निर्वाचन विशेष

सधैँ सांसद बन्ने मनसाय : पहिले संघमा, अहिले प्रदेशमा

धनु विश्वकर्मा बिहीबार, कात्तिक ३, २०७९ १६:२२

काठमाडौं– प्रतिनिधि सभा सदस्यको निर्वाचन २०७४ मा प्रत्यक्ष वा समानुपातिक जितेका कतिपय संघीय सांसद योपटक प्रदेश सांसद बन्ने लाइनमा छन्। प्रतिनिधि सभामा टिकट नपाएपछि कतिपय प्रदेशमा गएका छन्। संघमा होस् या प्रदेशमा उनीहरूको मनसाय सधैँ सांसद बन्ने देखिन्छ।

कतिपय भने मुख्यमन्त्री वा मन्त्री बन्ने होडमा प्रदेशतिर गएको बुझिएको छ। सत्ता गठबन्धनमा रहेका दलहरूमा भने भागभण्डा मिलाउने क्रममा कतिलाई प्रदेशमा पुर्याएको छ। ६ जना प्रत्यक्ष जितेका निवर्तमान सांसद प्रदेशमा पुगेका छन्। समानुपातिक तर्फबाट निर्वाचित ५ जना निवर्तमान सांसद पनि प्रदेशतिरै लागेका छन्।

यी हुन् संघबाट प्रदेशतिर लागेका उम्मेदवार :

बाजुरा प्रदेश ‘ख’ : लालबहादुर थापा

संघीय संसद्अन्तर्गत प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन ०७४ मा बाजुराबाट प्रत्यक्ष निर्वाचित सांसद हुन् लालबहादुर थापा। उनले २८ हजार ६५ मत प्राप्त गर्दा नेपाली कांग्रेसका कविराज पन्तले २३ हजार १८१ मत ल्याएका थिए।

लालबहादुरले ०७४ मा प्रतिनिधि सभाको टिकट पाउँदा एमालेका स्थायी कमिटी सदस्य कर्णबहादुर थापा प्रदेशको ‘ख’को समानुपातिक उम्मेदवार बनेका थिए। अन्ततः कर्णबहादुरको नाम भने अन्तिममा आएन। महिलाहरूको संख्या ३३ प्रतिशत पुर्याउनैपर्ने बाध्यताले गर्दा उनी समानुपाति सांसद बन्नबाट बाहिरिएका थिए।

प्रतिनिधि सभाको चुनाव जितेका लालबहादुरलाई यसपल्ट एमालेले प्रदेश सभा ‘ख’ मा उम्मेदवार बनाएको छ। उनलाई सम्भावित मुख्यमन्त्रीको दाबेदारका रुपमा उनलाई प्रदेशतर्फ पठाएको एमाले नेताहरू बताउँछन्। उनका प्रतिस्पर्धी भने कांग्रेसका पदमबहादुर शाही रहेका छन्।

कास्की १ को प्रदेश सभा ‘ख’ : खगराज अधिकारी

खगराज अधिकारी ०५१ को मध्यावधि निर्वाचनमा एमालेबाट प्रतिनिधि सभा सदस्यमा निर्वाचित भएका थिए। उनी ०५६ मा पनि कास्कीबाटै प्रत्यक्ष निर्वाचित भएका थिए। उनले ०७४ मा संघीय संसद् प्रतिनिधिसभा सदस्यमा कास्की १ बाट प्रत्यक्ष जितेका थिए।

सो बेला उनले ३९ हजार २४२ मत प्राप्त गर्दा उनका प्रतिस्पर्धी कांग्रेसका यज्ञबहादुर थापाले २५ हजार ८२६ मत पाएका थिए। तिनै अधिकारी भने अहिले प्रदेश सभाका लागि कास्की १ को ‘क’बाट उम्मेदवार बनेका छन्। उनीसँग माओवादीका दीपक कोइराला चुनावी मैदानमा रहेका छन्।

मुगु प्रदेश ‘क’ : गोपालबहादुर बम

नेकपा (एकिकृत समाजवादी)का नेता गोपालबहादुर बम अगामी चुनावमा मुगुको प्रदेश सभाका लागि ‘क’बाट उम्मेदवार बनेका छन्। उनको प्रतिस्पर्धा एमालेका जितबहादुर मल्लसँग हुँदैछ। बम ०७४ मा प्रतिनिधि सभामा निर्वाचित सांसद हुन्।

उनले १३ हजार ३४ मत प्राप्त गरेका थिए भने नेपाली कांग्रेसका हस्तबहादर मल्लले ९ हजार ८६१ मत ल्याएका थिए। बम भने एमाले विभाजनसँगै एकिकृत समाजवादीमा लागेका हुन्। अब पूर्वसहकर्मी बम र मल्लबीच प्रदेश सांदका लागि प्रतिस्पर्धा हुने भएको छ। सत्ता गठबन्धनले भागवण्डा गर्दा मुगु कांग्रेसको भागमा परेको छ। यसर्थ, टिकट नपाएपछि बम प्रदेशमा झरेका हुन्। मुगुमा प्रतिनिधि सभा सदस्यका लागि कांग्रेसका ऐनबहादुर शाही ठुकरी उम्मेदवार बनेका छन्।

हुम्ला प्रदेश ‘ख’ : छक्क लामा

छक्क लामा प्रतिनिधि सभा सदस्यको निर्वाचन ०७४ मा स्वतन्त्रबाट प्रत्यक्षमा निर्वाचित भए। उनले ८ हजार ४९१ मत प्राप्त गर्दा कांग्रेसका मंगलबहादुर शाहीले ८ हजार ४४४ मत ल्यानएका थिए। यसअघि, ०४८ मा पनि उनी प्रतिनिधि सभा सदस्यमा निर्वाचित भएका थिए। उनी नेकपा (माओवादी केन्द्र)बाट टिकट नपाएपछि वाम गठबन्धनका विरुद्ध बागी उठेका थिए। तर, उनी फेरि माओवादी केन्द्रमा फर्किएका छन्।

लामा केही महिनाअघि बालकोट गएर एमालेमा प्रवेश गरेका थिए। उनलाई अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले आफ्नै निवासमा बोलाएर एमाले प्रवेश गराएका हुन्। लामा हाल एमालेबाट हुम्लाको प्रदेश सभा ‘ख’बाट उम्मेदवार बनेका छन्। प्रतिनिधि सभा सदस्यका लागि एमालेले केन्द्रीय सदस्य दल रावललाई उठाएपछि लामा प्रदेशतिर लागेका हुन्। प्रदेश सभामा लामाको प्रतिस्पर्धा कर्णाली प्रदेशका मुख्यमन्त्री जीवनबहादुर शाहीसँग हुनेछ। शाही सत्ता गठबन्धनको तर्फबाट कांग्रेसका उम्मेदवार हुन्।

तनहुँ २ को प्रदेश ‘ख’ : केदार सिग्देल

केदार सिग्देल पनि ०७४ को प्रतिनिधि सभामा प्रत्यक्ष निर्वाचित संघीय सांसद हुन्। तर, उनी योपटक प्रदेश सभातिर लागेका छन्। सिग्देल तनहुँको प्रदेश सभा ‘ख’बाट निर्वाचन लड्दैछन्। एमालेबाट उठेका उनी कांग्रेसका जितप्रकाश आलेमगरसँग प्रतिस्पर्धा गर्दैछन्। संघमा एमालेका किरण गुरुङले टिकट पाएपछि उनी प्रदेशमा पुगेका हुन्।

सिग्देलले ०७४ को संसदीय निर्वाचनमा ३२ हजार ९२४ मत प्राप्त गर्दा कांग्रेसका शंकर भण्डारीले २९ हजार ६४५ मतमात्र ल्याएका थिए।

कालीकोट १ को प्रदेश ‘ख’ दुर्गबहादुर रावत

०७४ को प्रतिनिधि सभा सदस्यमा कालीकाेटबाट प्रत्यक्ष निर्वाचित माओवादी केन्द्रका नेता दुर्गबहादुर रावतसमेत योपटक प्रदेशतिर प्रतिस्पर्धामा छन्। ०७४ मा उनले कांग्रेसका भूपेन्द्रजंग शाहीलाई पराजित गरेका थिए। रावतले २१ हजार ११२ मत प्राप्त गर्दा शाहीले १६ हजार ४०७ मतमात्र ल्याएका थिए।

रावत प्रदेशमा एमालेका कुर्मराज शाहीसँग चुनावी प्रतिस्पर्धामा छन्। रावतलाई सत्ता गठबन्धनको समर्थन रहेको छ।

रावतले अघिल्लो पटक माओवादी केन्द्रका नेता तथा कर्णाली प्रदेशका पूर्वमुख्यमन्त्री महेन्द्रबहादुर शाही प्रदेशमा गएपछि टिकट पाएका थिए। तिनै शाही योपटक संघमा उम्मेदवार बनेका छन्। यसले गर्दा, रावत प्रदेशमा गएका हुन्।

०००

प्रतिनिधि सभामा प्रत्यक्ष लडेर जितेकामात्र होइन समानुपातिक प्रणालीबाट संघीय सांसद भएकाहरू प्रदेशतर्फ गएका छन्। माओवादी केन्द्रकी चाँदतारा कुमारी ०७४ मा समानुपातिक सांसद थिइन्। योपटक उनी पर्सा ४ प्रदेश ‘ख’बाट उम्मेदवार बनेकी छिन्। माओवादी केन्द्रकै अमृता थापा पनि समानुपातिक सांसद थिइन्। थापा अगामी चुनावमा स्याङ्जा १ को प्रदेश ‘क’बाट निर्वाचन लड्दैछिन्।

यस्तै, कांग्रेसका बहादुरसिंह लामा ०७४ मा समानुपातिक प्रणालीबाट सांसद भएका थिए। उनी ०७० मा पनि दोस्रो संविधान सभा सदस्यमा नुवाकोट ३ बाट प्रत्यक्ष निर्वाचित सांसद हुन्। योपटक उनी पनि प्रदेशमा पुगेका छन्। उनी नुवाकोट २ प्रदेश ‘ख’बाट निर्वाचन लड्दैछन्।

यसैगरी, एमालेको विभाजनसँगै एकीकृत समाजवादीमा लागेकी कलिला खातुन ०७४ मा समानुपातिक सांसद थिइन्। आगामी निर्वाचनमा उनी पनि प्रदेशतर्फ लागेकी छिन्। उनी तनहुँ १ को प्रदेश ‘ख’बाट एकीकृत समाजवादीबाट निर्वाचन लड्दैछिन्।

साथै, ०७४ मा राजपा नेपालका तर्फबाट समानुपातिक सांसद भएकी नरमाया ढकाल पनि प्रदेशतर्फ पुगेकी छिन्। उनी जसपाबाट प्रदेशमा समानुपातिक उम्मेदवार बनेकी छिन्।