धनगढी– सुदूरपश्चिम प्रदेशको सभामुखका लागि पुष २८ गते निर्वाचन गर्नेगरी मिति तय भइसकेको छ।
नवनिर्वाचित प्रदेश सभा सदस्य तथा ज्येष्ठ सदस्य मानबहादुर रावलले सोमबार बसेको दोस्रो कार्यकालको प्रथम बैठकमा ‘पुस २८ गते दिनको १ बजे सभामुखको निर्वाचन गराउने गरी कार्यतालिका बनाइ सूचना टाँस गर्न’ प्रदेश सभा सचिवालयका सचिवलाई निर्देशन दिए।
सभामुखको निर्वाचन मिति तय भए पनि दलहरुबाट को सभामुख बन्छ भन्ने निश्चित हुन सकेको छैन। प्रदेशमा दलबाट निर्वाचित प्रदेश सभा सदस्यहरुले मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रालयमा नजर पुर्याउनु र केन्द्रको समीकरणको टुङ्गो नलाग्दा दलहरुबाट सभामुखका आकांक्षीहरुको टुङ्गो लाग्न सकेको छैन।
प्रदेशमा सर्वसम्मत ढंगले सभामुख चयन हुने सम्भावना छैन। नेपाली कांग्रेसबाट निर्वाचित मेघराज खडकाले भने, ‘हामी अल्पमत वा बहुमतमा परे पनि सभामुखमा हाम्रो उम्मेदवारी हुनेछ। यहाँ सर्वसम्मत सभामुख चयन हुने छैन।’
प्रदेशमा सबैभन्दा ठूलो दल बनेको कांग्रेसले संसदीय दलको नेता चयन प्रक्रिया अघि नबढाएकोले सभामुख को बन्नेबारे पनि अनिर्णित छ। उनले भने, ‘दलको बैठक बस्न सकेको छैन। हामीले छलफल गरेर नै सभामुख, उपसभामुखको उम्मेदवार टुङ्गो लगाउने छौं।’ उनले सम्भवतः यही हप्ताभित्र कांग्रेसले दलको नेता र सभामुख तथा उपसभामुखको उम्मेदवार टुङ्गो लगाउने बताए।
नागरिक उन्मुक्ति पार्टीका प्रदेश सभामा सात सदस्य निर्णायक हुँदा सरकारको समीकरण कस्तो हुन्छ भन्नेमा पनि दलहरु अनिर्णायक छन्। मुख्यमन्त्रीको दाबीसहित सरकारमा जाने अठोट लिएको उन्मुक्ति केन्द्रको समीकरणमा साथ दिन्छ वा नयाँ समीकरण बनाउँछ भन्ने पनि टुङ्गो छैन।
सो पार्टीका संसदीय दलका नेता रामेश्वर चौधरीले भने, ‘प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा हाम्रो दाबी रहेको छ। म मुख्यमन्त्रीका लागि योग्य पनि छु। त्यहीअनुसार अघि बढ्छौं।’
उन्मुक्ति पार्टीका जिल्ला अध्यक्ष तथा प्रदेश सभा सदस्य कैलाश चौधरीले सभामुख तथा उपसभामुखबारे दलभित्र छलफल नभएको बताए। उनले भने, ‘हाम्रा मागहरु पूरा नभएसम्म सरकारमा नजाने निर्णय भएको छ। सभामुख तथा उपसभामुखमाबारे छलफल गर्छौ। यसबारे केही दिनमै निर्णय हुनेछ।’
नेकपा (एमाले)बाट प्रदेश सभामा निर्वाचित प्रदेश सभा सदस्यले धर्मराज पाठकले भने, ‘हामीले मुख्यमन्त्रीमा दाबी गरिरहेका छौं। केन्द्रको समीकरणको टुङ्गो नलाग्दा यहाँ कुन दलले कुन पद लिनेबारे पनि अनिश्चित भएको छ। केही दिनमै यसबारे केन्द्रले टुङ्गो लगाए पनि सभामुख र उपसभामुख जुन पद पायो दलले सोहीअनुसार उम्मेदवार चयन गर्नेछ।’
केन्द्रको समीकरणका आधारमा प्रदेशमा एमालेले सभामुख पद पाएमा सन्तोषीकुमारी शर्मा (थापा) सम्भावित उम्मेदवार हुने देखिन्छ। सन्तोषी संसदीय दलको उपनेतासमेत हुन्।
नेकपा (माओवादी केन्द्र)का प्रदेश सभा सदस्यहरु पनि केन्द्रको समीकरणको पर्खाइमा छन्। माओवादी केन्द्रबाट प्रदेश सभामा निर्वाचित रमेश धामीले भने, ‘केन्द्रको निर्देशनका आधारमा प्रदेशमा विभाजन गरिएका पदमा हाम्रा प्रदेश सभा सदस्यको उम्मेदवार चयन हुनेछ। अहिलेसम्म सभामुख र उपसभामुख कुन पद पाउने निश्चित नहुँदा दलभित्र छलफल भएको छैन।’ उनले दलभित्र अहिलेसम्म छलफल नहुँदा सभामुख तथा उपसभामुख पदका आकांक्षी नदेखिएको बताए।
प्रदेश सभाको पहिलो कार्यकालमा यस प्रदेशमा मुख्यमन्त्री माओवादी केन्द्र, सभामुख एमाले र उपसभामुख माओवादी केन्द्रको भागमा थियो। केन्द्रको नयाँ समीकरणका आधारमा पनि यस प्रदेशमा मुख्यमन्त्रीको दाबी माओवादी केन्द्रले गरिरहेको छ।
यस्ता छन् सम्भावित ५ समीकरण :
१. केन्द्र समीकरण
केन्द्रको समीकरणलाई कायम गराउन यस प्रदेशमा नागरिक उन्मुक्तिलाई मुख्यमन्त्री पद र अन्यमा माओवादी केन्द्र तथा एमालेमा पद बाँडफाँड गर्दा केन्द्रको समीकरणले स्पष्ट बहुमत पाउने छ। मुख्यमन्त्री उन्मुक्तिले पाएमा एमालेले सभामुख र माओवादी केन्द्रले उपसभामुख पद लिने सम्भावना रहन्छ।
प्रदेशमा यस समीकरणका आधारमा स्पष्ट बहुमत रहेको छ। एमालेका १०, माओवादी केन्द्रका ११, नागरिक उन्मुक्तिका सात र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका एक गरी २९ पुग्छ। ५३ सदस्यीय रहेको यस प्रदेशमा बहुमत पाउन २७ सदस्यीय आवश्यक रहन्छ।
संविधानको धारा ९१ (२)मा सभामुख र उपसभामुख फरक–फरक राजनीतिक दलको प्रतिनिधि हुनुपर्ने भन्ने व्यवस्था गरेको छ।
२. एमाले–माओवादी केन्द्र–एकीकृत समाजवादी–राप्रपा समीकरण
मुख्यमन्त्री माओवादी केन्द्रका बनाएर अन्य पदमा सभामुख तथा उपसभामुख माओवादी केन्द्र र एकीकृत समाजवादी पार्टीलाई बनाइ नयाँ समीकरणबाट पनि प्रदेश सरकार गठन गर्न सकिने देखिन्छ। तर, यस समीकरणमा बहुमत पुर्याउन प्रदेश सभाका स्वतन्त्रतर्फका सदस्यलाई पनि मिलाउनुपर्ने हुन्छ।
एमालेका १०, माओवादी केन्द्रका ११, एकीकृत समाजवादीका चार, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा)का गरी २६ जना प्रदेश सभा सदस्य पुग्छन्। यस समीकरणमा स्वतन्त्रको साथ लिए नयाँ समीकरणको सरकार बनाउने सम्भावना देखिन्छ।
३. कांग्रेस–उन्मुक्ति–स्वतन्त्र समीकरण
कांग्रेसले मुख्यमन्त्री उन्मुक्ति पार्टीलाई दिँदै समीकरण गर्दा सभामुख कांग्रेस र उपसभामुख स्वतन्त्रलाई बनाउने गरी नयाँ समीकरण बन्न सक्छ।
प्रदेशमा कांग्रेसका १९, उन्मुक्ति पार्टीका सात र एक स्वतन्त्र गरी २७ जनाको सरकारको समीकरण बन्न सकिन्छ। यस प्रदेशमा ५३ सदस्य रहेकोमा सरकार बनाउन बहुमतका लागि २७ प्रदेश सभा सदस्य आवश्यकता रहन्छ।
४. कांग्रेस–उन्मुक्ति–एकीकृत समाजवादी समीकरण
कांग्रेसले मुख्यमन्त्री उन्मुक्ति पार्टीलाई दिने गरी समीकरण गर्दा सभामुख कांग्रेस र उपसभामुख एकीकृत समाजवादीलाई बनाउँदै नयाँ समीकरण बन्न सक्ने सम्भावना रहेको छ।
प्रदेशमा कांग्रेसका १९, उन्मुक्ति पार्टीका सात र एकीकृत समाजवादीका चार गरी ३० प्रदेश सभा सदस्य पुग्छन्। केन्द्रमा सरकारमा एकीकृत समाजवादी सामेल नभएकाले यस समीकरणका आधारमा पनि सरकार गठन हुने सम्भावना रहेको छ।
५. कांग्रेस–माओवादी केन्द्र–एकीकृत समाजवादी
प्रदेश तथा प्रतिनिधि सभा निर्वाचन गठबन्धन गरेर निर्वाचित भएकाले यस प्रदेशमा मुख्यमन्त्री माओवादी केन्द्रलाई दिने र सभामुख तथा उपसभामुख अन्य दललाई दिने गरी सत्ता समीकरणको सम्भावना पनि रहेको छ।
प्रदेशमा कांग्रेसका १९, माओवादी केन्द्र ११ र एकीकृत समाजवादीका चार गरी ३४ प्रदेश सभा सदस्यसहित स्पष्ट बहुमत रहेको छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
_Tr387xuecJ-1778130428.jpg)
-1778551198-1778552039.jpeg)
-1764146706.png)
-1779545841.jpg)
