिक हिंसामा पर्ने गरेको पाइन्छ।

_x000D_ _x000D_

आर्थिक अवस्था कमजोर भएका, घरपरिवारको एकल जिम्मेवारी भएका, घरेलु हिंसामा परेका महिला जसरी पनि विदेश जान पाए नेपालमा पाएको दुःखबाट उन्मुक्ति हुने थियो भन्ने सोचेर विदेश जान लागि पर्छन्। यस्ता महिलाहरु अरुको भनाइमा छिट्टै बहकिन्छन्, जसले गर्दा उनीहरु दलालको फन्दामा पर्ने, ठगिने र बेचिने सम्भावना बढी हुन्छ।

_x000D_ _x000D_

तुलनात्मक रुपमा वैदेशिक रोजगार विभागबाट इजाजत पाएका म्यानपावर कम्पनीबाट विदेश जाने महिलाभन्दा दलालको पछि लागेर भारतको बाटो हुँदै जाने, व्यक्तिगत श्रम स्वीकृति लिएर जाने, भिजिट वा अन्य भिसामा गएर लुकिछिपी काम गर्ने महिला बढी जोखिममा पर्ने गरेको पाइन्छ।

max tiger cn

max tiger cn
tvs-dashain-2083

tvs-dashain-2083
_x000D_ _x000D_

वैदेशिक रोजगार विभागको तथ्यांकअनुसार महिलाको संस्थागत श्रम स्वीकृति भन्दा व्यक्तिगत श्रम स्वीकृति बढी हुनु र विभागमा पर्ने उजुरीमा महिलाको संख्या अति नै न्यून हुनुले उनीहरु बेचबिखनमा पर्ने, बन्धक बनाइने तथा सम्पर्कविहीन रुपमा विदेशी भूमिमा आर्थिक, मानसिक तथा शारीरिक शोषणमा पर्ने गरेको देखाउँछ।

_x000D_ _x000D_

वैदेशिक रोजगारी महिलाको लागि अभिशाप नै भन्न भने मिल्दैन। आर्थिक अवस्था कमजोर भएका, घरेलु हिंसाको चपेटामा परेका, श्रीमान्ले छोडेर बालबच्चासहित बिचल्लीमा परेका कतिपय महिलाले वैदेशिक रोजगारीमा गई आफ्नो र बच्चाको जीवन धानेका छन्। आफू परदेशिएर घरमा भरथेग गर्ने महिलाका गर्विला कथाले वैदेशिक रोजगारीलाई महिलाको सशक्तीकरण तथा आत्मनिर्भरताको पक्षबाट हेर्न बाध्य बनाउँछ।

_x000D_ _x000D_

विशेषगरी घरेलु कामदारको रुपमा नेपाली महिलाको बढी माग हुने खाडी मुलुकमा नै हो। तर महिलामाथि चरम शोषण हुन थालेपछि महिलाको सुरक्षालाई मध्यनजर राख्दै सरकारले हाल खाडी मुलुकमा महिला घरेलु कामदार पठाउन रोक लगाएको छ। तर, अनेक बाटाहरु अपनाउँदै नेपाली महिला घरेलु कामदारका रुपमा खाडी मुलुकमा गइरहेकै छ।

_x000D_ _x000D_

अहिले महिलालाई जुन बाटोबाट खाडी मुलुक पुर्‍याइने गरिएको छ, त्यो उनीहरुका लागि झनै असुरक्षित छ। यसले महिला बेचबिखनलाई बढावा दिइरहेको छ। यो कार्यलाई निषेध गर्न सरकारले घरेलु कामदारमा पठाउनै रोक लगाउनुभन्दा जुन देशमा नेपाली महिला घरेलु कामदारको माग छ ती देशसँग श्रम सम्झौता गर्ने, महिला कामदार पठाउन सम्बन्धित निकायबीच समन्वय तथा सहजीकरण गर्ने, त्यसको नियमन गर्ने, संस्थागत रुपमा पठाउन प्रोत्साहन गर्ने जस्ता कार्यहरु गर्नु जरुरी देखिन्छ।

_x000D_ _x000D_
_x000D_

घरेलु कामदारबाहेक क्लिनर, सेल्स गर्ल, केयर गिभर, वेटरलगायतका काममा पनि महिलाहरु खाडी तथा मलेसिया जाने गरेका छन्।

_x000D_
_x000D_ _x000D_

वैदेशिक रोजगारीमा जान पाउने क्राइटेरिया तोकी जाने व्यक्तिलाई जिम्मेवार बनाएर पठाउन सके महिलाहरु लुकेर जाने क्रम कम हुने र यसले मानव बेचबिखनमा नियन्त्रण गर्न सकिने विश्वास गर्न सकिन्छ। 

_x000D_ _x000D_

घरेलु कामदारबाहेक महिलाहरु क्लिनर, सेल्स गर्ल, केयर गिभर, वेटरलगायतका काममा खाडी तथा मलेसिया जाने गरेका छन्। सिलाइकटाइको काममा भने जोर्डन जाने गरेका छन्।

_x000D_ _x000D_

आफनो रुचीको काम जुनसुकै ठाउँमा गएर गर्न पाउनु नेपाली महिलाको संवैधानिक हक हो। तर यसो भन्दैमा जोखिम र चुनौतीको विश्लेषण राज्यले मात्र होइन, व्यक्ति स्वयंले पनि गर्नु पर्दछ।

_x000D_ _x000D_

सरकारबाट इजाजत पाएका संस्था मार्फतमात्र वैदेशिक रोजगारीमा जाने, पठाउने संस्थाको सम्पूर्ण जानकारी राख्ने, आफू जाने कम्पनीको आधिकारिकता बुझ्ने,  सम्पूर्ण कागजात तथा सम्बन्धित निकायका सम्पर्क नम्बर घरपरिवारलाई छोडेर जाने गर्‍यो भने विदेश जाने महिला धेरै हदसम्म सुरक्षित हुन सक्छन्।

_x000D_ _x000D_

(भट्टराई श्रम, राेजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयकी सहसचिव हुन्।)

प्रकाशित मिति: मंगलबार, असोज ९, २०७५  ०८:२७

नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो, सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा पठाउनु होला।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
64x64
नेपाल लाइभ
Nepal’s independent digital media. Offers quick current affairs update, analysis and fact-based reporting on politics, economy and society. http://nepallive.com
लेखकबाट थप
डिकवेलाको अर्धशतकमा सुदूरपश्चिमलाई हराउँदै लुम्बिनी एनपीएलको फाइनलमा
स्थानीय निर्वाचनको तयारी र संगठन परिचालन एमालेको राष्ट्रिय भेलाको मुख्य एजेन्डा
निरन्तर ओरालो लागेको सुनको मूल्य कतिसम्म पुग्छ ?
सम्बन्धित सामग्री
छठ घाटमा राजनीतिक उपस्थिति : ‘भक्ति’ कि ‘शक्ति’ को खोजी यस वर्ष छठको रौनकले मधेसका घाटलाई तताएन मात्र बरु काठमाडौं खाल्डोको सिंहदरबार वरिपरिकेन्द्रित कोलाहल पनि केही दिनका लागि मथ्थर भयो ।... सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
रावणका दश शिरदेखि लुसिफरको पतनसम्मः नेपालको राजनीतिमा शक्ति र अहंकार सरकारको हरेक निर्णयको विरोध गर्नु प्रतिपक्ष हुनु होइन, त्यस्तै सरकारका हरेक निर्णयलाई समर्थन गर्नु पनि लोकतान्त्रिक जिम्मेवारी होइन।... आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
लोकपर्व छठ र यसका विभिन्न महत्वहरु संसारका लगभग सबै संस्कृतिमा सूर्य उपासनाको महत्वपूर्ण स्थान रहि आएको छ तर भारत र नेपालको भोजपुरी र मैथिली भाषी क्षेत्रमा सूर्य उपासन... आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
ताजा समाचारसबै
पशुपति गौशाला धर्मशाला पशुपतिमै फिर्ता, जिल्ला र उच्च अदालतको फैसला सर्वोच्चबाटै सदर मंगलबार, मंसिर १, २०८३
डिकवेलाको अर्धशतकमा सुदूरपश्चिमलाई हराउँदै लुम्बिनी एनपीएलको फाइनलमा मंगलबार, मंसिर १, २०८३
स्थानीय निर्वाचनको तयारी र संगठन परिचालन एमालेको राष्ट्रिय भेलाको मुख्य एजेन्डा मंगलबार, मंसिर १, २०८३
निरन्तर ओरालो लागेको सुनको मूल्य कतिसम्म पुग्छ ? मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सुदूरपश्चिमका कप्तान दीपेन्द्रद्वारा रेकर्ड : हिर्काए ३ अर्धशतक मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सबै हेर्नुहोस
भिडियो ग्यालरीसबै
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ)
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ)
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड बिहीबार, साउन २८, २०८३
लेखा समितिको बैठक (लाइभ)
लेखा समितिको बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ)
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
सबै हेर्नुहोस
ट्रेण्डिङ
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
स्कुटर दुर्घटनामा दुई जनाकाे मृत्युु सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
शेख हसिनाको गृहजिल्ला गोपालगञ्जमा हिंसा र प्रदर्शन चर्कियो सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
मोटरसाइकल दुर्घटनामा एक जनाको मृत्यु सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
लोहोरो प्रहारबाट श्रीमतीको मृत्यु, श्रीमान पक्राउ मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सबै हेर्नुहोस
अन्तर्वार्ता
लुम्बिनी लायन्सलाई अझ बलियो बनाउँदै नेपाली क्रिकेटमा योगदान दिन चाहन्छौँ : अध्यक्ष जिसी नेपाल लाइभ
दरबारको दशैं सधैं सम्झिरहन्छु : आनन्द कार्की [दशैं वार्ता] नेपाल लाइभ
दशैंमा स्वास्थ्यको ख्याल राखौं, सन्तुलित खाना खाउँ नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
विचारसबै
छठ घाटमा राजनीतिक उपस्थिति : ‘भक्ति’ कि ‘शक्ति’ को खोजी धर्मेन्द्र झा
रावणका दश शिरदेखि लुसिफरको पतनसम्मः नेपालको राजनीतिमा शक्ति र अहंकार सुरेश गिरी
लोकपर्व छठ र यसका विभिन्न महत्वहरु आनन्द अस्तित्व
विश्वव्यापी बन्दै छठ पर्व नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
ब्लग
आईजीपी प्रकरणः दोहोरिएला रुक्मांगद कटवाल काण्ड? शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
राइड शेयरिङमा मनपरी भाडा र असमान प्रतिस्पर्धा शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
भिन्तुना आन्दोलनः म्हपुजाको दिन प्रधानमन्त्री उपस्थित भएको त्यो क्षण मंगलबार, कात्तिक २४, २०८३
सबै हेर्नुहोस
लोकप्रिय
विरोध हुँदाहुँदै सूचना प्रकाशन शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
पृथ्वी राजमार्गसहित दुई सडकखण्ड अवरुद्ध शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
माइक्रोबस दुर्घटनामा १० जनाको मृत्युु, पाँच घाइते बिहीबार, कात्तिक २६, २०८३
इनम कनेक्सन : कांग्रेस नेता उमेश श्रेष्ठका भाई पक्राउ शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
सबै हेर्नुहोस
Nepal Live
Nepal Live

सम्पर्क ठेगाना

Nepal Live Publication Pvt. Ltd.,
Anamnagar, Kathmandu, Nepal

DEPARTMENT OF INFORMATION
AND BROADCASTING
Regd Number :

1568/ 076-077
अध्यक्ष : अनिल न्यौपाने
प्रधान सम्पादक : राम प्रसाद दाहाल

टेलिफोन

News Section: +977-1-5705056
Account : +977-1-5705056
Sales & Marketing: 9841877998 (विज्ञापनका लागि मात्र)
Telephone Number: 01-5907131

ईमेल

[email protected]
[email protected]

मेनु

  • गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • बिजनेस लाइभ
  • ईन्टरटेनमेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • महाधिवेशन विशेष
  • अभिलेख
  • कोरोना अपडेट
  • स्थानीय निर्वाचन
  • प्रतिनिधि सभाकाे निर्वाचन
  • युनिकोड
Nepal Live

सूचना विभाग दर्ता नं.

१५६९/०७६-७७

ईमेल

[email protected]
© 2026 Nepal Live. All rights reserved. Site by: SoftNEP
सर्च गर्नुहोस्