काठमाडौं– चौथो बिम्स्टेक सम्मेलनमा सहभागी हुन नेपाल आउने भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको सुरक्षामा भारतीय विशेष तालिमप्राप्त सैन्य दस्ता सहभागी हुने भएका छन्।
कति संख्यामा सुरक्षा फौज नेपाल आउने नखुलाइए पनि प्रधानमन्त्री मोदीमाथिको सुरक्षा संवेदनशिलतालाई मध्यनजर गर्दै विशेष तालिम प्राप्त सैन्य दस्ता नेपाल आउन लागेको स्रोत बताउँछ। मोदीको भ्रमणलाई लिएर भारतबाट ३ वटा बुलेट प्रुफ गाडी यसअघि नै नेपाल ल्याइसकिएको छ।
यस अघि गत बैसाखमा मोदी नेपाल आउँदा पनि उनको सुरक्षाको लागि भारतीय सैनिक नै खटिएका थिए।
सम्मेलन आयोजना गर्ने जिम्मेवारी पाएको नेपालले विशिष्ट विदेशी पाहुनाहरुको सुरक्षा व्यवस्थाका लागि ४ तहको घेरा बनाइएको छ। तर, अन्य राष्ट्रप्रमुखहरुलाई नेपाली सुरक्षा अंगले नै सुरक्षा दिइरहेको अवस्थामा भारतीय प्रधानमन्त्रीको हकमा भने त्यस्तो लागु नहुनुले नेपालको सुरक्षा प्रणालीमा भारत विश्वस्त नहुनु तथा भारतले नेपाललाई हेर्ने प्रवृत्तिसमेत प्रकाशमा आएको चर्चा हुन थालेको छ।
यसअघिको भ्रमणमा पनि मोदीको सुरक्षार्थ ४५ जना भारतीय विशेष सुरक्षा फाैज खटिएकोमा व्यापक आलोचना भएको थियो।
नेपाली सेनाको मनोबल घट्न सक्ने चिन्ता
नेपाली सेनाका एक पूर्व रथीले नेपालमा आयोजना हुने अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनमा नेपाली सैनिकलाई सुरक्षा व्यवस्थाको सम्पूर्ण जिम्मा नदिँदा सैनिकहरुको मनोबल घट्न सक्ने बताउँछन्। गत जेठ महिनामा सिंगापुरमा आयोजना भएको अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र उत्तर कोरियाका नेता किम जोङ उनबीचको पहिलो शिखर वार्ताको सुरक्षा व्यवस्थाको जिम्मा नेपालका गोर्खा सैनिकले पाएका थिए। पूर्व रथी प्रश्न गर्छन्, ‘विदेशमा आफ्नो कार्यदक्षता देखाउन सक्ने नेपाली सैनिकले आफ्नै देशमा भने अवसर किन नपाउने?’
तत्कालिन भारतीय उप–राष्ट्रपति मोहमद हामिद अन्सारीले २०१६ को फेब्रुअरीमा ब्रुनाई भ्रमणका अवसरमा ब्रुनाई सरकार समक्ष त्यहाँको राजपरिवारले सुरक्षाका निम्ति चाहेको अवस्थामा भारतीय गोर्खा रेजिमेन्ट पठाउन आफ्नो सरकार तयार रहने प्रस्ताव गरेका थिए। ब्रुनाइको राजपरिवारलाई ब्रिटिस गोर्खा सैनिकले सुरक्षा प्रदान गर्दै आएको छ।
पछिल्लो समय छिमेकी राष्ट्रहरुसँगै पनि मुलुकको कूटनीति खुम्चिँदै जाँदाको परिणामस्वरुप हाम्रो स्रोत, साधन र सामथ्र्य अरुले नै सञ्चालन गरेर त्यसको फाइदा लिइरहेको प्रति हुन थालेको छ। ‘गोर्खा सैनिक’को विश्वमा विशिष्ट छवि छ। त्यही छविका कारण उनीहरुको माग विश्व सुरक्षामा अधिक पनि छ। तर नेपालमा आयोजना हुने कार्यक्रममा नेपाली सैनिकको सिप र कौशलको प्रयोग नगरिनु दुःखद पक्ष हो।
‘गोर्खा सैनिक’ नेपालका सन्दर्भमा ‘सफ्ट पावर’को काम गर्न सक्ने माध्यम हो। त्यसतर्फ नेपालको ध्यान नजाँदा नेपाली सुरक्षा बलको राष्ट्रिय रुपमा कदर नभएको सुरक्षाविद् उमेश भटट्राई बताउँछन्। उनले भने, ‘मोदी विश्व कै सुरक्षा खतरा भएका नेता हुन्। तर, त्यसका वाबजुद नेपाली सेना नेपाली भूमिमा सुरक्षा प्रदान गर्न सक्ने हौसियत राख्दछ।’
पशुपतिमा ओली र मोदीले धर्मशालाको उद्घाटन गर्ने
बिम्स्टेक सम्मेलनमा सहभागी हुन मोदी बिहीबार बिहान नेपाल आउने कार्यक्रम रहेको छ। बिम्स्टेक सम्मेलनमा सहभागी हुन आएपनि मोदीको नेपाल बसाइका अवसरमा नेपाल सरकार र भारत सरकार बीच सहयोगका दुई क्षेत्रमा सहमति हुने कार्यतालिका छ।
यस्तै, नेपालका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीले पशुपतिस्थित भारतीय लगानीमा निर्माणाधीन धर्मशालाको शुक्रबार उद्घाटन गर्ने कार्यक्रम रहेको छ। नेपाल सरकारले बिम्स्टेक सम्मेलनमा सहभागी हुन नेपाल आउने विदेशी पाहुनाको सम्मानमा आयोजना गर्ने ‘रिट्रिट’अघि धर्मशालाको उद्घाटन गर्ने कार्यक्रम रहेको परराष्ट्र मन्त्रालयका एक अधिकारीले बताए।
मोदीको पहिलो नेपाल भ्रमणको अवसरमा पशुपतिनाथ क्षेत्रमा भारतीय लगानीमा धर्मशाला निर्माण गर्ने बताएका थिए। पहिलो पटक २०७१ सालमा नेपाल आएका भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीको यो चौथो नेपाल भ्रमण हुने छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।