काठमाडौं- बुधबार थप चार प्रदेशमा मुख्यमन्त्री नियुक्त भएसँगै सातै वटा प्रदेशले नयाँ मुख्यमन्त्री पाएका छन्। बुधबार मधेस प्रदेश, लुम्बिनी प्रदेश, कर्णाली प्रदेश र सुदूरपश्चिम प्रदेशले मुख्यमन्त्री पाएका हुन्।
यसअघि गत पुस २४ गते प्रदेश १ र पुस २५ गते बागमती र गण्डकी प्रदेशमा नयाँ मुख्यमन्त्री नियुक्त भएका थिए। ती तीन प्रदेशमा क्रमशः हिक्मत कार्की, शालिकराम जम्कट्टेल र खगराज अधिकारी नियुक्त भएका थिए।
बुधबार मधेस प्रदेशमा सरोजकुमार यादव, लुम्बिनी प्रदेशमा लीला गिरी, कर्णालीमा राजकुमार शर्मा र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा राजेन्द्रसिंह रावल मुख्यमन्त्री नियुक्त भएका हुन्।
प्रदेश १ : कार्कीलाई ६० सांसदको समर्थन
प्रदेश १ को मुख्यमन्त्रीमा नेकपा एमाले संसदीय दलका नेता हिक्मत कार्की नियुक्त भएका छन्। प्रदेश प्रमुख परशुराम खापुङले आइतबार कार्कीलाई मुख्यमन्त्री नियुक्त गरेका हुन्।
कार्कीले आइतबार नै एमाले–माओवादीसहित ४ दलको समर्थनमा मुख्यमन्त्री नियुक्तिका लागि दाबी पेस गरेका थिए। कार्कीले एमालेका ४०, माओवादी केन्द्रका १३, राप्रपाका ६ र जसपाका १ गरी ६० जना प्रदेश सांसद्को हस्ताक्षर (समर्थन)सहित मुख्यमन्त्रीमा दाबी पेस गरेका थिए।
कार्कीले सोमबार प्रदेश प्रमुखबाट पद तथा गोपनीयताको शपथ लिएका थिए। साथै, कार्कीले एमालेका तीलकुमार मेन्याङ्बो, राप्रपाका भक्तिप्रसाद सिटौला र जसपाका निर्मला लिम्बुलाई मन्त्री बनाएका छन्। तर, उनीहरुलाई मन्त्रालय तोकिएको छैन।
प्रदेश प्रमुख खापुङले पुस १७ गते संविधानको धारा १६८ को उपधारा (२) बमोजिम पुस २४ गते बेलुकी ५ बजेभित्र मुख्यमन्त्रीमा दाबी पेस गर्न आह्वान गरेका थिए। सोहीअनुसार कार्कीले आइतबार ५ बज्नुअघि नै एमाले, माओवादी केन्द्र, राप्रपा र जसपाको समर्थनमा दाबी पेस गरेका थिए।
मुख्यमन्त्रीका लागि प्रदेश १ मा न्युनमत ४७ सिटको आवश्यकता पर्छ। प्रदेश १ सभामा ९३ सांसद छन्।
कार्की गत पुस १० गते सर्वसम्मत रुपमा एमाले संसदीय दलको नेतामा चयन भएका थिए। त्यसदिन बसेको एमालेको नवनिर्वाचित प्रदेश सभा सदस्यको भेलामा तिलकुमार मेन्याङ्बोको प्रस्ताव र रेवतीरमण भण्डारीको समर्थनमा उनी संसदीय दलको नेता चयन भएका थिए।
कार्की प्रदेश १ को पूर्वआन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्री समेत हुन्। त्यस्तै, उनी एमालेको स्थायी कमिटी सदस्य समेत हुन्। मंसिर ४ गते सम्पन्न प्रदेश सभा निर्वाचनमा उनी झापा- ५ (१) बाट निर्वाचित भएका थिए।
माओवादी केन्द्रले पनि यो प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा दाबी गरेको थियो। तर अन्तिममा एमालेले लिने सहमति भएसँगै कार्कीको लागि बाटो खुलेको हो।
मधेस प्रदेशः यादवलाई ६३ सांसदको समर्थन
मधेस प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा सरोजकुमार यादव नियुक्त भए। जसपाबाट निर्वाचित यादवले बुधबार नै एमाले (२३), जनता समाजवादी पार्टी (१६), जनमत पार्टी (१३), माओवादी केन्द्र (७), राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (१), नागरिक उन्मुक्ति पार्टी (१) र स्वतन्त्र सांसदहरु सुरिता साह र अनुरुध सिंहको समर्थनमा मुख्यमन्त्रीमा दाबी पेश गरेका थिए। १०७ सदस्यीय मधेस प्रदेशमा मुख्यमन्त्रीमा दाबी गर्नका लागि न्यूनतम ५४ सांसद आवश्यक पर्छ। यादवले दाबी पेश गर्दा ६३ सांसदको समर्थन पाएका छन्।
यसअघि, मधेस प्रदेशका प्रमुख हरिशंकर मिश्रले गत पुस २२ गते मुख्यमन्त्रीमा दाबी पेश गर्न पुस २८ गते (बिहीबार) सम्मका लागि समय दिएका थिए। यादवले दाबी पेश गरेपछि प्रदेश प्रमुख मिश्रले बुधबार नै नियुक्त गरेका हुन्।
संघीय सरकारका साझेदार दलहरुबीच पुस २४ गते भएको सहमति अनुसार यो प्रदेशको सरकारको नेतृत्व जसपा र जनमत पार्टीले आलोपालो गर्नेछन्। पहिलो चरणमा जसपाले पालो पाएको हो।
मुख्यमन्त्री नियुक्त भएका यादव गत पुस २५ गते जसपाको संसदीय दलको नेता चयन भएका थिए। मधेस प्रदेशका निवर्तमान मुख्यमन्त्री लालबाबु राउत र यादव आकांक्षी भएपछि संसदीय दलको नेताका लागि निर्वाचनको तयारी अगाडि बढेको थियो। दुवैले उम्मेदवारी पनि दिएका थिए। तर पछि राउतले आफ्नो उम्मेदवारी फिर्ता लिएर यादवलाई समर्थन गरेपछि यादव नै चयन भएका थिए।
यादव मधेस प्रदेशका दोस्रो मुख्यमन्त्री हुन्। प्रदेश सभाको अघिल्लो कार्यकालमा राउत पूर्ण अवधि मुख्यमन्त्री बनेका थिए।
मंसिर ४ गते सम्पन्न प्रदेश सभा निर्वाचनमा यादव बारा- १ (ख) बाट निर्वाचित भएका थिए। उनले कांग्रेस उम्मेदवार नागेन्द्रप्रसाद कानुलाई पराजित गरेका हुन्। उनी २०७४ को प्रदेश सभा निर्वाचनमा तत्कालीन राजपाबाट निर्वाचित भएर सभामुखको भूमिका निर्वाह गरेका थिए।
मुख्यमन्त्री नियुक्त भएपछि यादवले मधेस प्रदेशमा धेरै चुनौतीहरु रहेको भन्दै सबैसँग मिलेर त्यसलाई समाधान गर्ने बताए। आफ्नो पार्टीको एकल सरकार नभएकोले भन्दै उनले चुनौती समाधान र भ्रष्टाचारीलाई कारबाही गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे।
बागमती प्रदेश : जम्कट्टेललाई ७० सांसदको समर्थन
माओवादी केन्द्रका जम्कट्टेलले सोमबार एमाले, माओवादी केन्द्र, राप्रपा, एकीकृत समाजवादी र हाम्रो नेपाली पार्टीको समर्थनसहित सोमबार मुख्यमन्त्रीमा दाबी पेश गरेका थिए। ती सबै पार्टीको गरी उनलाई ७० सांसदको समर्थन देखिन्छ। ११० सदस्यीय बागमती प्रदेश सभामा मुख्यमन्त्रीमा दाबी गर्नका लागि न्यूनमत ५६ सांसदको समर्थन आवश्यक पर्छ।
संघमा एकीकृत समाजवादीले प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड‘लाई विश्वासको मत दिने वा नदिनेबारे प्रष्ट निर्णय नगर्दै बागमती प्रदेशमा भने मुख्यमन्त्रीमा जम्कट्टेलाई समर्थन जनाएको थियो।
उनी पुस १६ गते संसदीय दलको नेतामा चयन भएका थिए। त्यस दिन काठमाडौंमा बसेको माओवादी केन्द्रको संसदीय दलको बैठकले उनलाई सर्वसम्मत रुपमा संसदीय दलको नेतामा चयन गरेको हो।
प्रदेश संसदीय दलको नेताका लागि माओवादी केन्द्रका बागमती प्रदेशका अध्यक्ष सरल सहयात्रीको पनि दाबी थियो। उनले चुनावको तयारी पनि गरेका थिए। तर, चुनावै नगराई जम्कट्टेललाई संसदीय दलको नेता बन्ने वातावरण बनाइएको थियो।
जम्कट्टेल सोही प्रदेशका पूर्वआन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्री समेत हुन्। उनी यो प्रदेशका चौंथो मुख्यमन्त्री हुन्। यसअघि यस प्रदेशमा डोरमणि पौडेल, अष्टलक्ष्मी शाक्य र राजेन्द्र पाण्डे मुख्यमन्त्री भइसकेका छन्।
मंसिर ४ मा सम्पन्न प्रदेश सभा निर्वाचनमा जम्कट्टेल धादिङ- १ (ख) बाट प्रदेश सभामा सदस्यमा निर्वाचित भएका थिए।
गण्डकी प्रदेश : अधिकारीलाई ३३ सांसदको समर्थन
नेकपा एमालेका खगराज अधिकारीले सोमबार एमाले, माओवादी केन्द्र, राप्रपा र स्वतन्त्र (दीपक मनाङे)को समर्थनसहित दिउँसो साढे २ बजे मुख्यमन्त्रीमा दाबी पेश गरेका थिए। ती सबैगरी उनलाई ३३ सांसदको समर्थन देखिन्छ। ६० सदस्यीय गण्डकी प्रदेश सभामा मुख्यमन्त्रीमा दाबी गर्नका लागि न्यूनमत ३१ सांसदको समर्थन आवश्यक पर्छ।
संघीय गृहमन्त्री समेत भइसकेका अधिकारी यसपटक मुख्यमन्त्री बन्ने लक्ष्यसहित प्रदेश सभा सदस्यका लागि निर्वाचन लडेका थिए। उनी कास्की- १ (क) बाट निर्वाचित भएका हुन्। उनी एमालेको संगठन विभाग प्रमुख पनि हुन्।
अधिकारी गत पुस १० गते संसदीय दलको नेतामा चयन भएका थिए। त्यसदिन बसेको संसदीय दलको बैठकमा लिलाबहादुर थापाले अधिकारीलाई संसदीय दलको नेता बनाउन प्रस्ताव गरेका थिए। त्यस्तै, रोशन गाहा मगरले समर्थन गरेका थिए। बैठकले उनलाई सर्वसम्मत रुपमा संसदीय दलको नेतामा चयन गरेको थियो।
अधिकारी गण्डकी प्रदेशका तेस्रो मुख्यमन्त्री हुन्। यसअघि सो प्रदेशमा पृथ्वीसुब्बा गुरुङ र कृष्णचन्द्र पोखरेल मुख्यमन्त्री भइसकेका छन्।
अधिकारीले सोमबार नै पद तथा गोपनियताको शपथ लिएका छन्। साथै, तीन मन्त्री नियुक्त गरेका छन्। उनीहरुले पनि शपथ लिएका छन्। उनीहरुको मन्त्रालय भने तोकिएको छैन। शपथ लिनेहरुमा एमालेबाट सीता सुन्दास, माओवादी केन्द्रबाट हरि चुमान र राप्रपाबाट पञ्चराम गुरुङ छन्।
लुम्बिनी प्रदेश : गिरीलाई ५८ सांसदको समर्थन
लुम्बिनी प्रदेशका मुख्यमन्त्रीमा लीला गिरी नियुक्त भएका छन्। एमालेबाट निर्वाचित गिरीले बुधबार नै मुख्यमन्त्रीमा दाबी पेश गरेका थिए।
गिरीले एमाले (२९), माओवादी केन्द्र (१०), राप्रपा (४), नागरिक उन्मुक्ति पार्टी (४), जनता समाजवादी पार्टी (३) लोसपा (३) र स्वतन्त्र सांसद्हरु सुरुल पुन र खड्ग बस्नेतको समर्थनमा मुख्यमन्त्रीमा दाबी पेश गरेका हुन्। उनलाई ५८ सांसदको समर्थन रहेको देखिन्छ। ८७ सदस्यीय लुम्बिनी प्रदेश सभामा मुख्यमन्त्रीमा दाबी गर्नका लागि न्यूनमत ४४ सांसदको समर्थन आवश्यक पर्छ।
संघीय सरकारका साझेदार दलहरुबीच गत पुस २४ मा लुम्बिनी प्रदेशमा एमालेले नै पाँच वर्ष सरकारको नेतृत्व गर्ने सहमति गरेका थिए। त्यसप्रति माओवादीका प्रदेश नेताहरुले असन्तुष्टि जनाएका थिए। बुधबार एमाले र माओवादीका प्रदेश नेताहरुले बराबर कार्यकाल आधाआधा सरकारको नेतृत्व गर्ने मौखिक सहमति गरेको बताइएको छ।
लुम्बिनी प्रदेशका प्रमुख अमिक शेरचनले गते पुस २१ गते मुख्यमन्त्रीमा दाबी पेश गर्नका लागि पुस २७ सम्मको समय दिएका थिए। गिरीले समयभित्रै दाबी पेश गरेपछि शेरचनले बुधबार नै मुख्यमन्त्री नियुक्त गरेका हुन्।
गिरी २०७९ पुस १७ गते संसदीय दलको नेतामा चयन भएका थिए। त्यस दिन दाङको देउखुरीमा बसेको एमाले संसदीय दलको बैठकले गिरीलाई सर्वसम्मत दलको नेता चयन गरेको हो।
मंसिर ४ मा सम्पन्न प्रदेश सभा निर्वाचनमा गिरी रुपन्देही- २(१) बाट निर्वाचित भएका थिए। उनी शंकर पोखरेल मुख्यमन्त्री भएका बेलामा लुम्बिनी प्रदेशको उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण मन्त्री भएका थिए।
उनी लुम्बिनी प्रदेशका चौथो मुख्यमन्त्री हुन्। यसअघि सो प्रदेशमा शंकर पोखरेल दुई पटक मुख्यमन्त्री नियुक्त भएका थिए। उनीपछि कुलप्रसाद केसी मुख्यमन्त्री भएका थिए।
कर्णाली प्रदेश : शर्मालाई २५ सांसदको समर्थन
कर्णाली प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा राजकुमार शर्मा नियुक्त भएका छन्। माओवादी केन्द्रबाट निर्वाचित शर्माले बुधबार नै मुख्यमन्त्रीमा दाबी पेश गरेका थिए।
शर्मालाई माओवादी केन्द्र (१३), एमाले (१०), राप्रपा (१) र एकीकृत समाजवादी (१) को समर्थनसहित दाबी पेश गरेका थिए। उनलाई २५ सांसदको समर्थन देखिन्छ। ४० सदस्यीय कर्णाली प्रदेश सभामा मुख्यमन्त्रीमा दाबी गर्नका लागि न्यूनमत २१ सांसदको समर्थन आवश्यक पर्छ।
यसअघि कर्णाली प्रदेशका प्रमुख तिलक परियारले पुस २१ मा मुख्यमन्त्रीमा दाबी पेश गर्नका लागि पुस २७ बेलुका ५ बजेसम्मको समयसीमा दिएका थिए। सोही अनुसार दाबी पेश गरेका शर्मालाई मुख्यमन्त्री नियुक्त गरिएको हो।
संघीय सरकारका साझेदार दलहरुबीच गत पुस २४ मा कर्णाली प्रदेशमा माओवादी केन्द्रले नै पाँच वर्ष सरकारको नेतृत्व गर्ने सहमति गरेका थिए। त्यसप्रति एमालेका प्रदेश नेताहरुले असन्तुष्टि जनाएका थिए। बुधबार एमाले र माओवादीका प्रदेश नेताहरुले बराबर कार्यकाल आधाआधा सरकारको नेतृत्व गर्ने सहमति गरेको बताइएको छ।
शर्मा गत पुस १३ गते नै संसदीय दलको नेतामा चयन भएका थिए। त्यस दिन बसेको ससदीय दलको बैठकले शर्मालाई सर्वसम्मत रुपमा संसदीय दलको नेता चयन गरेको हो। कर्णाली प्रदेशमा माओवादी केन्द्रका सांसदहरु बिन्दमान विष्ट, कृष्ण बहादुर जीसी र दुर्गबहादुर रावत पनि संसदीय दलको नेताको आकांक्षी थिए। तर, अन्तिममा शर्माको नाममा सहमति जुटेको थियो।
शर्मा मंसिर ४ गते सम्पन्न प्रदेश सभा निर्वाचनमा शर्मा रुकुम पश्चिम- १ (२) बाट निर्वाचित भएका थिए।
शर्मा कर्णाली प्रदेशका तेस्रा मुख्यमन्त्री हुन्। कर्णाली प्रदेश सभाको अघिल्लो कार्यकालमा महेन्द्र शाही र जीवनबहादुर शाही मुख्यमन्त्री भएका थिए।
सुदूरपश्चिम प्रदेश : रावललाई २९ सांसदको समर्थन
सुदूरपश्चिम प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा राजेन्द्रसिंह रावल नियुक्त भएका छन्। एमालेबाट निर्वाचित पाठकले बुधबार नै मुख्यमन्त्रीमा दाबी पेश गरेका थिए।
रावलले माओवादी केन्द्र (११), एमाले (१०), नागरिक उन्मुक्ति पार्टी (७) र राप्रपा (१) को समर्थनसहित मुख्यमन्त्रीमा दाबी पेश गरेका थिए। यसरी उनलाई २९ सांसदको समर्थन देखिन्छ। ५३ सदस्यीय सुदूरपश्चिम प्रदेश सभामा सरकार मुख्यमन्त्रीमा दाबी गर्नका लागि न्यूनमत २७ सांसदको समर्थन आवश्यक पर्छ।
यसअघि पुस २० गते प्रदेश प्रमुख देवराज जोशीले पुस २० गते मुख्यमन्त्रीमा दाबी गर्नका लागि पुस २७ बेलुका ५ बजेसम्मको समयसीमा दिएका थिए। सोही अनुसार दाबी पेश गरेका रावललाई मुख्यमन्त्री नियुक्त गरिएको हो।
संघीय सरकारका साझेदार दलहरुबीच गत पुस २४ मा सुदूरपश्चिम प्रदेशमा एमाले र माओवादी केन्द्रले पाँच वर्ष आलोपालो सरकारको नेतृत्व गर्ने सहमति गरेका थिए। सोहीअनुसार पहिलो चरणमा एमालेका रावलले अवसर पाएका हुन्।
रावल गत पुस १६ गते संसदीय दलको नेतामा चयन भएका थिए। त्यस दिन बिहान बसेको संसदीय दलको पहिलो बैठकले रावललाई सर्वसम्मत रुपमा संसदीय दलको नेतामा चयन गरेको थियो।
उनी प्रदेश सभाका समानुपातिक सांसद हुन्। उनी कञ्चनपुरबाट निर्वाचित भएका हुन्।
रावल सुदूरपश्चिम प्रदेशका दोस्रा मुख्यमन्त्री हुन्। प्रदेश सभाको अघिल्लो कार्यकालमा त्रिलोचन भट्टले पूर्ण कार्यकाल मुख्यमन्त्रीको रुपमा बिताएका थिए।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1764146706.png)
-1775575666.png)
