नयाँदिल्ली-भारतमा पछिल्लो दिनमा भारतीय जनता पार्टी (बीजेपी) का दुई पूर्वप्रवक्ताकाे पैगम्बर मोहम्मदमाथि अपमानजनक टिप्पणी प्रकरणमा अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिक्रियासमेत आयाे। त्यसपछि बीजेपीले प्रवक्ता नुपुर शर्माका विरुद्ध कारबाही नै गर्नुपर्याे र भारत सरकारसमेत सफाइ दिन बाध्य बन्याे ।
हाल निलम्बनमा परेकी प्रवक्ता शर्माले २६ मे मा एक टिभी अन्तर्वार्तामा पैगम्बर मोहम्मदका विरुद्ध टिप्पणी गरेकी थिइन्। उक्त टिप्पणी भाइरल भएपछि सबैभन्दा पहिले अरब देशहरुले कडा प्रतिक्रिया दिए। कतार, साउदी अरब, कुवेत, बहराइन, संयुक्त अरब इमिरेट्ससमेतले कडा शब्दमा आपत्ति जनाए र भारतीय राजदूतलाई समेत जानकारी गराए।
उसो त सन् २०१४ बाट बीजेपी सत्तामा आएपछि भारतमा मुसलमानका विरुद्ध हमलाको कुरा उठिरहन्छ। यो पहिलो मौका थियो, अरब देशहरुले यति कडा रुपमा प्रतिक्रिया दिए।
विश्लेषकका अनुसार अरब देशको विरोध चकित पार्ने खालको छ। किनभने पछिल्ला दिनमा भारत र अरब देशहरुको सम्बन्ध बलियो हुँदै गएको छ। यसबाहेक भारतको घरेलु मामलामा उनीहरुले कहिल्यै कुनै दबाब नदिएका कारण पनि यो प्रतिक्रियालाई फरक रुपमा हेर्न सकिन्छ।
जानकारहरु बताउँछन्, 'पछिल्ला केही वर्षमा भारतमा गोरक्षा वा अन्य विभिन्न मुद्दामा मुसलमानका विरुद्ध हमलाका घटना भइरहेका छन्। तर अरब देशबाट कुनै सार्वजनिक वक्तव्य आएको थिएन।
विश्लेषकका अनुसार यसपल्ट प्रतिक्रिया आउनुका पछाडि मुख्य दुई कारण छन्- पहिलो कारण मामला पैगम्बरसँग जोडियो। अर्को सामाजिक सञ्जाल।
शर्माको उक्त भनाइ सामाजिक सञ्जालमा यसरी भाइरल भयो कि अरब देशका धेरैले असहमतिका प्रतिक्रिया दिए। उनीहरु यतिसम्म रिसाए कि भारतीय उत्पादन बहिस्कार गर्नेसम्मको अभियान चलाए।
साउदी अरब, संयुक्त अरब इमिरेट्स र ओमानमा पूर्व भारतीय राजदूत तलमिज अहमदले भने, 'खाडी देशमा सामाजिक सञ्जालमा जुन तहको बहस छेडियो, त्यसले अरबका नेताहरुलाई एक पक्षमा उत्रिन बाध्य बनायो।'
उनका अनुसार शर्माले दिएको बयान पैगम्बर मोहम्मद र उनको परिवारलाई लिएर थियो। इस्लाममा अल्लाहपछि पैगम्बरलाई सबैभन्दा ठूलो मानिन्छ र मुस्लिम समुदाय उनका बारेमा कुनै पनि अपमानजनक टिप्पणी स्वीकार गर्न सक्दैन। उनी भन्छन्, 'यो त्यो रेखा हो, जुन पार गर्नुहुँदैनथ्यो तर सीमारेखाको उल्लंघन भयो।'
उनका अनुसार सामाजिक सञ्जालमा बढेको दबाबलाई नजरअन्दाज गर्ने ताकत नेताहरुसँग भएन। पछिल्लो दशकमा खाडी र अरब देशका साथ भारतको सम्बन्ध सुधार भएको छ। एक-अर्काका निकै पुगेका छन्। निकटता रणनीतिकमात्र नभइ आर्थिकस्तरमा पनि छ।
हाल भारतको कुल आयातको आधा खाडी देशको गठबन्धन 'गल्फ कोअपरेशन काउन्सिलका ६ सदस्य देशबाट आउँछ। इरान र इराक मिलाएर ७० प्रतिशत पेट्रोलियम पदार्थ खाडी मुलुकबाट आउँछ। प्राकृतिक ग्यासको आधा आयात त कतारबाट हुन्छ।
यी आंकडाका आधारमा यो स्पष्ट हुन्छ कि यी देशसँग भारतको निकै मजबुत ब्यापारिक सम्बन्ध छ। भारत युएईलाई वार्षिक २५ अरब डलरको निर्यात गर्छ। यसका अलावा खाडीका ६ देशमा ६५ लाखभन्दा बढी भारतीय काम गर्छन्। बाँकी अरब देशमा समेत धेरै भारतीय काम गर्छन्।
'एशिया प्रोग्राम एट द विल्सन सेन्टर' का निर्देशक माइकल कुगलम्यान भन्छन्, 'भारतको अर्थ व्यवस्था खाडी देशमा निकै धेरै निर्भर छ।'
उनका अनुसार मध्यपूर्व भारतका लागि रणनीतिक रुपमा पनि महत्वपूर्ण छ। भारत आफ्नो आर्थिक आवश्यकताका लागि खाडीमाथि धेरै निर्भर छ। यसमा इन्धन, तेल, ग्यास र रेमिटेन्स पनि हो।
त्यसैले भारतलाई ती देशको प्रतिक्रियामाथि तत्काल कारबाही गर्नु अनिवार्य भयो। भारतमात्रै होइन, अरब मुलुक पनि कतिपय आवश्यकताका लागि निर्भर छन् र साझेदारी सम्बन्ध छ।
बीबीसी हिन्दीबाट
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
