काठमाडाैं- विवाह गर्ने उपयुक्त उमेर कुन हो? अनि धेरैले कुन उमेरमा विवाह गरिरहेका छन्? नेपाल मात्र होइन, संसारभर नै यसको बेग्लाबेग्लै तस्वीर देखिन्छ।
विवाह गर्ने उमेर संसारभर नै फरक फरक छन्। अनि त्यसमा सम्बन्धित मुलुकका अन्तरनिहीत कारणहरुले पनि भूमिका खेल्दा रहेछन्।
संयुक्त राष्ट्रसंघको एक अध्ययनले ८३ देशका महिला र पुरुषले पहिलो विवाह गर्ने औसत उमेर पहिचान गरेको छ। सन् २०१५-१७ सम्म (तीन वर्ष)को तथ्याङ्क लिएर विश्लेषण गरिएको उक्त अध्ययनले ती देशका नागरिकले पहिलो विवाह गर्ने औसत उमेरको तुलनात्मक विश्लेषण गरेको पाइन्छ।
अध्ययनअनुसार इस्टोनियाका पुरुषले सबैभन्दा ढिलो विवाह गर्छन्। त्यहाँका पुरुषले पहिलो विवाह गर्ने औसत उमेर ३६ वर्ष चार महिना रहेको छ, जुन अध्ययनमा समेटिएका ८३ मुलुकमध्ये सबैभन्दा बढी हो।
सबैभन्दा ढिलो विवाह गर्ने महिला भने स्लोभेनियाका छन्। स्लोभेनियाका महिलाले औसत ३४ वर्षको उमेरमा विवाह गर्ने अध्ययनले देखाएको छ।
सबैभन्दा कम उमेरमा विवाह गर्ने मुलुकमा मोजाम्बिक रहेको छ। त्यहाँका महिलाले औसत १८ वर्ष सात महिना र पुरुषले औसत २३ वर्ष चार महिनामा विवाह गर्दछन्।
यो आँकडा हेरिरहँदा नेपालमा चाहिँ विवाह गर्ने उमेर कुन रहेछ त भन्ने स्वाभाविक चासो हुन्छ नै। यो अध्ययनमा नेपाल पनि समेटिएको छ। अध्ययनअनुसार नेपाल कम उमेरमै विवाह हुने सूचीमा छ। नेपालका पुरुषले औसत करिब २४ वर्ष र महिलाले २० वर्ष उमेरमा विवाह गर्ने गरेको अध्ययनले देखाएको छ।
एसियामा सबैभन्दा ढिला उमेरमा विवाह गर्नेमा दक्षिण कोरियाली रहेका छन्। कोरियाका महिलाले औसत ३१ वर्ष पाँच महिना र पुरुषले ३४ वर्षको हुँदा विवाह गर्ने गरेको पाइएको छ।
ढिला विवाह गर्नेमा विकसित मुलुकहरु अगाडि छन्। विकसित मुलुकहरुमध्ये अमेरिकामा केही कम उमेर (३० वर्ष मुनि)मै विवाह हुने गरेको पाइएको छ।
विकसित मुलुकहरुमा महिला र पुरुषले विवाह गर्ने औसत उमेरको अन्तर पनि न्यून देखिन्छ। विकासशील राष्ट्रहरु विशेषत: अफ्रिका र एसियाका मुलुकहरुमा विवाह छिटो हुने र महिला र पुरुषको विवाह गर्ने उमेरको अन्तर बढी हुने गरेको पाइएको छ।
अध्ययनमा समेटिएका ८३ मुलुकमध्ये महिला-पुरुषबीच सबैभन्दा कम उमेर अन्तर भएको मुलुक आयरल्याण्ड रहेको छ। आयरल्याण्डमा पुरुष र महिलाले पहिलो विवाह गर्ने औसत उमेरको अन्तर एक वर्षमात्र पाइएको छ। त्यसपछि जापानमा एक वर्ष तीन महिनाको फरक पाइएको छ।
महिला र पुरुषले विवाह गर्ने उमेरमा सबैभन्दा बढी फरक सेनेगलमा पाइएको छ। सेनेगलमा महिला-पुरुषबीच सात वर्ष आठ महिनाको फरक पाइएको छ। त्यस्तै मालीमा सात वर्ष एक महिना, मोरक्कोमा छ वर्ष नाै महिना र अल्बानियामा छ वर्ष दुई महिनाको अन्तर देखिन्छ। अफ्रिकी मुलुकहरुमध्ये रुवाण्डमा सबैभन्दा कम दुई वर्ष छ महिनाको अन्तर पाइएको छ।
महिला-पुरुषबीचको उमेरमा न्यून अन्तर विशेषत: सामाजिक-आर्थिक अवस्था राम्रो भएका र उच्च वर्गमा देखिन्छ। विकासशील राष्ट्रहरु र आर्थिक रुपमा कमजोर तथा परम्परागत मागी विवाह प्रचलनमा रहेका मुलुकहरुमा यस्तो अन्तर बढी हुने गरेको पाइएको छ।
यस्तो छ तथ्यांक:

(स्टेस्टिटा डटकममा आधारित)
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।