काठमाडौं – मंसिर ४ को प्रतिनिधि सभा र प्रदेश सभाको निर्वाचनलाई लक्षित गरेर नेकपा (एमाले)का अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले सामाजिक सञ्जालमा सक्रियता बढाएका छन्। सामाजिक सञ्जालमार्फत् अन्तरसंवाद गर्न उनले निश्चित विषयमा सुझाव माग्ने र सुझाव दिनेहरुलाई धन्यवाद दिने क्रम थालेका हुन्।
केही दिनअघि अध्यक्ष ओलीले कृषि क्षेत्रलाई केन्द्रित गरेर सुझावमा मागेका थिए। उनले फेसबुकमा लेखेका थिए, ‘हाम्रो कृषिलाई माइक्रो ’एसएमई’को मोडलमा हजारौं युवाहरुले गर्वका साथ हामी कृषि उद्यमी हौं भन्न सकिने उद्योगको रुपमा रुपान्तरण गर्न के–के कुरामा सुधार गर्नु पर्ला? कमेन्ट बक्समा सुझाव दिनु हुन अनुरोध गर्दछु।’
उक्त कमेन्ट बक्समा सोमबार अपराह्न ५ बजेसम्म ५८० ले कमेन्ट गरेका छन्। तीमध्ये केही कृषि क्षेत्रका विज्ञ छन्, कति जानकार छन्। उनीहरुले ओलीको सुझाव माग्ने विषयलाई गम्भीररुपमा लिएर प्रतिक्रिया दर्शाएका छन्।
सामाजिक सञ्जालमा प्रतिक्रिया दिने मध्येका एक हरिचन्द्र शाहीले ५ वर्षको लागि विदेशी नाका र युवा जनशक्ति निर्यातमा पूरै सिल गरिनुपर्ने धारणा राखेका छन्। उनी लेख्छन्, ‘आयातमा नुन र औधोगिक मेसिनरीबाहेक केही ल्याउन हुँदैन। ५ वर्षका लागि कर्मचारी समेतलाई जीवन निर्वाह भत्ता मात्र उपलव्ध गराएर जम्मै बजेट उत्पादनमूलक कार्यमा खर्चिनु पर्छ। युवालाई रोजगारीको क्षेत्र तोकेर राज्यले नै जिम्मेवारी र दायित्व लिन सक्नुर्छ।’
अर्का फेसबुक प्रयोगकर्ता टिकाराम कार्कीले १२ वटा बुँदामा कृषि प्रणालीका बारेमा सुझाव दिएका छन्। कार्कीले बुँदागत रुपमा सुझा दिने क्रममा उल्लेख गरेका छन्, ‘१. जमिनको वर्गीकरण र चक्लाबन्दी, २. सामूहिक खेती र कृषिको औद्योगिकरण, ३. कृषिजन्य चिजवस्तुको बिचौलिया करणको अन्त्य, ४. कृषि बजारको मालिक स्वयं कृषक र बिक्री, ५. कसैको जमिनजोतेर खेती गरेबापत कृषकले कसैलाई अधिया साझा ठेक्का कुत तिर्न नपर्ने व्यवस्था, ६. सकेसम्म जमिनको किनबेचको अन्त्य र उत्पादन मूलक क्षेत्रमा लगानी, ७. जमिनमा जन्म भएपछि जमिनको अधिकार सुरक्षित, ८. भूमाफियाको स्वतः अन्त्य, ९. उत्पादन मूलक कृषि सामाग्रीको बजारको राज्यद्वारा व्यवस्था र खरिदको ग्यारेन्टी, १०. मेरो माटो, मेरो खेती र मेरो आत्मनिर्भरताको ग्यारेन्टी, ११. विदेशी आयातको बन्द र आत्मनिरभरता र १२. जमिन राज्यको भूमाफियाको अन्त्य।’
उनले सुकुम्बासी समस्या समाधान, अनुत्पादक क्षेत्रको लगानीको अन्त्य, अकुत सम्पत्ति आर्जन र भ्रष्टाचारको अन्त्यको विषय पनि उठाएका छन्।
पशुपति पाण्डेले आसन्न निर्वाचन लक्षित गरेर कुनै ’फन्डा’ हो कि, साँच्चिकै काम गर्न सुझाव मागेको भन्नेमा आशंका व्यक्त गरेका छन्। काम गर्नका लागि हो भने भन्दै किसानले उत्पादन गरेका वस्तुको उचित मूल्यमा बजारीकरणको सुनिश्चितता गर्नपर्ने सुझाव दिएका छन्। उनले यसको लागि एकद्वार प्रणालीबाट कृषि वस्तुको कारोबार गर्ने व्यवस्था गर्नपर्ने बताएका छन्।
त्यस्तै तोया मिश्रले भने सामूहिकता, चक्लाबन्दी, बाली बिमा, अधिकतम, आयात गरिने कृषि उपज उत्पादनमा जोड दिने, उत्पादित सामान आफ्नो ब्रान्डमा निर्यात गर्ने, मल खाद र सिँचाइको भरपर्दो व्यवस्थापन, सहज बैंकको ऋण, उत्पादनको आधारमा प्रोत्साहन अनुदान, कृषि यन्त्रहरुमा खुला अनुदान, स्वास्थ र वातावरणमैत्री उत्पादन लगायतका ११ बुँदामा सुझाव व्यक्त दिएका छन्।
कपील ज्ञवाली कृषियोग्य जमिन बचाउन सुझाएका छन्। उनले भारतबाट हुने कृषि आयातमा उच्च कर वृद्धि गरी निरुत्साहित गर्नुपर्ने, सस्तो र सहज कृषि कर्जा दिनुपर्ने, आधुनिक प्रविधि सिकाउनुपर्ने र कृषिलाई उद्योगसँग जोडनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
यस्तै, सरेस रेग्मीले युवालाई कृषिमा प्रेरित गर्न बजारको ग्यारेन्टी हुनपर्ने उल्लेख गरेका छन्। उनले मुख्य समस्या नै उत्पादित वस्तुको उचित मूल्य र बजार नपाएको उल्लेख गर्दै यसले गर्दा कृषि पेशामा केवल दुःख र पसिना मात्रै रहेको युवा सोच बदल्नुपर्ने बताएका छन्।
नेपाल आर्थिक रुपमा कमजोर देश भएको उल्लेख गर्दै प्रेम भट्टराईले आगामी ६ वर्ष शिक्षा, स्वास्थ र कृषि पर्यटन एकैसाथ नयाँ मोडेल बनाएर उत्पादन र बजारिकरणमा जोड दिनुपर्ने बताएका छन् ।
कृषिको सुधारको लागि एकीकृत जग्गा र युवा प्रोत्साहनको लागि बिउबिजन र जग्गा सरकार आफैँले छनोट गरी सरकार आफैले मूल्य निर्धारण गर्न विष्णु भुसालको सुझाव छ। भारत तथा अन्य मुलुकबाट आउने तरकारी तथा फलफूलमा पूर्णरुपमा ब्यान्ड गर्नपर्ने उनको धारणा छ।
किसानको बारेमा सोच्ने हो भने अहिले जति उत्पादन हुन्छ, त्यसको मूल्य किसानले तोक्ने कुरामा ध्यान दिन मनोज ऐडीले सुझाएका छन्। ‘मेहनत गर्ने किसान अनि खरिद मूल्य व्यापारीले निर्धारित गरेर हुन्छ त किसानको भलाई?’ उनको प्रश्न छ।
प्रतिक्रिया दिने सबैलाई ओलीले सोमबार धन्यवाद दिएका छन्। उनले भिडियोमार्फत् आगामी दिनमा पनि विभिन्न विषयमा सुझाव लिने बताएका छन्। ’हामी आगामी सरकारमा गएपछि गर्ने कामको मसिनो गरी कार्यतालिका बनाएर कार्यान्वयन गर्नेगरी तयारीमा लागेका छौं। तपाईँको सुझाव र साथको अपेक्षा गर्दछ,’ ओलीले भनेका छन्।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1764146706.png)
