काठमाडौं– रोजगारीमा दक्षिण कोरिया जाने नेपाली कामदारको संख्यामा वृद्धि भएपनि त्यहाँबाट भित्रिने रेमिट्यान्स भने खासै बढेको छैन।
विगत १० वर्षमा करिब ५४ हजारभन्दा बढी नेपाली कामदार भाषा परीक्षा उत्तीर्ण गरी रोजगारीका लागि कोरिया पुगेका छन्। रोजगार अनुमति प्रणली (इपिएस) अन्तर्गत रोजगारीका लागि वार्षिक करिब एक हजार नेपाली युवा कोरिया जाने गरेको इपिएस कोरिया शाखाले जनाएको छ।
पछिल्लो समय कोरिया गएका नेपाली कामदारले पाउने पारिश्रमिक अनुसारकै रकम पठाउने हो भने पनि वर्षमा अन्य देशको तुलनामा धेरै रेमिट्यान्स नेपाल भित्रिनुपर्ने इपिएस कोरिया शाखाका सूचना अधिकारी शोभाकार भण्डारीले बताए।
‘कोरियाबाट कम्तिमा वर्षको ३०–४० अर्ब रुपैयाँ भित्रिनुपर्नेमा त्यसको एक तिहाइमात्र रेमिट्यान्स भित्रिने गरेको छ। कोरियामा कार्यरत कामदारले हुन्डीबाट रेमिट्यान्स पठाउने गरेको प्रष्ट हुन्छ।’, उनले भने, ‘कोरिया गएका नेपाली कामदारको मासिक न्यूनतम तलब एक लाख ५० हजार रुपैयाँ तोकिएको छ। कमाइअनुसारको रेमिट्यान्स उनीहरुले वैधानिक तवरले पठाएको पाइँदैन।’
भाषा परीक्षा उत्तीर्ण गरेर कोरिया गएका कामदार र उनीहरूले प्राप्त गर्ने न्यूनतम पारिश्रमिकलाई आधार मान्दा पनि रेमिट्यान्स धेरै बढ्नुपर्ने भण्डारीको तर्क छ।
नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार पछिल्लो ४ वर्षमा भित्रिएको रेमिट्यान्सको तथ्यांक हेर्ने हो भने कोरिया जाने कामदारले कमाइअनुसारको रेमिट्यान्स वैधानिक तवरबाट नेपाल पठाएको देखिँदैन।
कोरियाको रेमिट्यान्स आप्रवाहमा लगातार गिरावट
आर्थिक वर्ष २०७१/७२ मा कुल रेमिट्यान्समा कोरियाको योगदान १.७ प्रतिशतमात्र थियो। त्यसभन्दा अघिल्लो वर्ष पनि कोरियाबाट भित्रिएको रेमिट्यान्स एक प्रतिशतभन्दा कम रहेको राष्ट्र बैकको तथ्यांकमा उल्लेख छ।

आर्थिक वर्ष २०७२/७३ मा नेपालले प्राप्त गरेको कुल रेमिट्यान्समा कोरियाको योगदान १.६ प्रतिशत थियो। राष्ट्र बैंकका अनुसार आर्थिक वर्ष २०७३/७४ मा नेपालले प्राप्त गरेको कुल रेमिट्यान्समा कोरियाको योगदान १.५ प्रतिशत मात्र रहेको देखिन्छ। त्यस्तै, गत आर्थिक वर्ष २०७४/७५ सम्म आइपुग्दा रेमिट्यान्स आप्रवाह घट्ने क्रम रोकिएन। अघिल्लो आर्थिक वर्षको तुलनामा गत आर्थिक वर्षमा ०.२ प्रतिशतले गिरावट आएको छ।
आर्थिक वर्ष २०७४/७५ मा नेपालमा करिब ७ खर्ब ५५ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी रेमिट्यान्स भित्रिएको बैंकको तंथ्याकमा उल्लेख छ। गत वर्षको तुलनामा करिब ६० अर्ब बढी रेमिट्यान्स भित्रिएको हो। अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०७३/०७४ मा ६ खर्ब ९५ अर्ब रुपैयाँ भन्दा बढी राजश्व भित्रिएको देखिन्छ।
विगत चार वर्षदेखि विदेशबाट भित्रिने रेमिट्यान्समा वृद्धि भइरहेको छ भने कोरियाबाट आउने रेमिट्यान्समा भने वार्षिक रुपमै गिरावट आइरहेको बैंकले जनाएको छ।
मलेसिया र खाडीका ६ देशको ठुलो हिस्सा
श्रम स्वीकृति लिएर रोजगारीमा जाने कामदारमध्ये करिब ९० प्रतिशत खाडी मुलुक र मलेसिया जाने गरेको वैदेशिक रोजगार विभागले जनाएको छ। त्यसकारण पनि नेपालमा भित्रिने रेमिट्यान्सको ठूलो हिस्सा यीनै मुलुकले धानेका छन्।
आर्थिक वर्ष २०७४/७५ मा सबैभन्दा बढी रेमिट्यान्स मलेसियाबाट भित्रिएको थियो। मलेसियाबाट भित्रिएको रेमिट्यान्स कुल रेमिट्यान्सको २९ प्रतिशत हुन आउँछ।

मलेसियापछि धेरै रेमिट्यान्स कतारबाट भित्रिएको छ। कुल हिस्सामध्ये कतारबाट २८ दशमलब ८, युएईबाट १६ दशमलब ८, साउदी अरबबाट ११ दशमलब ४, कुवेतबाट ४ दशमलब ९, बहराइनबाट १ दशमलब ४ र दक्षिण कोरियाबाट १ दशमलब ३ प्रतिशत रेमिट्यान्स नेपाल भित्रिएको छ। सबैभन्दा कम रेमिट्यान्स कोरियाबाट भित्रिएको देखिन्छ।
हुन्डीमार्फत ४० प्रतिशत रेमिट्यान्स
हुन्डीमार्फत ४० प्रतिशत रेमिट्यान्स नेपाल आउने गरेको राष्ट्र बैंकको अनुमान छ। हुन्डीमार्फत रकम पठाउँदा कम खर्च लाग्ने भएकोले पनि धेरै कामदारले यही तरिका अपनाउने गरेको बैंकले जनाएको छ।
हुन्डीमार्फत सबैभन्दा बढी रकम कोरियाबाट भित्रिने गरेको सरकारको अनुमान छ। कोरिया जाने कामदारलाई अनिवार्य रुपमा बैक खाता व्यवस्था भएपनि बैकमार्फत रेमिट्यान्स नपठाउने गरेको शाखाको भनाइ छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।