काठमाडौ– मंसिर ४ गते भएको प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा माओवादी केन्द्रका वरिष्ठ उपाध्यक्ष एवं राष्ट्रिय सभा सदस्य रहेका नारायणकाजी श्रेष्ठले २०७४ सालमा पराजित भएको गोरखा–२ बाट उम्मेदवार बन्न चाहेका थिए। राष्ट्रिय सभाबाट राजीनामा दिएर प्रत्यक्ष निर्वाचित हुने उनको चाहनामा पार्टी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले नै ब्रेक लगाइदिए।
उक्त क्षेत्रबाट प्रचण्ड आफैं चुनाव लडे। गएको निर्वाचनका प्रतिस्पर्धी डा बाबुराम भट्टराई र श्रेष्ठले सघाएर जिताएका प्रचण्ड प्रधानमन्त्री भएका छन्। श्रेष्ठले उपप्रधानका साथै भौतिक पूर्वाधार मन्त्रालय पाएका छन्।
तेस्रोपटक सत्तारोहण गरेका श्रेष्ठले गृह मन्त्रालयको चाहना राखेपनि अन्तिममा भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालय पाए।
श्रेष्ठ पहिलोपटक २०६८ साउन १६ झलनाथ खनालको नेतृत्वमा गृहमन्त्री भएका थिए भने २०६८ भदौ १८ गते परराष्ट्र मन्त्री भएका थिए। उनी दुवैपटक उपप्रधानमन्त्रीको रुपमा सरकारमा गएका थिए। २०७४ सालको निर्वाचनमा गोरखाबाट डा. बाबुराम भट्टराईसँग उनी पराजित भएका थिए। उनलाई पछि राष्ट्रिय सभामा निर्वाचित गरिएको थियो।
गोरखाको जौबारीमा २०१६ सालमा जन्मेका श्रेष्ठले सार्वजनिक प्रशासनमा स्नातकोत्तर गरेका छन्। सन् १९८० को दशकमा उनी काठमाडौंको सिद्धार्थ बनस्थलीमा केही समय गणितका शिक्षकसमेत बनेका थिए। २०६२/०६३ को जनआन्दोलनका बेलासम्म भूमिगत हेका श्रेष्ठ तत्कालीन माओवादीका नेतासँगै सार्वजनिक भएका थिए। श्रेष्ठ हालसम्म अविवाहित छन्।
उनी २०४३ सालमा निर्मल लामाले नेतृत्व गरेको नेकपा चौथो महाधिवेशन (चौम) को केन्द्रीय सदस्य बन्दै कम्युनिस्ट राजनीतिमा सक्रिय भएका हुन्। २०४८ सालमा प्रचण्डहरुसँगको एकतापछि बनेको नेकपा (एकताकेन्द्र) मा श्रेष्ठ पोलिटब्यूरो सदस्य बनेका थिए।
विसं २०५१ सालमा एकताकेन्द्र विभाजन भयो। प्रचण्ड–बाबुरामले नेकपा (माओवादी) गठन गरे भने श्रेष्ठचाहिँ प्रचण्ड समूहमा नलागी एकता केन्द्रमै केन्द्रित रहेका थिए। एकताकेन्द्रको नेतृत्वमा करिब ८ वर्षसम्म श्रेष्ठ रहे। भूमिगतकालमा उनी प्रकाशको उपनामले चिनिएका थिए।
श्रेष्ठले नेतृत्व गरेको एकताकेन्द्र र मोहनविक्रम सिंह, चित्रबहादुर केसीले नेतृत्व गरेको नेकपा (मसाल) बीच पार्टी एकता भएर नेकपा (एकताकेन्द्र–मसाल) जन्मियो। त्यसको महामन्त्री मोहनविक्रम सिंह थिए भने श्रेष्ठ सहमहामन्त्री बने। त्यो एकता पनि लामो समय चलेन र दुवै पार्टी पुरानै अवस्थामा फर्किए।
माओवादी शान्ति प्रक्रियामा आइसकेपछि २०६५ सालमा माओवादी र एकताकेन्द्रबीच पार्टी एकता गर्दै उनी माओवादीमै सक्रिय भए। एमाले र माओवादी एकता हुँदा उनी सचिवालय सदस्य एवं प्रवक्ता भएका थिए।
तर, सर्वोच्च अदालतको फैसलापछि एमाले–माओवादीको एकता भंग भयो। श्रेष्ठ माओवादीमा सक्रिय भए। त्यसपछि श्रेष्ठ नेकपा माओवादी केन्द्रको वरिष्ठ उपाध्यक्ष बने। पछिल्लोपटक नेकपा एमालेसँग सत्ता सहकार्य गर्दा उनको प्रमुख भूमिका नै थियो।
दुई पटक पराजित, त्यसपछि राष्ट्रिय सभा प्रवेश
माओवादीसँग पार्टी एकतापछि २०७० सालको दोस्रो संविधान सभा निर्वाचनमा उनी मकवानपुर –४ बाट उम्मेदवार भएका थिए। उनी नेपाली कांग्रेसका उम्मेदबार सुवासचन्द्र शाह ठकुरीसँग पराजित भए। त्यसअघि २०६४ सालको पहिलो संविधान सभामा उनी निर्वाचनमा भाग लिएनन्।
उनी मन्त्रीपरिषद्बाट मनोनित हुने २६ जनाको कोटाबाट संविधान सभा सदस्य भए। पहिलो संविधान सभा संविधान जारी गर्न असफल हुँदै विघटन भयो। दोस्रोपटक श्रेष्ठ मकवानपुर छोडेर गोरखा पुगे। गोरखामा उनी नेकपा एमाले र माओवादीको वाम गठवन्धनका उम्मेदवार भए। उनको प्रतिस्पर्धीको रुपमा कुनै समय माओवादीमै सहयात्री रहेका डा भट्टराईसँग भयो।
भट्टराईलाई नेपाली कांग्रेसले सहयोग गरेको थियो। श्रेष्ठ पराजित भए अनि भट्टराई निर्वाचित भए। पराजित भएपनि उनी माओवादीको राजनीतिमा सक्रिय भए। नेकपा एमाले र माओवादीले पार्टी एकता गर्दै नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी बन्यो। उनले सचिवालय सदस्य र प्रवक्ताको जिम्मेवारी पाए। पराजित भएको दुई वर्षपछि २०७६ माघ ९ गते उनी राष्ट्रिय सभा सदस्यमा निर्वाचित भए। उनी गण्डकी प्रदेशबाट राष्ट्रिय सभामा निर्वाचित भएका थिए। राष्ट्रिय सभा सदस्य भएको ३ वर्षपछि उनी उपप्रधानमन्त्री हुँदै भौतिक पूर्वाधार मन्त्री भएका हुन्।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1764146706.png)
