• गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • नेपाल लाइभ

    • राजनीति
    • निर्वाचन विशेष
    • अनुसन्धान
    • प्रवास
    • विचार
    • फिचर
    • समाचार
    • ब्लग
    • समाज
    • अन्तर्वार्ता
    • सुरक्षा/अपराध
    • साहित्य डबली
    • विश्व
    • कोरोना अपडेट
    • नेपाल लाइभ विशेष
    • जीवनशैली
    • भिडियो

    बिजनेस लाइभ

    • अर्थ समाचार
    • बैंक/बिमा/सेयर
    • पर्यटन-उड्डयन
    • अटो
    • पूर्वाधार
    • श्रम-रोजगार
    • कृषि
    • कर्पोरेट
    • सूचना-प्रविधि
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

    इन्टरटेनमेन्ट लाइभ

    • समाचार
    • सिनेमा
    • अन्तर्वार्ता
    • रंगमञ्च
    • फिल्म समीक्षा
    • गसिप
    • संगीत
    • विचार-विश्लेषण
    • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

    स्पोर्टस लाइभ

    • फिचर
    • फुटबल
    • क्रिकेट
    • अन्य
    • लेख-विश्लेषण
    • अन्तर्वार्ता
हाम्रो बारेमा
  • हाम्रो बारेमा
शुक्रबार, मंसिर ४, २०८३ Fri, Nov 20, 2026
  • गृहपृष्ठ गृहपृष्ठ
  • राजनीति
  • निर्वाचन विशेष
  • अनुसन्धान
  • बिजनेस लाइभ
  • इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • प्रवास
  • भिडियो

बिजनेस लाइभ

  • अर्थ समाचार
  • बैंक/बिमा/सेयर
  • पर्यटन-उड्डयन
  • अटो
  • पूर्वाधार
  • श्रम-रोजगार
  • कृषि
  • कर्पोरेट
  • सूचना-प्रविधि
  • अन्य
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ

  • समाचार
  • सिनेमा
  • अन्तर्वार्ता
  • रंगमञ्च
  • फिल्म समीक्षा
  • गसिप
  • संगीत
  • विचार-विश्लेषण
  • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
  • अन्य
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

स्पोर्टस लाइभ

  • मुख्य समाचार
  • फिचर
  • फुटबल
  • क्रिकेट
  • अन्य
  • लेख-विश्लेषण
  • अन्तर्वार्ता
फिचर

सोनी सोध्छिन्- यौनकर्मीलाई बाँच्ने अधिकार हुँदैन र?

‘हामीमाथि हुने लैङ्गिक हिंसाको न्याय खोइ?’
64x64
धनु विश्वकर्मा शनिबार, मंसिर २४, २०७९  ०६:२८
1140x725

काठमाडौं– करिब तीन महिनाअघि सोनी लामा (नाम परिवर्तन) रातिको समयमा रत्नपार्कमा थिइन्। रत्नपार्क उनका लागि परिचित ठाउँ। उनी दिनहुँ पुग्ने ठाउँ। रत्नपार्क पुग्नु उनका लागि रहर होइन, बाध्यता। यसको कथा तल उल्लेख गरिनेछ। पेसाले यौनकर्मी उनी ग्राहक पर्खिरहेकी थिइन्।

ग्राहक आएका थिएनन्। बरु झ्याप्प प्रहरी आइपुग्यो। उनलाई प्रहरी वृत्त जनसेवामा राखियो। प्रहरीले गहिरो चोट हुनेगरी सोनीलाई कुटपिट गरे। प्रहरीको बुटले उनलाई निलडाम हुने गरि चोट लाग्यो। 

किन राति सडकमा आएको? अनैतिक क्रियाकलापमा लाग्ने? भन्दै प्रहरीले कुटेको उनी सम्झिन्छन्। तीन महिनाअघिको प्रहरीको कुटाइका चोटका निसानी शरीरमा अहिले पनि छन्।

उसो त उनले प्रहरीबाट यसरी धेरैपटक कुटपिट भोगिसकेकी छन्। आफूलाई पटक–पटक कुटपिट हुन थालेपछि उनले प्रहरी कार्यालयमा उजुरी दिइन्। तर कुनै सुनुवाइ नै भएन। बरु उल्टै प्रश्नले घेरिइन्– राति राति किन सडकमा उभिएको?

करिब २ वर्ष अघिको कुरा हो। सोनी जस्तै एक यौनकर्मी श्रमिक महिलालाई प्रहरी वृत्त महाराजगञ्जले कुटपिट गर्‍यो। सडकमा अनैतिक क्रियाकलाप गरेको भन्ने आरोप उनीहरुमाथि थियो। शरीरमा चोटैचोट। उनका अनुसार २५ दिन हिरासतमा राखेर छाडियो। 

०००

यौनकर्मीमाथि स्थानीय प्रशासनबाट पटक–पटक चरम दमन हुन थालेपछि सोनी चुपचाप बस्न सकिनन्। अहिले उनी यौनकर्मीमाथि हुने हिंसाका लागि वकालत गर्दै आएकी छन्। 

‘हामी यो देशका नागरिक होइनौं? हामीलाई स्वतन्त्रतापूर्वक बाँच्न पाउने अधिकार छैन र?’ उनको प्रश्न छ। 

Ncell 2
Ncell 2
nimb
nimb

लैङ्गिक हिंसा विरुद्धका विभिन्न कार्यक्रममा सोनी सहभागी हुन्छिन्। विभिन्न कार्यक्रममा बहस पैरवी गर्दै आएकी छन्। सोनी आफूलाई पारालैङ्गिक पहिचानबाट परिचय दिन्छिन्। आफ्नो समुदायले भोगेको लैङ्गिक हिंसाका बारेमा खुलेर बोल्छिन्। लैङ्गिक पहिचानका लागि लडिरहेकी छन्। यसअघि आजाद मोर्चाले आयोजना गरेको कार्यक्रममा माइतीघर मण्डलमा सेक्सवर्करले भोग्ने हिंसाका बारेमा उनले बताइसकेकी छन्।  

'सोनी लामा' बन्दाको कथा
सोनी ४४ वर्ष पुग्नै लागिन्। मकवानपुरमा जन्म भयो। उनको परिवार बसाइँ सरेर सिन्धुलीमा गए। सोनीको बाल्यकाल सिन्धुलीमै बित्यो। उनलाई गाउँकै विद्यालयमा भर्ना गरियो। तर, बुवाले किताब च्यातिदिएको उनको स्मरण छ। बुवा कामको सिलसिलामा काठमाडौं आए। बुवासँगै उनीपनि काठमाडौं आइन्। उनी सानो हुँदा नै आमा र बुवा भने अलग अलग भइसकेका थिए। सोनी कान्छी आमासँग बसिन्। आर्थिक संकट चरम थियो। पढ्न कठिन भयो। जीवन धान्न धौ धौ भयो।

कामको सिलसिलामा काभ्रेपलाञ्चोक पुगिन्। ज्यालामजदुरीको काम गर्न थालिन्। पढाईलाई निरन्तरता दिन विद्यालय भर्ना भइन्। पाँच कक्षासम्म पढाई गरिन्। महंगो सहरमा बाँच्न गाह्रो भयो। पढाई रोकियो।

उनी भन्छिन्, ‘कामसँगै आफू को हुँ भन्ने प्रश्न मनमा आइरहन्थ्यो।’ म किन आममान्छे जस्तो छैन? शरीर पुरुषको छ। भावना र चाहना सबै महिलाको जस्तो किन छ? उनका मनमा यस्तै प्रश्न आउँथे।

max tiger cn

max tiger cn
tvs-dashain-2083

tvs-dashain-2083

श्रृंगार गर्न मन लाग्थ्यो। कुर्ता सुरुवाल लाउन मन लाग्न थाल्यो। जब जब उमेर बढ्न थाल्यो, मनका चाहना पनि बढ्न थाले। शारीरिक र मानसिक परिवर्तन हुन थाल्यो। 

काभ्रेबाट उनी फेरि काठमाडौं फर्किइन्। जीविकापार्जन गर्न ज्यालामजदुरी गर्न थालिन्। उपत्यकाका सार्वजनिक यातायातमा सहचालकका रुपमा काम गरिन्। घर रंगाउने, ज्यामीको काम, घर बनाउने काम, फर्निचरको काम गरिन्। त्यतिबेलासम्म उनी केटाकै आवरणमा थिइन्।

बोली र व्यवहार विस्तारै महिलाको जस्तो हुन थाल्यो। प्राकृतिक रुपमा पुरुष। भावनात्मक रुपमा महिला। जसका कारणले विस्तारै जताततैबाट बहिस्करणमा पर्न थालिन्। काममा गयो अपमानजनक शब्दले बोलाउँथे। उनलाई महिला र पुरुष बाहेक पनि मानिस हुन्छन् भन्ने थाहा थिएन। 

आज भन्दा २० वर्ष पहिलाको कुरा हो। उनलाई काम पाउन मुस्किल हुन थाल्यो। मनमा अनेकन प्रश्न आउन थाले। समाजले गरेको दुर्व्यवहार भुल्न पशुपतिनाथ मन्दिरको कैलाश डाँडामा पुग्न थालिन्। दिनभरी डाँडामा एक्लै बस्थिन्। पशुपतिका जंगलमा एक्लै रोएर बस्थिन्। 

एकदिन उनीजस्तै दुई जना पुरुष पशुपति परिसरमा भेटिए। नजिक आए र कुरा गरे। आवरण र हाउभाउ देखेर ‘तिमी यस्तो हो?’ भनेर सोधे। उनले आफ्ना भावनाहरु बताइन्। उनी ती व्यक्तिसँगै उनीहरुको कोठामा आइन्। उनीहरुबीच मित्रता सुरु भयो।

तिनै साथीहरुले एलजिविटिक्युआईको पैरवीमा लागेको निल हिरा समाजमा पुर्‍याए। सन् २००४ सम्म केटालाई बोलाइने नामले चिनिएकी उनी निल हिरा समाजमा पुगेपछि सोनी बनिन्। आफूजस्तै पहिचान भएको धेरैसँग परिचय भयो। सबैका दुःखका कथा सुनिन्। आफूले भोगेको कथा सुनाइन्। 

उनी भन्छिन्, ‘मेरो खास जन्म नै निल हिरा समाजमा भयो, केटाको नामबाट सोनी लामाको रुपमा।’

फरक पहिचान भएकै कारण कतै काम पाइएन
निल हिरा समाजमा लामो समय स्वयम्सेवकका रुपमा काम गरिन्। महंगो काठमाडौंमा बाँच्न ग्राहो भयो। पारिवारिक सबै सम्बन्ध टुटे। उनी परिवारसँग सम्पर्कविहीन भइन्। आजसम्म पनि उनी परिवारको सामिप्यतामा छैनन्। परिवारले खोजेको पनि छैन। न उनले परिवार खोजिन्।

जीवन धान्नैका लागि विभिन्न ठाउँमा कामका लागि पुगिन्। कतै काम पाइनन्। जता गए पनि अपमानजनक गाली गलौज पाउँथिन्। फरक लिङ्ग भएका कारण कहीँकतै पनि जागिर नपाइएको उनको अनुभव छ। स्वदेशमा रोजगारी नपाएपछि उनी विदेश गइन्। त्यहाँ पनि ६ महिनाबाहेक टिक्न नसकेर नेपाल फर्किइन्।

केही वर्ष अगाडि होटल खोलिन्। आर्थिक रुपमा सबल बन्नका लागि होटल व्यवसाय रोजिन्। होटल राम्रोसँग चलेन। घाटामा गयो। 

पेट पाल्नैका लागि यौनकर्मी
रोजगारी र बाँच्नका लागि गरेका अनेक प्रयास असफल भए। रोजगारको अवसर भएन। समाजले अंगालेन। शहरले अंगालेन। अनि, बाँच्नकै लागि सडक रोजिन्। आफ्नै शरीर दाउमा राखेर जोखिमपूर्ण यात्रा तय गरेको १७ वर्ष भइसक्यो। तर, सोनीको दैनिकी फेरिएको छैन। बाँच्ने पेसा फेरिएको छैन। उनी भन्छिन्, ‘हामीजस्तोलाई जाने ठाउँ अब कहाँ छ र?’

अरुका लागि दिउँसो काम हुन्छ। राति चयनको निद्रा पर्छ। तर, जब सहर निदाउँछ, सोनी ब्युँझिन्छिन्। उनी रत्नपार्क, गौशाला, कोटेश्वर, नयाँ बसपार्क, बसुन्धारा, ठमेल, कलंकी पुग्छिन्। यहाँका गल्ली र चोकचोकमा उनका पैतालाका डोब छन्।

‘बाध्यताले अपनाएको पेसा हो। रहर कहाँ हुन्छ र?’

नेपालको कानुन अनुसार यो अवैधानिक पेसा हो। उनको पहिचान र पेसाका कारण हिंसा नभएको कुनै ठाउँ नै छैन। जहाँ पुग्छिन्, हिंसा भोग्न बाध्य हुन्छिन्। कहिलेकाहीँ उनलाई यो पेसा छोडौं लाग्छ। तर, कहाँ जाने? फेरि कसले स्वीकार्ने?

यसैकारण आजका दिनसम्म उनी सेक्सवर्करमा रुपमा काम गर्छिन्। ‘रातिको सुनसान सहरमा ठिङ्ग उभिन कसलाई रहर हुँदो हो? सबैतिरबाट ढोका बन्द गरिए मान्छे आउने भनेको सडकमा नै हो। त्यही रोजेँ।’

राज्यले त उनीहरुलाई दुःख दिएकै छ, कहिलेकाहीँ ग्राहकहरूले पनि भनेको रकम दिँदैन। एउटा मूल्यमा सहमति गरेर त्यो भन्दा कम रकम दिएर भाग्छन्। त्यति मात्र होइन, एकजनाका लागि सहमति गरेर कहिलेकाहीँ ‘ग्याङ’ लिएर आउँछन्। 

सोनीको मायाको संसार
कानुनी रुपमा वञ्चित गरिए पनि सोनीका अनुसार काठमाडौं उपत्यकामा मात्र २ देखि ३ हजारसम्म सेक्सवर्कर छन्। यहाँ मात्र नभएर पोखरा, बुटवल, धरान, ईटहरी, दाङ, चितवन जस्ता सहरी क्षेत्रमा पनि धेरै सेक्सवर्कर छन्।

उनले अहिले आफूजस्तै पेसेवर यौनकर्मीमाथि भएको हिंसाका विरुद्ध लड्न ‘मायाको संसार’ नामक संस्था खोल्ने तयारीमा छन्। यो संस्थालाई संस्थागत गरेर न्यायका लागि लड्ने उनको योजना छ।

पाइला पाइलामा हिंसा भोग्ने एलजिविटिक्युआईले न्याय माग्ने ठाउँ छैन। प्राकृतिक रुपमा फरक भएकै कारणले न्याय पाउन मुस्किल रहेको उनको बुझाइ छ। जसका लागि कानुनी सहायता दिन उनले मायाको संसार सुरुआत गर्ने योजना बनाएकी हुन्।

‘ग्राहकले हिंसा गर्छन्। यौनकर्मीमाथि पनि बलात्कार, यौनहिंसा हुन्छ’, उनले भनिन्, हिंसा भयो भनेर प्रहरीमा गए उल्टै थप हिंसा गर्छ। तिमीहरु आफैं गएको हो भनेर प्रहरी प्रशासनले जवाफ फर्काउँछ। कहाँ जाने न्यायका लागि? हामीमाथि भएको हिंसाको न्याय खोई?’

प्रकाशित मिति: शनिबार, मंसिर २४, २०७९  ०६:२८

नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो, सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा पठाउनु होला।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
64x64
धनु विश्वकर्मा
लेखकबाट थप
तिज : सतिप्रथाको एक अवशेष!
बीपीको रोजाइ लिलाबाबु, सुवर्णको हिमालय शमशेर!
अनलाइन सपिङका नाममा ठगी:  देखाउने एउटा, बिक्री अर्कै
सम्बन्धित सामग्री
किन अल्झियो सुर्खेत–दैलेख १३२ केभी प्रशारण लाइनको काम ? सुर्खेत–दैलेख १३२ केभी प्रसारण लाइन वन सम्बन्धी कानुनी झन्झटमा अल्झिएको छ । बुधबार, मंसिर २, २०८३
अनु परियारको घटनाले सम्झाएको सिल्भी यास्मिनाको सीमाहीहिन प्रेमदेखि नारकीय जीवनवाट उद्धारसम्मको कथा ५४ वर्षीया फ्रान्सेली नागरिक सिल्भी यास्मिनाको प्रेम सम्बन्धको शुरुवात एक पाकिस्तानी नागरिकसँग अस्ट्रेलियाबाट शुरु हुन्छ । सन् २००३... आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
को हुन् ? के गरे ? किन मनाइन्छ फाल्गुनन्द जयन्ती ? महागुरुको सम्मानमा हरेक वर्ष कात्तिक २५ गते जन्मजयन्ती पर्व, चैत २२ गते स्मृति दिवस र वैशाख २४ गते समाज सुधार दिवससमेत मनाउने गरिएको... बुधबार, कात्तिक २५, २०८३
ताजा समाचारसबै
प्रधानमन्त्री शाहको भारत भ्रमण मन्त्रिपरिषद्‌बाट स्वीकृत शुक्रबार, मंसिर ४, २०८३
स्थानीय र प्रदेश निर्वाचन एकैपटक गर्नेबारे छलफलपछि निर्णय लिने रास्वपाको तयारी शुक्रबार, मंसिर ४, २०८३
कांग्रेस केन्द्रीय कार्यसमिति बैठक तय शुक्रबार, मंसिर ४, २०८३
भूमि प्रशासनको काम गर्न स्थानीय तहलाई परिपत्र शुक्रबार, मंसिर ४, २०८३
छलफल लागि निर्वाचन आयोग पुगे शीर्ष नेताहरु शुक्रबार, मंसिर ४, २०८३
सबै हेर्नुहोस
भिडियो ग्यालरीसबै
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ)
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ)
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड बिहीबार, साउन २८, २०८३
लेखा समितिको बैठक (लाइभ)
लेखा समितिको बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ)
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
सबै हेर्नुहोस
ट्रेण्डिङ
नेपाल सरकारका पूर्व मुख्यसचिव एक नारायण अर्याल पक्राउ शुक्रबार, मंसिर ४, २०८३
आफैँलाई गोली हानेका न्यायाधीशका पीएसओकाे उपचारका क्रममा मृत्यु शुक्रबार, मंसिर ४, २०८३
अपहरण गरी बन्धक बनाइएका व्यक्तिको सकुशल उद्धार, संलग्न व्यक्तिहरु पक्राउ बिहीबार, मंसिर ३, २०८३
दल त्याग गर्ने जसपाका १८ स्थानीय जनप्रतिनिधिको पद स्वतः रिक्त बिहीबार, मंसिर ३, २०८३
दाङमा यात्रुवाहक बस दुर्घटना, २२ जना घाइते बिहीबार, मंसिर ३, २०८३
सबै हेर्नुहोस
अन्तर्वार्ता
लुम्बिनी लायन्सलाई अझ बलियो बनाउँदै नेपाली क्रिकेटमा योगदान दिन चाहन्छौँ : अध्यक्ष जिसी नेपाल लाइभ
दरबारको दशैं सधैं सम्झिरहन्छु : आनन्द कार्की [दशैं वार्ता] नेपाल लाइभ
दशैंमा स्वास्थ्यको ख्याल राखौं, सन्तुलित खाना खाउँ नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
विचारसबै
विश्वशक्ति सहअस्तित्व र भाइचारातर्फ, कूटनीतिक इतिहासमा एउटा असाधारण दृश्य नेपाल लाइभ
छठ घाटमा राजनीतिक उपस्थिति : ‘भक्ति’ कि ‘शक्ति’ को खोजी धर्मेन्द्र झा
रावणका दश शिरदेखि लुसिफरको पतनसम्मः नेपालको राजनीतिमा शक्ति र अहंकार सुरेश गिरी
लोकपर्व छठ र यसका विभिन्न महत्वहरु आनन्द अस्तित्व
सबै हेर्नुहोस
ब्लग
आईजीपी प्रकरणः दोहोरिएला रुक्मांगद कटवाल काण्ड? शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
राइड शेयरिङमा मनपरी भाडा र असमान प्रतिस्पर्धा शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
भिन्तुना आन्दोलनः म्हपुजाको दिन प्रधानमन्त्री उपस्थित भएको त्यो क्षण मंगलबार, कात्तिक २४, २०८३
सबै हेर्नुहोस
लोकप्रिय
बसबरिया गाउँपालिकाका अध्यक्ष पक्राउ बुधबार, मंसिर २, २०८३
विरोध हुँदाहुँदै सूचना प्रकाशन शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
पृथ्वी राजमार्गसहित दुई सडकखण्ड अवरुद्ध शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
आईजीपी पुनर्बहालीका लागि सर्वोच्चको इजलासमा बहस, दानबहादुर कार्कीलाई आजै काममा फर्काउने आदेश गर्न वरिष्ठ अधिवक्ताहरूको जोडबल बुधबार, मंसिर २, २०८३
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
सबै हेर्नुहोस
Nepal Live
Nepal Live

सम्पर्क ठेगाना

Nepal Live Publication Pvt. Ltd.,
Anamnagar, Kathmandu, Nepal

DEPARTMENT OF INFORMATION
AND BROADCASTING
Regd Number :

1568/ 076-077
अध्यक्ष : अनिल न्यौपाने
प्रधान सम्पादक : राम प्रसाद दाहाल

टेलिफोन

News Section: +977-1-5705056
Account : +977-1-5705056
Sales & Marketing: 9841877998 (विज्ञापनका लागि मात्र)
Telephone Number: 01-5907131

ईमेल

[email protected]
[email protected]

मेनु

  • गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • बिजनेस लाइभ
  • ईन्टरटेनमेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • महाधिवेशन विशेष
  • अभिलेख
  • कोरोना अपडेट
  • स्थानीय निर्वाचन
  • प्रतिनिधि सभाकाे निर्वाचन
  • युनिकोड
Nepal Live

सूचना विभाग दर्ता नं.

१५६९/०७६-७७

ईमेल

[email protected]
© 2026 Nepal Live. All rights reserved. Site by: SoftNEP
सर्च गर्नुहोस्