तस्बिर : डेनिस इनर्जी एजेन्सी
डेनमार्क- समुद्री वायुबाट विद्युत निकाल्न गरेको पहिलो प्रयोग सफल भएपछि डेनमार्कले त्यस्तै प्रकृतिको अर्को एउटा महत्वाकांक्षी परियोजना व्यावसायिक रुपमै निर्माणको तयारी थालेको छ।
डेनमार्कको इतिहासमा हालसम्मकै ठूलो लगानी रहेको भनिएको यो परियोजनाले ३० लाख परिवारका लागि स्वच्छ उर्जा उत्पादन गर्ने जनाइएको छ।
समुद्रको बीचमा कृत्रिम टापु बनाउने र हावाबाट चल्ने टर्वाइन राखेर विद्युत उत्पादन गर्ने यो अवधारणा विश्वका लागि नै नौलो हो।
‘हब एन्ड स्पोक इनर्जी’ नाम दिइएको यो परियोजनाको लागत ३४ बिलियन अमेरिकी डलर बराबर रहनेछ। यो डेनमार्कको इतिहासमै सबैभन्दा ठूलो धनराशीको परियोजना हो।
सयौं संख्यामा टर्वाइनहरु राख्न मिल्ने गरी समुद्री क्षेत्रमा मानव निर्मित उर्जा टापु (इनर्जी आइल्यान्ड) बनाउने र बेग्लाबेग्लै टबाईनहरुबाट उत्पादन हुने विद्युतलाई एउटै लाइनमा जोड्ने डेनमार्क सरकारको योजना छ।
समुद्रको बीचमा बन्ने कृत्रिम टापु १८ वटा फुटबल मैदान जति क्षेत्रफलको हुनेछ। विद्युत उत्पादनका लागि हावाबाट चल्ने ६ सय वटा टर्वाइनहरु राखिनेछन् भने त्यस्ता टर्वाइनहरु २६० मिटरसम्म अग्ला हुनेछन्।
डेनमार्कको उत्तरी समुद्री तटीय क्षेत्रमा बन्ने यस्ता कृत्रिम उर्जा टापुहरु निर्माण तथा त्यहाँ हुने टर्बाइन जडानलगायतको काममा युरोपियन युनियनले यो परियोजनामा सहयोग गरिरहेको छ। शुरुवातमा परियोजनाबाट ३ गिगावाट (३ हजार मेगावाट) विद्युत उत्पादन हुने अनुमान गरिएको छ। जबकि यो समग्र परियोजना पूर्ण भएपछि १० गिगावाट (१० हजार मेगावाट) विद्युत उत्पादन हुने आकलन छ। यो विद्युत डेनमार्कको अहिलेको कूल मागको डेढ गुणा बढी हो।
यो महत्वाकांक्षी परियोजनाबाट उत्पादित विद्युत अरु युरोपियन मुलुकमा पठाउने मात्र नभई त्यही विद्युतको प्रयोगबाट ‘ग्रिन हाइड्रोजन’ निर्माण गर्ने पनि डेनमार्कको योजना छ। त्यस्तै उत्पादिन विद्युतलाई भण्डारण गरेर राख्नका लागि ठूलो क्षमताका ब्याट्री पनि राखिनेछन्। यो परियोजनामा डेनमार्क सरकार आफैले लगानी गरिरहेको भएपनि निजी क्षेत्रका कम्पनीहरुले पनि सार्वजनिक निजी साझेदारी (पिपिपी) मोडलमा लगानी गर्न पाउनेछन्।
युरोपियन युनियनले सन २०३१ सम्म सबैखाले इन्धनको प्रयोगलाई नवीकरणीय उर्जाले प्रतिस्थापन गरिसक्ने योजना बनाएको छ। त्यस्तै सन् २०५० सम्ममा युरोपको विद्युत खपत माग अहिलेको तुलनामा २५ गुणासम्म बढ्ने अनुमान गरिएको छ।
नर्थ सी पावर हब प्रोग्रामका एक अधिकारी पिटर लार्सेन डेनमार्क मात्र नभई अरु देशहरुले पनि समुद्री हावाबाट विद्युत उत्पादन गरी वातावरणलाई असर पुर्याउने अरु खालका इन्धनहरु विस्थापित गर्दै लैजानुपर्ने बताउँछन्। दिगो विकास सम्बन्धी लक्ष्य प्राप्तिका लागि पनि स्वच्छ र नवीकरणीय उर्जाको प्रयोग एक अपरिहार्य आवश्यकता भएकाले यस्तो खालको उर्जा उत्पादन तथा खपतका लागि विश्वभर नयाँ–नयाँ प्रयोगहरु हुँदै आएका छन्।
(विश्व आर्थिक मञ्च (डब्लुइएफ)बाट)
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1789386153.jpg)
-1791537767.jpeg)
-1786602170.png)
