काठमाण्डौँ— बुढानीलकण्ठ नगरपालिका–६, हात्तिगौंडास्थित इम्पेरियल वर्ल्ड स्कुलको भित्तामा भवनको नक्सा टाँसिएको छ। यसबाट जानकारी पाइन्छ बालबालिकाको सुरक्षामा विद्यालयको संवेदनशीलता।
२०७२ सालको भूकम्पले भवन चर्किएपछि विद्यालयलाई ललितपुर सारियो। तर, जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौंमा दर्ता भएको विद्यालय ललितपुरमा संचालन गर्न नपाइने भयो। त्यसपछि हात्तिगौंडामा २२ रोपनी जग्गामा भवन बनाएर विद्यालय सारियो।
कतिपय भवन अझै निर्माणाधीन छन्। सुरक्षित विद्यालयका लागि भूकम्प प्रतिरोधी भवन बनाइएको विद्यालय प्रशासनले जनाएको छ। सबै भवन एकतले हुन्।
यसरी सुरु भयो इम्पेरियल वर्ल्ड स्कुल
कुमार कार्कीले सन् २००० मा नेपाली विद्यार्थीलाई उच्च शिक्षा हासिल गर्न विदेश जान सहजीकरण गर्ने उद्देश्यले ‘कन्सल्टेन्सी’ खोले। त्यसपछि उनले नेपाल र विदेशको शैक्षिक प्रणालीलाई नजिकबाट नियाल्न पाए। उनी नेपाली विद्यार्थी अमेरिका, बेलायत र अष्ट्रेलिया पठाउँथे। उनी अहिले पनि कन्सल्टेन्सी चलाउँछन्।
यसैक्रममा उनले युरोप, अमेरिका र अष्ट्रेलियाका विभिन्न देश घुम्ने अवसर पाए। त्यहाँका शैक्षिक संस्था र प्रणाली बुझ्न पाए। अनि, त्यस्तै प्रकारको शैक्षिक संस्था नेपालमा खोल्ने सोच बनाए।
उनले नेपालमा नमूना विद्यालय संचालन गर्ने योजना बनाए। यहाँका अधिकांश विद्यालयहरू परम्परागत शैलीमा पठनपाठन गराइरहेका थिए। उनकै अग्रसरतामा सन् २०१० मा इम्पेरियल वर्ल्ड स्कुल खुल्यो। त्यसपछि, विश्वबजारसँग प्रतिश्पर्धा गर्न सक्ने विद्यार्थी उत्पादनका लागि नेपालीका साथै विदेशी शैक्षिक अभ्यासलाई यहाँ लागू गरे। विश्वबजारमा प्रतिस्पर्धा गर्ने जनशक्ति उत्पादनका लागि यूके र नेपालको पाठ्यक्रम मिलाएर पढाउने गरिएको छ।
कुमार भन्छन्, ‘कम्युनिकेसन स्किल, क्रिटिकल थिंकिङ, कोलाब्रेसन, कन्फिडेन्स र क्रियटिभी क्षमता बढाउनेगरी पढाइ गरिने कार्यलाई निरन्तरता दिएका छौँ।’
हरेक पढाईलाई दैनिक जीवनमा कसरी सम्बन्ध राख्छ भनेर सिकाइने उनले बताए।
सिकाइमा प्रविधिको प्रयोग
इम्पेरियलमा कक्षा १ देखि १० सम्म सञ्चालन गरिएको छ। सबै विद्यार्थीको अभिरुचि थाहा पाएर त्यही अनुरुप पढाइन्छ। प्रत्येक कक्षामा ३० जना विद्यार्थी राखिन्छ। शिक्षक सहजकर्ता मात्र हुन्छन्। हरेक कक्षामा फरक फरक प्रविधि र सफ्टवयर प्रयोग गरेर शिक्षण सिकाइ क्रियाकलाप अघि बढाइने कार्कीले बताए। रहेक कक्षा प्रविधिमैत्री रहेको उनले बताए। डिजिटल लाइब्रेरी समेत प्रयोगमा उरहेको उनी बताउँछन्।
विद्यार्थीले परीक्षामा कति नम्बर ल्यायो भन्ने विषयले धेरै अर्थ नराख्ने, बरु सीपमा ध्यान दिने कुमार बताउँछन्। कक्षा कोठाभित्र राखेर मात्र पढाउने मान्यता आफूहरूको नभएको उनको भनाइ छ।
कक्षामा प्रविधि प्रयोग गरेर अध्यापन गराइन्छ। यहाँ गणितका सूत्र घोकाउने भन्दा पनि कसरी सूत्र तयार भयो भनेर सिकाइन्छ। त्यसका लागि भिडियो सामग्रीको प्रयोग हुन्छ। कम्प्युटरको प्रयोग उच्च छ। जतिसक्दो विद्यार्थीलाई प्रविधिसँग नजिक जोडेको उनी बताउँछन्। कृषिजस्ता व्यावसायिक विषयका लागि अलग्गै ठाउँ र प्रविधि छ।
पढाइबाहेक अतिरिक्त क्रियाकलाप
विद्यार्थीको रुची अनुसार वाद्यवादन सिकाइन्छ। ६ वटा बाजामध्ये विद्यार्थीको रूची अनुसार २ वटा बाजामा निपूर्ण बनाइने उनले बताए। नृत्य कक्षाहरू पनि सञ्चालन हुन्छन्।
हरेक कक्षा सञ्चालन हुनुपूर्व योग गराइन्छ। टेबल टेनिस, ब्याड्मिन्टन, फुटबललगायतका कोर्ट छन्। यहाँ ठूला खुला मैदान छन्।
विद्यालयमा ३५ जना शिक्षक छन्। प्रिन्सिपल सुमन लामाका अनुसार विद्यार्थीलाई पढाइका अतिरिक्त कुनै न कुनै क्षेत्रमा दक्ष बनाउने लक्ष्य राखिएको छ। अब कक्षा ११ र १२ पनि चलाउने योजना रहेको लामाले बताए।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1753263770.jpg)
-1764146706.png)
